જૂન મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026 | Important Days In June

GPSC, GSSSB અને અન્ય સરકારી ભરતીની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓ વારંવાર પ્રશ્ન પૂછતા હોય છે કે જૂન ૨૦૨૬ માં કયા મહત્વના દિવસો આવે છે? આ મહિનામાં વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ જેવા વૈશ્વિક મહત્વ ધરાવતા દિવસો ઉજવવામાં આવે છે.

જો તમે Important Days In June 2026 ની યાદી શોધી રહ્યા હોવ, તો આ લેખમાં તમને દરેક દિવસનું મહત્વ, તેની પાછળનો હેતુ અને પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો (PYQ) ની વિગતો મળી રહેશે. આ સંપૂર્ણ માહિતી સરકારી પરીક્ષાની તૈયાર કરતા ઉમેદવારો માટે ખુબજ ઉપયોગી નીવડે તેમ છે.

જૂન મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026

ગરમીનો જૂન મહિનો કેલેન્ડર વર્ષનો છઠ્ઠો મહિનો છે. આ મહિનો મુખ્યત્વે પ્રકૃતિના જતન, સ્વાસ્થ્ય અને માનવીય અધિકારોના જાગૃતિ માટે જાણીતો છે. ૨૦૨૬ના જૂન માસમાં આવતા મુખ્ય દિવસો અને તેની ટૂંકી સમજ નીચેના કોષ્ટકમાં આપેલી છે.

• મે મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026

જૂન 2026 ના મુખ્ય દિવસોની મહત્વની વિગતો

મિત્રો જૂન મહિનો ઉનાળાની વિદાય અને ચોમાસાના આગમનનો સંદેશ આપે છે. આ માસ પર્યાવરણ અને આધ્યાત્મિકતા (યોગ) ના સુમેળનો માસ છે.

૫ જૂન એ સમગ્ર વિશ્વમાં ‘પર્યાવરણ દિવસ’ તરીકે ઉજવાય છે. વર્ષ ૨૦૨૬ માં પણ આ દિવસે આપણે પૃથ્વીને ગ્લોબલ વોર્મિંગથી બચાવવા અને વધુમાં વધુ વૃક્ષો વાવવાનો સંકલ્પ લેવો જોઈએ. પ્રકૃતિ છે તો જ માનવજાતનું અસ્તિત્વ છે, તે આ દિવસનો મૂળ મંત્ર છે.

૨૧ જૂન એટલે કે ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ’. ભારતીય સંસ્કૃતિની આ અમૂલ્ય ભેટને આજે સમગ્ર વિશ્વએ સ્વીકારી છે. ૨૦૨૬ માં પણ આ દિવસે સામૂહિક યોગાભ્યાસ દ્વારા સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની જાગૃતિ કેળવવામાં આવશે. યોગ માત્ર કસરત નથી, પણ જીવન જીવવાની એક કળા છે.

૧૪ જૂન ના રોજ ‘વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ’ મનાવીને એ તમામ લોકોનું સન્માન કરવામાં આવે છે જેઓ સ્વૈચ્છિક રક્તદાન કરીને જરૂરિયાતમંદોના જીવ બચાવે છે. સુરક્ષિત રક્તની ઉપલબ્ધતા વિશેની જાગૃતિ આ દિવસે ફેલાવવામાં આવે છે.

જૂન મહિનાના ત્રીજા રવિવારે એટલે કે ૨૧ જૂન ૨૦૨૬ ના રોજ ‘ફાધર્સ ડે’ ઉજવાશે. પિતાના ત્યાગ, કઠોર પરિશ્રમ અને માર્ગદર્શન પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કરવાનો આ શ્રેષ્ઠ દિવસ છે.

ટુંકમાં: જૂન 2026 ના આ દિવસો આપણને પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારી, સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની સભાનતા અને સમાજ પ્રત્યેના નૈતિક મૂલ્યોનું મહત્વ સમજાવે છે.

જૂન મહિનાના ૨૦ પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો (Most IMP PYQs)

જૂન મહિનામાં પર્યાવરણ, સ્વાસ્થ્ય અને રમતગમત સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વના દિવસો આવે છે. વર્ષ ૨૦૨૬ની પરીક્ષાઓ માટે નીચે મુજબના પ્રશ્નો તૈયાર કરવા અત્યંત અનિવાર્ય છે.

૧. પર્યાવરણ અને કુદરતી સંસાધન વિશેષ

૨. સ્વાસ્થ્ય, યોગ અને સામાજિક જાગૃતિ

૩. રમતગમત અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો

૪. રાષ્ટ્રીય સિદ્ધિઓ અને અન્ય મહત્વના પ્રશ્નો

તૈયારી માટે મહત્વની ટિપ્સ

• ૨૧ જૂન: આ દિવસે ત્રણ મહત્વના દિવસો છે: યોગ દિવસ, સંગીત દિવસ અને ૨૦૨૬માં ફાધર્સ ડે.
• ૫ જૂન: પર્યાવરણ દિવસની થીમ પરીક્ષામાં વારંવાર પુછાય છે, જે દર વર્ષે બદલાતી રહે છે.
• ૨૯ જૂન: આંકડાશાસ્ત્ર દિવસ (Statistics Day) અર્થશાસ્ત્રના વિષયમાં ખૂબ જ ઉપયોગી પ્રશ્ન છે.

આ કોષ્ટક જૂન ૨૦૨૬ની પરીક્ષાઓ માટે ક્વિક રિવિઝન (Quick Revision) માં ખૂબ જ મદદરૂપ થશે.

૧ જૂન: વિશ્વ દૂધ દિવસ (World Milk Day)

ડેરી ક્ષેત્રનું મહત્વ અને દૂધને સંપૂર્ણ આહાર તરીકે પ્રોત્સાહન આપવા માટે દર વર્ષે ૧ જૂન ના રોજ વિશ્વભરમાં આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• આ દિવસની શરૂઆત સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ખાદ્ય અને કૃષિ સંગઠન (FAO) દ્વારા વર્ષ ૨૦૦૧ માં કરવામાં આવી હતી.
• દૂધના ઉત્પાદન, વપરાશ અને આર્થિક વિકાસમાં ડેરી ક્ષેત્રના ફાળાને બિરદાવવા આ દિવસની ઉજવણી થાય છે.
• નોંધનીય છે કે ભારતમાં રાષ્ટ્રીય દૂધ દિવસ ૨૬ નવેમ્બર (ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનનો જન્મદિવસ) ના રોજ ઉજવાય છે, જે આ આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસથી અલગ છે.

1 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ દૂધ દિવસ’ (World Milk Day) દર વર્ષે ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?

A) ૧ મે

B) ૧ જૂન

C) ૨૬ નવેમ્બર

D) ૧૫ ઓગસ્ટ

✅ B) ૧ જૂન

પ્રશ્ન ૨. વિશ્વ દૂધ દિવસની ઉજવણી કરવાની શરૂઆત કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવી હતી?

A) યુનેસ્કો (UNESCO)

B) વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO)

C) એફ.એ.ઓ. (FAO)

D) યુનિસેફ (UNICEF)

✅ C) એફ.એ.ઓ. (FAO)

પ્રશ્ન ૩. પ્રથમ વખત ‘વિશ્વ દૂધ દિવસ’ કયા વર્ષમાં ઉજવવામાં આવ્યો હતો?

A) ૧૯૯૫

B) ૨૦૦૦

C) ૨૦૦૧

D) ૨૦૦૫

✅ C) ૨૦૦૧

પ્રશ્ન ૪. ‘શ્વેત ક્રાંતિના જનક’ તરીકે ભારતમાં કોણ ઓળખાય છે?

A) એમ. એસ. સ્વામીનાથન

B) ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન

C) હીરાલાલ ચૌધરી

D) સુંદરલાલ બહુગુણા

✅ B) ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન

પ્રશ્ન ૫. વિશ્વ દૂધ દિવસ ઉજવવાનો મુખ્ય હેતુ શું છે?

A) દૂધની કિંમતો વધારવી

B) ડેરી ઉત્પાદનોના પોષણ અને મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવી

C) માત્ર ખેડૂતોને સન્માનિત કરવા

D) પ્રાણીઓની ગણતરી કરવી

✅ B) ડેરી ઉત્પાદનોના પોષણ અને મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવી

પ્રશ્ન ૬. દૂધની શુદ્ધતા માપવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે?

A) બેરોમીટર

B) હાઈગ્રોમીટર

C) લેક્ટોમીટર

D) થર્મોમીટર

✅ C) લેક્ટોમીટર

૫ જૂન: વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ (World Environment Day)

કુદરતનું રક્ષણ કરવા, પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને પૃથ્વી પરના પર્યાવરણીય સંતુલન પ્રત્યે વૈશ્વિક જાગૃતિ લાવવા માટે દર વર્ષે ૫ જૂન ના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• આ દિવસની ઉજવણીનો નિર્ણય વર્ષ ૧૯૭૨માં સ્ટોકહોમ કોન્ફરન્સ દરમિયાન લેવામાં આવ્યો હતો.
• પ્રથમ વખત ‘વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ’ ૫ જૂન, ૧૯૭૪ ના રોજ ઉજવવામાં આવ્યો હતો, જેની થીમ ‘Only One Earth’ હતી.
• આ દિવસના આયોજનની જવાબદારી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમ (UNEP) સંભાળે છે, જેનું મુખ્ય મથક નેરોબી (કેન્યા) માં આવેલું છે.

5 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૨૨ એપ્રિલ

B) ૫ જૂન

C) ૧૬ સપ્ટેમ્બર

D) ૨૨ મે

✅ B) ૫ જૂન

પ્રશ્ન ૨. પ્રથમ વખત ‘વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ’ કયા વર્ષમાં ઉજવવામાં આવ્યો હતો?

A) ૧૯૭૦

B) ૧૯૭૨

C) ૧૯૭૪

D) ૧૯૮૦

✅ C) ૧૯૭૪

પ્રશ્ન ૩. UNEP (United Nations Environment Programme) નું મુખ્ય મથક ક્યાં આવેલું છે?

A) પેરિસ

B) ન્યૂયોર્ક

C) જીનીવા

D) નેરોબી (કેન્યા)

✅ D) નેરોબી (કેન્યા)

પ્રશ્ન ૧. ૧૯૭૨માં પર્યાવરણ માટેની પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય કોન્ફરન્સ કયા શહેરમાં યોજાઈ હતી?

A) સ્ટોકહોમ

B) રિયો ડી જેનેરો

C) પેરિસ

D) દિલ્હી

✅ A) સ્ટોકહોમ

પ્રશ્ન ૫. પર્યાવરણના રક્ષણ માટે ‘ચિપકો આંદોલન’ સાથે કોણ જોડાયેલું હતું?

A) મેધા પાટકર

B) સુંદરલાલ બહુગુણા

C) બાબા આમ્ટે

D) કે.એમ. મુનશી

✅ B) સુંદરલાલ બહુગુણા

પ્રશ્ન ૬. ભારતના કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવું એ નાગરિકની મૂળભૂત ફરજ (૫૧-એ) બની?

A) ૨૪મો સુધારો

B) ૪૨મો સુધારો

C) ૪૪મો સુધારો

D) ૭૩મો સુધારો

✅ B) ૪૨મો સુધારો

૭ જૂન: વિશ્વ ખાદ્ય સુરક્ષા દિવસ (World Food Safety Day)

દૂષિત ખોરાક અને પાણીથી થતા જોખમોને અટકાવવા, તે શોધી કાઢવા અને તેનું સંચાલન કરવામાં મદદ કરવા માટે દર વર્ષે ૭ જૂન ના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• આ દિવસની ઉજવણીનો પ્રસ્તાવ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દ્વારા ડિસેમ્બર ૨૦૧૮માં સ્વીકારવામાં આવ્યો હતો.
• પ્રથમ ‘વિશ્વ ખાદ્ય સુરક્ષા દિવસ’ ૭ જૂન, ૨૦૧૯ ના રોજ ઉજવવામાં આવ્યો હતો.
• આ દિવસનો મુખ્ય મંત્ર ‘ખોરાકની સુરક્ષા એ દરેકની જવાબદારી છે’ (Food safety, everyone’s business) એવો રહેલો છે.
• તેનો હેતુ કૃષિ, પ્રવાસન અને અર્થતંત્રને ટેકો આપવાની સાથે ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરવાનો છે.

7 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ ખાદ્ય સુરક્ષા દિવસ’ (World Food Safety Day) દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવાય છે?

A) ૧ જૂન

B) ૫ જૂન

C) ૭ જૂન

D) ૧૬ ઓક્ટોબર

✅ C) ૭ જૂન

પ્રશ્ન ૨. પ્રથમ વખત વિશ્વ ખાદ્ય સુરક્ષા દિવસની ઉજવણી કયા વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી?

A) ૨૦૧૫

B) ૨૦૧૭

C) ૨૦૧૯

D) ૨૦૨૧

✅ C) ૨૦૧૯

પ્રશ્ન ૩. વિશ્વ ખાદ્ય સુરક્ષા દિવસનું આયોજન કઈ બે આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના સંયુક્ત સહયોગથી થાય છે?

A) UNESCO અને UNICEF

B) WHO અને FAO

C) WTO અને IMF

D) UNEP અને UNDP

✅ B) WHO (વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા) અને FAO (ખાદ્ય અને કૃષિ સંગઠન)

પ્રશ્ન ૪. ભારતમાં ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો નક્કી કરતી સર્વોચ્ચ સંસ્થા કઈ છે?

A) ISI

B) AGMARK

C) FSSAI

D) NITI Aayog

✅ C) FSSAI (Food Safety and Standards Authority of India)

પ્રશ્ન ૫. ‘વર્લ્ડ ફૂડ ડે’ (વિશ્વ ખોરાક દિવસ) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે? (નોંધ: જે ખાદ્ય સુરક્ષા દિવસથી અલગ છે)

A) ૭ જૂન

B) ૧૬ ઓક્ટોબર

C) ૧ ડિસેમ્બર

D) ૨૨ એપ્રિલ

✅ B) ૧૬ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૬. ખાદ્ય સુરક્ષા સૂચકાંક (State Food Safety Index) ભારતમાં કઈ સંસ્થા દ્વારા બહાર પાડવામાં આવે છે?

A) કૃષિ મંત્રાલય

B) FSSAI

C) વાણિજ્ય મંત્રાલય

D) આરોગ્ય મંત્રાલય

✅ B) FSSAI

૮ જૂન: વિશ્વ મહાસાગર દિવસ (World Oceans Day)

આપણી પૃથ્વી પરના મહાસાગરોનું મહત્વ સમજાવવા અને તેમના સંરક્ષણ માટે દર વર્ષે ૮ જૂન ના રોજ વિશ્વભરમાં આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• મહાસાગરો પૃથ્વી પરના ૭૦% થી વધુ ભાગને આવરી લે છે અને આપણને જરૂરી ૫૦% થી વધુ ઓક્સિજન પૂરો પાડે છે.
• આ દિવસની ઉજવણીનો પ્રસ્તાવ ૧૯૯૨ માં રિયો ડી જેનેરોમાં થયેલી ‘અર્થ સમિટ’ દરમિયાન રાખવામાં આવ્યો હતો.
• સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ૨૦૦૮ માં આ દિવસને સત્તાવાર માન્યતા મળી હતી અને ૨૦૦૯ થી તેની નિયમિત ઉજવણી શરૂ થઈ હતી.
• સમુદ્રમાં વધતા જતા પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણને અટકાવવું એ આ દિવસનો અત્યંત મહત્વનો એજન્ડા છે.

8 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ મહાસાગર દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૫ જૂન

B) ૮ જૂન

C) ૧૪ જૂન

D) ૨૨ એપ્રિલ

✅ B) ૮ જૂન

પ્રશ્ન ૨. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા કયા વર્ષમાં ‘વિશ્વ મહાસાગર દિવસ’ ને સત્તાવાર માન્યતા આપવામાં આવી હતી?

A) ૧૯૯૨

B) ૨૦૦૦

C) ૨૦૦૮

D) ૨૦૧૫

✅ C) ૨૦૦૮

પ્રશ્ન ૩. પૃથ્વી પરનો સૌથી મોટો અને સૌથી ઊંડો મહાસાગર કયો છે?

A) એટલાન્ટિક મહાસાગર

B) હિંદ મહાસાગર

C) પેસિફિક મહાસાગર (પ્રશાંત મહાસાગર)

D) આર્કટિક મહાસાગર

✅ C) પેસિફિક મહાસાગર

પ્રશ્ન ૪. ‘વિશ્વ મહાસાગર દિવસ’ ઉજવવાનો વિચાર સૌપ્રથમ કઈ કોન્ફરન્સમાં રજૂ થયો હતો?

A) સ્ટોકહોમ કોન્ફરન્સ

B) રિયો અર્થ સમિટ (૧૯૯૨)

C) પેરિસ સમજૂતી

D) ક્યોટો પ્રોટોકોલ

✅ B) રિયો અર્થ સમિટ (૧૯૯૨)

પ્રશ્ન ૫. સમુદ્રની ઊંડાઈ માપવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે?

A) હાઈગ્રોમીટર

B) ફેધોમીટર

C) અલ્ટીમીટર

D) લેક્ટોમીટર

✅ B) ફેધોમીટર

પ્રશ્ન ૬. ૮ જૂન ના રોજ અન્ય કયો મહત્વનો આરોગ્ય વિષયક દિવસ પણ મનાવવામાં આવે છે?

A) વિશ્વ ક્ષય દિવસ

B) વિશ્વ બ્રેઈન ટ્યુમર દિવસ

C) વિશ્વ કિડની દિવસ

D) વિશ્વ એઇડ્સ દિવસ

✅ B) વિશ્વ બ્રેઈન ટ્યુમર દિવસ

૧૪ જૂન: વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ (World Blood Donor Day)

સ્વૈચ્છિક અને સુરક્ષિત રક્તદાનના મહત્વ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા અને નિઃસ્વાર્થ ભાવે રક્તદાન કરનારા દાતાઓનો આભાર માનવા માટે દર વર્ષે ૧૪ જૂન ના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• આ દિવસ પ્રખ્યાત વિજ્ઞાની કાર્લ લેન્ડસ્ટેઇનર ના જન્મદિવસની યાદમાં ઉજવાય છે, જેમણે ‘ABO’ બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમની શોધ કરી હતી.
• રક્તદાન એ એક એવું દાન છે જે કોઈ પણ જાતના ભેદભાવ વગર અન્ય વ્યક્તિને નવું જીવન આપી શકે છે.
• આ દિવસની શરૂઆત ૨૦૦૪ માં વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

14 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧ જૂન

B) ૮ જૂન

C) ૧૪ જૂન

D) ૧ ઓક્ટોબર

✅ C) ૧૪ જૂન

પ્રશ્ન ૨. રક્ત જૂથો (Blood Groups) ની શોધ કોણે કરી હતી, જેમની યાદમાં ૧૪ જૂન ઉજવાય છે?

A) એડવર્ડ જેનર

B) કાર્લ લેન્ડસ્ટેઇનર

C) લૂઈ પાશ્ચર

D) એલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગ

✅ B) કાર્લ લેન્ડસ્ટેઇનર

પ્રશ્ન ૩. માનવ શરીરમાં રક્તનું શુદ્ધિકરણ કયા અંગમાં થાય છે?

A) હૃદય

B) ફેફસાં

C) કિડની (મૂત્રપિંડ)

D) યકૃત (લીવર)

✅ C) કિડની (નોંધ: ફેફસાં લોહીમાં ઓક્સિજન ભેળવવાનું કામ કરે છે)

પ્રશ્ન ૪. કયા રક્ત જૂથને ‘સર્વદાતા’ (Universal Donor) કહેવામાં આવે છે?

A) એ (A)

B) બી (B)

C) એબી (AB)

D) ઓ (O)

✅ D) ઓ (O)

પ્રશ્ન ૫. ‘નેશનલ વોલન્ટરી બ્લડ ડોનેશન ડે’ (ભારતમાં રાષ્ટ્રીય સ્વૈચ્છિક રક્તદાન દિવસ) ક્યારે ઉજવાય છે?

A) ૧૪ જૂન

B) ૧ ઓક્ટોબર

C) ૧૫ ઓગસ્ટ

D) ૧૨ જાન્યુઆરી

✅ B) ૧ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૬. રક્તના અભ્યાસને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં શું કહેવામાં આવે છે?

A) સાયટોલોજી

B) હિમેટોલોજી

C) કાર્ડિયોલોજી

D) ઓન્કોલોજી

✅ B) હિમેટોલોજી

૨૧ જૂન: આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ (International Yoga Day)

ભારતીય સંસ્કૃતિની અમૂલ્ય ભેટ સમાન ‘યોગ’ને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા આપવા અને લોકોના શારીરિક તથા માનસિક સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો કરવાના હેતુથી દર વર્ષે ૨૧ જૂન ના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: ૨૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪ના રોજ ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં યોગ દિવસનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, જેને માત્ર ૯૦ દિવસમાં ૧૭૭ દેશોના સમર્થન સાથે મંજૂરી મળી હતી.
• તારીખનું મહત્વ: ૨૧ જૂન એ ઉત્તર ગોળાર્ધમાં વર્ષનો સૌથી લાંબો દિવસ છે (ગ્રીષ્મ સંક્રાંતિ), જેનું ભારતીય સંસ્કૃતિમાં વિશેષ આધ્યાત્મિક મહત્વ છે.
• નોંધ: ૨૧ જૂન ના રોજ ‘વિશ્વ સંગીત દિવસ’ (World Music Day) અને ‘વિશ્વ હાઈડ્રોગ્રાફી દિવસ’ પણ ઉજવવામાં આવે છે. ૨૦૨૬માં આ જ દિવસે ‘ફાધર્સ ડે’ પણ ઉજવાશે.

21 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૨૧ જૂન

B) ૨૧ મે

C) ૨૧ સપ્ટેમ્બર

D) ૨૧ ડિસેમ્બર

✅ A) ૨૧ જૂન

પ્રશ્ન ૨. પ્રથમ ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ’ ની ઉજવણી કયા વર્ષે કરવામાં આવી હતી?

A) ૨૦૧૪

B) ૨૦૧૫

C) ૨૦૧૬

D) ૨૦૧૭

✅ B) ૨૦૧૫

પ્રશ્ન ૩. સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ’ નો પ્રસ્તાવ કયા દેશ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો?

A) અમેરિકા

B) ભારત

C) ચીન

D) નેપાળ

✅ B) ભારત

પ્રશ્ન ૪. યોગના પ્રણેતા અથવા ‘યોગ સૂત્ર’ ના રચયિતા તરીકે કોને માનવામાં આવે છે?

A) મહર્ષિ કપિલ

B) મહર્ષિ પતંજલિ

C) આદિ શંકરાચાર્ય

D) મહર્ષિ ગૌતમ

✅ B) મહર્ષિ પતંજલિ

પ્રશ્ન ૫. ૨૧ જૂન ના રોજ ઉત્તર ગોળાર્ધમાં કઈ ભૌગોલિક ઘટના બને છે?

A) વર્ષનો સૌથી ટૂંકો દિવસ

B) વર્ષનો સૌથી લાંબો દિવસ

C) દિવસ અને રાત સરખા હોય છે

D) સૂર્યગ્રહણ

✅ B) વર્ષનો સૌથી લાંબો દિવસ (ગ્રીષ્મ સંક્રાંતિ)

પ્રશ્ન ૬. ૨૧ જૂન ના રોજ યોગ દિવસ ઉપરાંત અન્ય કયો દિવસ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉજવાય છે?

A) વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ

B) વિશ્વ સંગીત દિવસ

C) વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ

D) વિશ્વ દૂધ દિવસ

✅ B) વિશ્વ સંગીત દિવસ

૨૩ જૂન: આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક દિવસ (International Olympic Day)

વિશ્વભરમાં રમતગમત, સ્વાસ્થ્ય અને એકતાના સંદેશને ફેલાવવા તેમજ આધુનિક ઓલિમ્પિક રમતોના સ્થાપના દિવસને યાદ કરવા માટે દર વર્ષે ૨૩ જૂન ના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: ૨૩ જૂન, ૧૮૯૪ ના રોજ પેરિસમાં બેરોન પિયરે ડી કુબર્ટિન દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક સમિતિ (IOC) ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
• આ દિવસની પ્રથમ ઉજવણી વર્ષ ૧૯૪૮ માં કરવામાં આવી હતી.
• આ દિવસનો મુખ્ય મંત્ર ‘Move, Learn and Discover’ (ગતિશીલ રહો, શીખો અને શોધો) છે, જે લોકોને સક્રિય જીવનશૈલી માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે.
• નોંધ: ૨૩ જૂન ના રોજ ‘યુનાઈટેડ નેશન્સ પબ્લિક સર્વિસ ડે’ અને ‘આંતરરાષ્ટ્રીય વિધવા દિવસ’ પણ ઉજવવામાં આવે છે.

23 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક દિવસ’ દર વર્ષે ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?

A) ૧ જૂન

B) ૨૧ જૂન

C) ૨૩ જૂન

D) ૨૯ ઓગસ્ટ

✅ C) ૨૩ જૂન

પ્રશ્ન ૨. આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક સમિતિ (IOC) નું મુખ્ય મથક ક્યાં આવેલું છે?

A) પેરિસ, ફ્રાન્સ

B) લુસાન, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ

C) એથેન્સ, ગ્રીસ

D) ન્યૂયોર્ક, અમેરિકા

✅ B) લુસાન, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ

પ્રશ્ન ૩. ‘આધુનિક ઓલિમ્પિક રમતોના પિતા’ (Father of Modern Olympics) તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

A) થોમસ બાક

B) પિયરે ડી કુબર્ટિન

C) જ્યોર્જ એવરેસ્ટ

D) ડેવિડ રુડિશા

✅ B) પિયરે ડી કુબર્ટિન

પ્રશ્ન ૪. પ્રથમ આધુનિક ઓલિમ્પિક રમતોનું આયોજન વર્ષ ૧૮૯૬ માં કયા શહેરમાં થયું હતું?

A) લંડન

B) એથેન્સ (ગ્રીસ)

C) બર્લિન

D) પેરિસ

✅ B) એથેન્સ (ગ્રીસ)

પ્રશ્ન ૫. ઓલિમ્પિકના પ્રતીકમાં પાંચ રંગની રીંગ (વલયો) શું દર્શાવે છે?

A) પાંચ મુખ્ય રમતો

B) પાંચ મહાસાગરો

C) પાંચ ખંડો (Continents)

D) પાંચ દેશો

✅ C) પાંચ ખંડો

પ્રશ્ન ૬. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ’ (National Sports Day) ક્યારે ઉજવાય છે?

A) ૨૩ જૂન

B) ૨૯ ઓગસ્ટ

C) ૨૧ જૂન

D) ૨૬ જાન્યુઆરી

✅ B) ૨૯ ઓગસ્ટ (મેજર ધ્યાનચંદનો જન્મદિવસ)

૨૬ જૂન: નશીલી દવાઓના દુરુપયોગ વિરોધી દિવસ

સમાજને નશામુક્ત બનાવવા, નશીલી દવાઓના ગેરકાયદેસર વેપારને રોકવા અને યુવાધનને વ્યસનના માર્ગે જતું અટકાવવા માટે દર વર્ષે ૨૬ જૂન ના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: ૭ ડિસેમ્બર ૧૯૮૭ ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ આ દિવસ ઉજવવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
• આ દિવસનો હેતુ નશીલા પદાર્થોથી વ્યક્તિના સ્વાસ્થ્ય, પરિવાર અને સમાજ પર થતી હાનિકારક અસરો વિશે લોકોને શિક્ષિત કરવાનો છે.
• ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલય દ્વારા આ દિવસે ‘નશામુક્ત ભારત અભિયાન’ અંતર્ગત વિવિધ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે.
• નોંધ: ૨૬ જૂન ના રોજ ‘અત્યાચારના ભોગ બનેલા લોકોના સમર્થનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ’ પણ ઉજવવામાં આવે છે.

26 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય નશીલી દવાઓના દુરુપયોગ વિરોધી દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧ જૂન

B) ૨૬ જૂન

C) ૩૧ મે

D) ૨ ઓક્ટોબર

✅ B) ૨૬ જૂન

પ્રશ્ન ૨. કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા નશીલી દવાઓના નિયંત્રણ માટે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે?

A) WHO

B) UNODC (United Nations Office on Drugs and Crime)

C) UNESCO

D) UNICEF

✅ B) UNODC

પ્રશ્ન ૩. ‘વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ’ (World No Tobacco Day) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૨૬ જૂન

B) ૩૧ મે

C) ૨૧ જૂન

D) ૧૧ મે

✅ B) ૩૧ મે

પ્રશ્ન ૪. ભારતીય બંધારણની કઈ કલમ રાજ્યને નશીલા પીણાં અને સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક દવાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની સૂચના આપે છે?

A) કલમ ૪૪

B) કલમ ૪૫

C) કલમ ૪૭

D) કલમ ૫૦

✅ C) કલમ ૪૭ (રાજ્યનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો હેઠળ)

પ્રશ્ન ૫. નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરો (NCB) એ ભારતની કઈ પ્રકારની એજન્સી છે?

A) ન્યાયિક એજન્સી

B) ગુપ્તચર અને અમલીકરણ એજન્સી

C) શૈક્ષણિક સંસ્થા

D) આર્થિક એજન્સી

✅ B) ગુપ્તચર અને અમલીકરણ એજન્સી (કેન્દ્રીય કક્ષાએ)

પ્રશ્ન ૬. ૨૬ જૂન ના દિવસે વ્યસન મુક્તિ ઉપરાંત અન્ય કયો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ ઉજવાય છે?

A) વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ

B) અત્યાચારના ભોગ બનેલા લોકોના સમર્થનનો દિવસ

C) આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ

D) આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ

✅ B) અત્યાચારના ભોગ બનેલા લોકોના સમર્થનનો દિવસ

૨૯ જૂન: રાષ્ટ્રીય આંકડાશાસ્ત્ર દિવસ (National Statistics Day)

દેશના આર્થિક આયોજન અને આંકડાકીય પ્રણાલીમાં પ્રોફેસર પ્રશાંત ચંદ્ર મહાલનોબિસ (P.C. Mahalanobis) ના અમૂલ્ય પ્રદાનની યાદમાં દર વર્ષે ૨૯ જૂન ના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• પી. સી. મહાલનોબિસ: તેમને ‘ભારતીય આંકડાશાસ્ત્રના પિતા’ (Father of Indian Statistics) માનવામાં આવે છે.
• સંસ્થાકીય પ્રદાન: તેમણે વર્ષ ૧૯૩૧માં કોલકાતા ખાતે ‘ભારતીય આંકડાકીય સંસ્થા’ (ISI – Indian Statistical Institute) ની સ્થાપના કરી હતી.
• આર્થિક આયોજન: ભારતની બીજી પંચવર્ષીય યોજના (૧૯૫૬-૬૧) ‘મહાલનોબિસ મોડેલ’ પર આધારિત હતી, જેમાં ભારે ઉદ્યોગો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

29 June PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય આંકડાશાસ્ત્ર દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૨૯ જૂન

B) ૨૯ ઓગસ્ટ

C) ૨૦ ઓક્ટોબર

D) ૫ સપ્ટેમ્બર

✅ A) ૨૯ જૂન

પ્રશ્ન ૨. ‘ભારતીય આંકડાશાસ્ત્રના પિતા’ તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

A) શ્રીનિવાસ રામાનુજન

B) પી. સી. મહાલનોબિસ

C) સી. આર. રાવ

D) ડૉ. એ. પી. જે. અબ્દુલ કલામ

✅ B) પી. સી. મહાલનોબિસ

પ્રશ્ન ૩. ભારતની કઈ પંચવર્ષીય યોજના ‘મહાલનોબિસ મોડેલ’ પર આધારિત હતી?

A) પ્રથમ પંચવર્ષીય યોજના

B) બીજી પંચવર્ષીય યોજના

C) પાંચમી પંચવર્ષીય યોજના

D) સાતમી પંચવર્ષીય યોજના

✅ B) બીજી પંચવર્ષીય યોજના

પ્રશ્ન ૪. ‘ઇન્ડિયન સ્ટેટિસ્ટિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’ (ISI) નું મુખ્ય મથક કયા શહેરમાં આવેલું છે?

A) નવી દિલ્હી

B) મુંબઈ

C) કોલકાતા

D) બેંગ્લોર

✅ C) કોલકાતા

પ્રશ્ન ૫. ‘વર્લ્ડ સ્ટેટિસ્ટિક્સ ડે’ (વિશ્વ આંકડાશાસ્ત્ર દિવસ) ક્યારે ઉજવાય છે? (નોંધ: દર ૫ વર્ષે ઉજવાય છે)

A) ૨૯ જૂન

B) ૨૦ ઓક્ટોબર

C) ૧ ડિસેમ્બર

D) ૧૫ માર્ચ

✅ B) ૨૦ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૬. પ્રો. પી. સી. મહાલનોબિસે કયું જાણીતું આંકડાશાસ્ત્રીય અંતર (Metric) શોધ્યું હતું?

A) યુક્લિડિયન ડિસ્ટન્સ

B) મહાલનોબિસ ડિસ્ટન્સ (Mahalanobis Distance)

C) મેનહટન ડિસ્ટન્સ

D) હમિંગ ડિસ્ટન્સ

✅ B) મહાલનોબિસ ડિસ્ટન્સ

વર્ષ ૨૦૨૬ માં આ દિવસ સચોટ ડેટા અને આંકડાકીય વિશ્લેષણ દ્વારા દેશના વિકાસને નવી ગતિ આપવાના સંકલ્પ સાથે ઉજવવામાં આવશે.

• 1st May Gujarat Day 2026 વિશે સંપૂર્ણ માહિતી

FAQ – જૂન ૨૦૨૬ વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

૧. ૨૧ જૂન ૨૦૨૬ ના રોજ કયા કયા મહત્વના દિવસો એકસાથે આવે છે?

૨૧ જૂન એ ખૂબ જ વ્યસ્ત દિવસ રહેશે, કારણ કે આ દિવસે ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ’ અને ‘વિશ્વ સંગીત દિવસ’ ઉજવવામાં આવે છે. વધુમાં, ૨૦૨૬માં જૂન મહિનાનો ત્રીજો રવિવાર પણ આ જ તારીખે આવતો હોવાથી આ દિવસે ‘ફાધર્સ ડે’ (પિતૃ દિવસ) ની પણ ઉજવણી થશે.

૨. ‘વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ’ (૫ જૂન) ની શરૂઆત ક્યારથી થઈ હતી અને તેનું મહત્વ શું છે?

વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસની પ્રથમ ઉજવણી ૫ જૂન, ૧૯૭૪ ના રોજ કરવામાં આવી હતી. આ દિવસ ઉજવવાનો મુખ્ય હેતુ પૃથ્વી પર વધી રહેલા પ્રદૂષણને અટકાવવો, ગ્લોબલ વોર્મિંગ સામે લડવું અને કુદરતી સંસાધનોના જતન માટે જનજાગૃતિ લાવવાનો છે.

૩. ‘વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ’ ૧૪ જૂને જ કેમ ઉજવવામાં આવે છે?

૧૪ જૂન એ પ્રખ્યાત વિજ્ઞાની કાર્લ લેન્ડસ્ટેઇનર નો જન્મદિવસ છે. તેમણે માનવ રક્તમાં ‘ABO’ બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમની શોધ કરી હતી, જેના માટે તેમને નોબેલ પુરસ્કાર પણ મળ્યો હતો. તેમના આ અમૂલ્ય યોગદાનની યાદમાં આ દિવસ રક્તદાતાઓનું સન્માન કરવા માટે ઉજવાય છે.

૪. ભારત માટે ૨૯ જૂનનું મહત્વ શું છે અને તે કયા મહાનુભાવ સાથે જોડાયેલ છે?

૨૯ જૂન ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય આંકડાશાસ્ત્ર દિવસ’ (National Statistics Day) તરીકે ઉજવાય છે. આ દિવસ પ્રખ્યાત આંકડાશાસ્ત્રી પ્રો. પી. સી. મહાલનોબિસ ની જન્મજયંતિ છે. તેમણે ભારતની બીજી પંચવર્ષીય યોજનાનું માળખું તૈયાર કરવામાં અને ભારતીય આંકડાકીય સંસ્થા (ISI) ની સ્થાપનામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.

૫. જૂન મહિનામાં સ્વાસ્થ્ય અને સામાજિક સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા મુખ્ય દિવસો કયા છે?

જૂન મહિનામાં સ્વાસ્થ્ય માટે ૭ જૂન (વિશ્વ ખાદ્ય સુરક્ષા દિવસ) અને ૧૪ જૂન (રક્તદાતા દિવસ) મહત્વના છે. જ્યારે સામાજિક સુરક્ષા માટે ૧૨ જૂન (વિશ્વ બાળ મજૂરી વિરોધી દિવસ) અને ૨૬ જૂન (નશીલી દવાઓના દુરુપયોગ વિરોધી દિવસ) મુખ્ય છે, જે સમાજમાં જાગૃતિ લાવવાનું કામ કરે છે.

અમને આશા છે કે તમે જૂન મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026 ની માહિતી દ્વારા સંતુષ્ટ હશો. આવી જ નવી માહિતી જાણવા માટે અમારા બ્લોગ પર જરૂર આવતા રહો.