
સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરતા ઘણા ઉમેદવારો જાણવા માંગે છે કે મે 2026 ના મહિનામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ દિવસો ક્યાં છે? જયારે પુરા ભારતમાં અથવા વિશ્વમાં તેની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. એવા દિવસો ક્યાં છે જેમાં દરેક સ્થાનો પર જાહેર રજા આપવામાં આવે છે.
આ પ્રકારના બધાજ પ્રશ્નોની જવાબ માહિતી મેળવવા તમારે Important Days In May 2026 ની લિસ્ટ જોવી પડશે. જેમાં દરેક મુખ્ય દિવસે આવતા વિશેષ દિવસ ની જાણકારી છે. સાથે તે દિવસ સાથે જોડાયેલ પાછલા વર્ષના પ્રશ્નોની યાદી એટલે કે PYQ પણ જોવા મળી જશે.
મે મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026
મે મહિનો એ કેલેન્ડર વર્ષનો પાંચમો મહિનો છે, જે તેની સાથે માત્ર ઉનાળાની ગરમી જ નહીં, પણ અનેક ઐતિહાસિક, સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વના દિવસો પણ લાવે છે. શ્રમિકોના સન્માનથી લઈને પર્યાવરણની સુરક્ષા સુધીના અનેક વિષયો આ મહિનામાં આવરી લેવામાં આવે છે.
આ મહિના દરમિયાન વિશ્વ અને ભારત સ્તરે ઉજવવામાં આવતા દિવસોને નીચેના કોષ્ટક દ્વારા સરળતાથી સમજી શકાય છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં મે મહિનામાં કયા દિવસો ઉજવાશે અને તેનું મહત્વ શું છે, તેની સંપૂર્ણ વિગત નીચે મુજબ છે.
| તારીખ | દિવસનું નામ | મુખ્ય હેતુ અને મહત્વ |
| ૧ મે | આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ | શ્રમિકોના અધિકારો અને તેમના કાર્યના સન્માન માટે. |
| ૧ મે | ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર દિવસ | ભાષાના આધારે બંને રાજ્યોની સ્થાપનાની યાદમાં. |
| ૩ મે | વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા દિવસ | લોકશાહીમાં પત્રકારત્વની આઝાદીનું મહત્વ સમજાવવા. |
| ૮ મે | વિશ્વ રેડક્રોસ દિવસ | માનવતાવાદી સેવાઓ અને રેડક્રોસના સ્થાપકનું સ્મરણ. |
| ૧૦ મે | મધર્સ ડે (માતૃ દિવસ) | મે મહિનાનો બીજો રવિવાર – માતાના નિઃસ્વાર્થ પ્રેમને સમર્પિત. |
| ૧૧ મે | રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ | ભારતના પરમાણુ પરીક્ષણ અને વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિનું પ્રતીક. |
| ૧૨ મે | આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ | દર્દીઓની સેવા કરનાર નર્સિંગ સ્ટાફના સમર્પણ માટે. |
| ૧૭ મે | વિશ્વ ટેલિકોમ્યુનિકેશન દિવસ | સંદેશાવ્યવહાર અને ઈન્ટરનેટના પ્રસાર વિશે જાગૃતિ. |
| ૨૧ મે | રાષ્ટ્રીય આતંકવાદ વિરોધી દિવસ | હિંસા સામે શાંતિ અને માનવતાનો સંદેશ ફેલાવવા. |
| ૨૨ મે | આંતરરાષ્ટ્રીય જૈવ વિવિધતા દિવસ | પૃથ્વી પરની વિવિધ વનસ્પતિ અને જીવસૃષ્ટિના રક્ષણ માટે. |
| ૩૧ મે | વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ | તમાકુના વ્યસનથી થતા રોગો સામે લોકોને જાગૃત કરવા. |
મે 2026 ના મુખ્ય દિવસોની રોચક અને મહત્વની વિગતો

મે મહિનો એ માત્ર સૂર્યના આકરા તાપનો જ પર્યાય નથી, પરંતુ તે આપણી સંસ્કૃતિ, વિજ્ઞાન અને સામાજિક ચેતનાને ઉજાગર કરતો માસ છે. આ મહિનાની વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે.
| વિષય | મહત્વનું પાસું | મળતી પ્રેરણા |
| રાજ્ય સ્થાપના | ભાષાકીય ઓળખ | એકતા અને સાંસ્કૃતિક ગૌરવ. |
| ટેકનોલોજી | સંશોધન અને વિકાસ | આત્મનિર્ભર ભારતનું સપનું. |
| પર્યાવરણ | કુદરતી સંપત્તિનું જતન | પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવું. |
| આરોગ્ય | વ્યસન મુક્ત સમાજ | નિરોગી અને લાંબુ આયુષ્ય. |
| માતૃત્વ | પ્રેમ અને ત્યાગ | પારિવારિક મૂલ્યોનું જતન. |
(1) ગુજરાતની અસ્મિતાનો ઉત્સવ
દર વર્ષે ૧લી મે ના રોજ ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર બંને રાજ્યો પોતાના જન્મદિવસની ઉજવણી કરે છે. દરેક ગુજરાતી માટે આ દિવસ પોતાની ભાષા, સંસ્કાર અને ભવ્ય વારસાના ગૌરવને યાદ કરવાનો અવસર છે.
ભારત માટે ૧૧ મે નો દિવસ અત્યંત ગર્વ સમાન છે. આ દિવસે દેશે પરમાણુ ક્ષેત્રે પોતાની ક્ષમતાનો પરિચય વિશ્વને કરાવ્યો હતો. આ દિવસ આપણને આધુનિક ટેકનોલોજી અને સ્વનિર્ભરતાના પંથે આગળ વધવાનું પ્રોત્સાહન આપે છે.
મે મહિનામાં આવતો ‘આંતરરાષ્ટ્રીય જૈવ વિવિધતા દિવસ’ આપણને પ્રકૃતિના અસ્તિત્વની યાદ અપાવે છે. પૃથ્વી પરના તમામ જીવોનું સંતુલન જાળવવું એ માનવજાતની પ્રાથમિક જરૂરિયાત છે, તે સંદેશ આ દિવસ દ્વારા મળે છે.
(2) સ્વાસ્થ્ય અને વ્યસન મુક્તિ
મહિનાના અંતિમ દિવસે એટલે કે ૩૧ મે ના રોજ ‘વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ’ ઉજવાય છે. આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ યુવાનોને નશીલા પદાર્થોથી દૂર રાખવાનો અને તેમને તંદુરસ્ત, રોગમુક્ત જીવન જીવવા માટે પ્રેરિત કરવાનો છે.
મે મહિનાના બીજા રવિવારે (૨૦૨૬ માં ૧૦ મે ના રોજ) ‘મધર્સ ડે’ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ આપણી જિંદગીમાં માતાના અનમોલ યોગદાન અને તેના નિઃસ્વાર્થ પ્રેમને વંદન કરવાનો ખાસ દિવસ છે.
ટુંકમાં: મે 2026 ના આ દિવસો માત્ર ઉજવણી પૂરતા સીમિત નથી, પરંતુ તે આપણને સામાજિક ફરજો અને નૈતિક મૂલ્યોનું સ્મરણ કરાવે છે.
મે મહિનાના મહત્વના 20 પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો (Most IMP PYQs)
સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ જેવી કે GPSC, GSSSB, તલાટી અને પોલીસ કોન્સ્ટેબલની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે મે મહિનાના દિવસો ખૂબ જ મહત્વના છે. નીચે આપેલા પ્રશ્નો પાછલી પરીક્ષાઓમાં વારંવાર પૂછાયેલા છે (PYQs) અને આગામી ૨૦૨૬ની પરીક્ષાઓ માટે પણ અતિ ઉપયોગી છે.
અહીં આ માહિતીને વધુ સારી રીતે સમજવા માટે વર્ગીકૃત ટેબલ ફોર્મેટમાં રજૂ કરવામાં આવી છે.
૧. ગુજરાતનો ઇતિહાસ અને સ્થાપના વિશેષ
| ક્રમ | પ્રશ્ન | સચોટ ઉત્તર | પરીક્ષાલક્ષી વિશેષ નોંધ |
| ૧ | ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના કઈ તારીખે થઈ હતી? | ૧ મે, ૧૯૬૦ | બૃહદ મુંબઈ રાજ્યમાંથી વિભાજન દ્વારા. |
| ૨ | ગુજરાત રાજ્યના ઉદ્ઘાટક કોણ હતા? | પૂજ્ય રવિશંકર મહારાજ | અમદાવાદના સાબરમતી આશ્રમ ખાતે. |
| ૩ | ગુજરાત સ્થાપના દિવસને અન્ય કયા નામે ઓળખાય છે? | ગુજરાત ગૌરવ દિવસ | ૨૦૨૬માં ગુજરાત ૬૬ વર્ષ પૂર્ણ કરશે. |
| ૪ | મહાગુજરાત આંદોલનનું નેતૃત્વ કોણે કર્યું હતું? | ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિક | જેઓ ‘જનતાના ચાચા’ તરીકે લોકપ્રિય છે. |
| ૫ | ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બનવાનું બહુમાન કોને મળ્યું? | ડૉ. જીવરાજ મહેતા | પ્રથમ રાજ્યપાલ મહેંદી નવાઝ જંગ હતા. |
૨. આંતરરાષ્ટ્રીય અને રાષ્ટ્રીય દિવસો
| ક્રમ | પ્રશ્ન | સચોટ ઉત્તર | પરીક્ષાલક્ષી વિશેષ નોંધ |
| ૬ | ‘આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ’ ની ઉજવણી ક્યારે થાય છે? | ૧ મે | ભારતમાં પ્રથમવાર ૧૯૨૩ માં ચેન્નાઈમાં ઉજવાયો. |
| ૭ | ‘વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા દિવસ’ કઈ તારીખે આવે છે? | ૩ મે | પત્રકારત્વની સુરક્ષા અને આઝાદી માટે. |
| ૮ | ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ’ કેમ ઉજવાય છે? | ૧૧ મે | વર્ષ ૧૯૯૮ ના પોખરણ પરમાણુ પરીક્ષણની યાદમાં. |
| ૯ | ‘વિશ્વ રેડક્રોસ દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે? | ૮ મે | હેનરી ડ્યુનાન્ટના જન્મદિવસ નિમિત્તે. |
| ૧૦ | ‘આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ’ કોની યાદમાં ઉજવાય છે? | ૧૨ મે | ‘લેડી વિથ ધ લેમ્પ’ – ફ્લોરેન્સ નાઈટીંગેલ. |
૩. વિજ્ઞાન, પર્યાવરણ અને જાહેર સ્વાસ્થ્ય
| ક્રમ | પ્રશ્ન | સચોટ ઉત્તર | પરીક્ષાલક્ષી વિશેષ નોંધ |
| ૧૧ | ‘વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ’ (No Tobacco Day) ક્યારે હોય છે? | ૩૧ મે | વ્યસન મુક્તિના જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજાય છે. |
| ૧૨ | ‘આંતરરાષ્ટ્રીય જૈવ-વિવિધતા દિવસ’ ક્યારે ઉજવાય છે? | ૨૨ મે | પૃથ્વી પરની જીવસૃષ્ટિના રક્ષણ માટે. |
| ૧૩ | ‘વિશ્વ થલેસેમિયા દિવસ’ ની તારીખ કઈ છે? | ૮ મે | લોહીના વિકાર અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા. |
| ૧૪ | ‘વિશ્વ મધમાખી દિવસ’ (World Bee Day) ક્યારે ઉજવાય છે? | ૨૦ મે | પર્યાવરણમાં મધમાખીનું યોગદાન સમજાવવા. |
| ૧૫ | ‘રાષ્ટ્રીય ડેન્ગ્યુ દિવસ’ ભારતમાં ક્યારે ઉજવાય છે? | ૧૬ મે | સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય દ્વારા રોગ નિવારણ માટે. |
૪. અન્ય મહત્વના દિવસો (જનરલ નોલેજ)
| ક્રમ | પ્રશ્ન | સચોટ ઉત્તર | પરીક્ષાલક્ષી વિશેષ નોંધ |
| ૧૬ | ‘આતંકવાદ વિરોધી દિવસ’ કયા નેતાની પુણ્યતિથિએ ઉજવાય છે? | ૨૧ મે | ભૂતપૂર્વ પ્રધાનમંત્રી રાજીવ ગાંધી. |
| ૧૭ | ‘વિશ્વ હાઈપરટેન્શન દિવસ’ (લો બ્લડ પ્રેશર જાગૃતિ) ક્યારે છે? | ૧૭ મે | બ્લડ પ્રેશર અને હૃદય રોગની જાગૃતિ માટે. |
| ૧૮ | રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની જન્મજયંતિ ક્યારે ઉજવાય છે? | ૭ મે | બંગાળી પંચાંગ મુજબ તારીખમાં ફેરફાર થઈ શકે. |
| ૧૯ | ભારતમાં ‘કોલ માઇનર્સ ડે’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે? | ૪ મે | કોલસાની ખાણમાં કામ કરતા શ્રમિકોના સન્માનમાં. |
| ૨૦ | ‘કોમનવેલ્થ ડે’ ની ઉજવણી ક્યારે કરવામાં આવે છે? | ૨૪ મે | કોમનવેલ્થ દેશો વચ્ચે સહયોગ વધારવા. |
આ કોષ્ટક તમારી આવનારી પરીક્ષાઓ માટે રિવિઝન કરવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ થશે. 2026 ના કરંટ અફેર્સ સાથે આ તારીખોનું મહત્વ હંમેશા જળવાઈ રહે છે.
૧ મે: ગુજરાત સ્થાપના દિવસ (Gujarat Foundation Day)
૧૯૬૦માં ભાષાવાર રાજ્યોની પુનઃરચના દરમિયાન બૃહદ મુંબઈ રાજ્યમાંથી અલગ થઈને ગુજરાત એક સ્વતંત્ર રાજ્ય તરીકે અસ્તિત્વમાં આવ્યું હતું. આ દિવસને આપણે ‘ગુજરાત ગૌરવ દિવસ’ તરીકે ઉજવીએ છીએ.
| વિગત | માહિતી |
| કોના હસ્તે ઉદ્ઘાટન? | રવિશંકર મહારાજ |
| કયા આંદોલનનું પરિણામ? | મહાગુજરાત આંદોલન |
- ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના ૧ મે, ૧૯૬૦ના રોજ સાબરમતી આશ્રમ, અમદાવાદ ખાતે થઈ હતી.
- આ રાજ્યના ઉદ્ઘાટક જાણીતા સામાજિક કાર્યકર પૂજ્ય રવિશંકર મહારાજ હતા.
- આ જ દિવસે મહારાષ્ટ્ર રાજ્યની પણ સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
૧ મે: આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ (International Labour Day)
દુનિયાભરના શ્રમિકોના અધિકારો અને તેમના કામના સન્માન માટે દર વર્ષે ૧લી મે ના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ અથવા ‘મે ડે’ મનાવવામાં આવે છે.
- ભારતમાં પ્રથમ વખત ૧ મે, ૧૯૨૩ના રોજ ચેન્નાઈ (મદ્રાસ) ખાતે મજૂર દિવસની ઉજવણી થઈ હતી.
- આ દિવસ કામદારોના આઠ કલાકના કામના સમયની જીતનું પ્રતીક છે.
1 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના કઈ તારીખે થઈ હતી?
A) ૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૭
B) ૨૬ જાન્યુઆરી, ૧૯૫૦
C) ૧ મે, ૧૯૬૦
D) ૧ મે, ૧૯૫૬
✅ C) ૧ મે, ૧૯૬૦
પ્રશ્ન ૨. ગુજરાત રાજ્યનું ઉદ્ઘાટન કોના હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું?
A) સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ
B) રવિશંકર મહારાજ
C) ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિક
D) જીવરાજ મહેતા
✅ B) રવિશંકર મહારાજ
પ્રશ્ન ૩. ‘મહાગુજરાત આંદોલન’ ના પ્રણેતા કોણ હતા?
A) મોરારજી દેસાઈ
B) કાકાસાહેબ કાલેલકર
C) ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિક
D) નરહરિ પરીખ
✅ C) ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિક
પ્રશ્ન ૪. ભારતમાં પ્રથમ વખત મજૂર દિવસની ઉજવણી કયા શહેરમાં કરવામાં આવી હતી?
A) મુંબઈ
B) દિલ્હી
C) કોલકાતા
D) ચેન્નાઈ (મદ્રાસ)
✅ D) ચેન્નાઈ (મદ્રાસ)
પ્રશ્ન ૫. ૧ મે, ૧૯૬૦ ના રોજ ગુજરાતની સાથે બીજા કયા રાજ્યની સ્થાપના થઈ હતી?
A) રાજસ્થાન
B) મહારાષ્ટ્ર
C) મધ્યપ્રદેશ
D) હરિયાણા
✅ B) મહારાષ્ટ્ર
પ્રશ્ન ૬. ગુજરાત રાજ્યના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી કોણ હતા?
A) હિતેન્દ્રભાઈ દેસાઈ
B) બળવંતરાય મહેતા
C) ડૉ. જીવરાજ મહેતા
D) ચીમનભાઈ પટેલ
✅ C) ડૉ. જીવરાજ મહેતા
૩ મે: વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા દિવસ (World Press Freedom Day)
લોકશાહીના ચોથા સ્તંભ સમાન પત્રકારત્વની આઝાદી અને તેના મહત્વને સમજવા માટે દર વર્ષે ૩ મે ના રોજ વિશ્વભરમાં આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| જાહેરાત કરનાર સંસ્થા | સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ |
- સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA) દ્વારા ડિસેમ્બર ૧૯૯૩માં આ દિવસની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
- પત્રકારો પર થતા હુમલાઓ રોકવા અને પ્રેસની સ્વતંત્રતા જાળવી રાખવી એ આ દિવસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે.
- આ દિવસ યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા આયોજિત ૧૯૯૧ના વિન્ડહોક (Windhoek) ઘોષણાપત્રની યાદમાં ઉજવાય છે.
3 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા દિવસ’ દર વર્ષે ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?
A) ૧ મે
B) ૩ મે
C) ૫ જૂન
D) ૧૦ ડિસેમ્બર
✅ B) ૩ મે
પ્રશ્ન ૨. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા કયા વર્ષમાં ‘વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા દિવસ’ની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી?
A) ૧૯૯૦
B) ૧૯૯૧
C) ૧૯૯૩
D) ૧૯૯૫
✅ C) ૧૯૯૩
પ્રશ્ન ૩. પ્રેસની સ્વતંત્રતા સાથે જોડાયેલ ‘વિન્ડહોક ઘોષણાપત્ર’ (Windhoek Declaration) કઈ સંસ્થા દ્વારા સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું?
A) યુનેસ્કો (UNESCO)
B) ડબ્લ્યુએચઓ (WHO)
C) યુનિસેફ (UNICEF)
D) વર્લ્ડ બેંક
✅ A) યુનેસ્કો (UNESCO)
પ્રશ્ન ૪. ભારતીય બંધારણની કઈ કલમ પ્રેસની સ્વતંત્રતા (અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા) સાથે સંબંધિત છે?
A) કલમ ૧૪
B) કલમ ૧૭
C) કલમ ૧૯ (૧) (એ)
D) કલમ ૨૧
✅ C) કલમ ૧૯ (૧) (એ)
પ્રશ્ન ૫. વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા દિવસનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
A) સમાચાર પત્રોના વેચાણમાં વધારો કરવો
B) પત્રકારોની સુરક્ષા અને અખબારી આઝાદીનું મૂલ્યાંકન કરવું
C) નવા પત્રકારોની ભરતી કરવી
D) ઈન્ટરનેટનો ફેલાવો કરવો
✅ B) પત્રકારોની સુરક્ષા અને અખબારી આઝાદીનું મૂલ્યાંકન કરવું
પ્રશ્ન ૬. દર વર્ષે કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા સૂચકાંક (World Press Freedom Index) જાહેર કરે છે?
A) એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ
B) રિપોર્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર્સ (RSF)
C) વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ
D) યુનાઇટેડ નેશન્સ
✅ B) રિપોર્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર્સ (RSF)
૮ મે: વિશ્વ રેડક્રોસ દિવસ (World Red Cross Day)
માનવતાવાદી સેવાઓ પૂરી પાડતી વિશ્વની સૌથી મોટી સંસ્થા ‘રેડક્રોસ’ ના કાર્યોને બિરદાવવા માટે દર વર્ષે ૮ મે ના રોજ આ દિવસ ઉજવાય છે.
| વિગત | માહિતી |
| કોની યાદમાં? | જીન હેનરી ડ્યુનાન્ટ |
| મુખ્ય મથક | જીનીવા, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ |
| અન્ય દિવસ | વિશ્વ થલેસેમિયા દિવસ (World Thalassemia Day) |
- આ દિવસ રેડક્રોસની આંતરરાષ્ટ્રીય સમિતિ (ICRC) ના સ્થાપક જીન હેનરી ડ્યુનાન્ટ ના જન્મદિવસની યાદમાં મનાવવામાં આવે છે.
- હેનરી ડ્યુનાન્ટને શાંતિ માટેનો સૌપ્રથમ નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
- રેડક્રોસ સંસ્થા યુદ્ધ, કુદરતી આફતો અને મહામારીમાં નિઃસ્વાર્થ ભાવે મદદ પહોંચાડે છે.
8 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ રેડક્રોસ દિવસ’ દર વર્ષે ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
A) ૧ મે
B) ૮ મે
C) ૧૨ મે
D) ૨૧ મે
✅ B) ૮ મે
પ્રશ્ન ૨. ‘રેડક્રોસ’ સંસ્થાના સ્થાપક કોણ હતા?
A) ફ્લોરેન્સ નાઈટીંગેલ
B) નેલ્સન મંડેલા
C) જીન હેનરી ડ્યુનાન્ટ
D) મધર ટેરેસા
✅ C) જીન હેનરી ડ્યુનાન્ટ
પ્રશ્ન ૩. રેડક્રોસનું મુખ્ય મથક કયા શહેરમાં આવેલું છે?
A) પેરિસ
B) લંડન
C) ન્યૂયોર્ક
D) જીનીવા
✅ D) જીનીવા
પ્રશ્ન ૪. ૮ મે ના રોજ રેડક્રોસ ઉપરાંત બીજો કયો મહત્વનો આરોગ્ય વિષયક દિવસ ઉજવાય છે?
A) વિશ્વ કેન્સર દિવસ
B) વિશ્વ એઇડ્સ દિવસ
C) વિશ્વ થલેસેમિયા દિવસ
D) વિશ્વ ક્ષય દિવસ
✅ C) વિશ્વ થલેસેમિયા દિવસ
૧૦ મે: મધર્સ ડે ૨૦૨૬ (Mother’s Day 2026)
વર્ષ ૨૦૨૬ માં મે મહિનાનો બીજો રવિવાર ૧૦ મે ના રોજ આવે છે, તેથી આ દિવસે ‘મધર્સ ડે’ ની ઉજવણી કરવામાં આવશે.
| વિગત | માહિતી |
| ઉજવણી ક્યારે? | મે મહિનાનો બીજો રવિવાર |
| મુખ્ય હેતુ | માતૃશક્તિનું સન્માન |
- મધર્સ ડે દર વર્ષે મે મહિનાના બીજા રવિવારે મનાવવામાં આવે છે.
- આ દિવસ માતાના અસીમ પ્રેમ, બલિદાન અને બાળકોના ઘડતરમાં તેના ફાળાનું સન્માન કરવાનો દિવસ છે.
- આધુનિક મધર્સ ડે ની શરૂઆત અમેરિકામાં ‘એના જાર્વિસ’ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
10 May (Mother’s Day) PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. વર્ષ ૨૦૨૬ માં ‘મધર્સ ડે’ કઈ તારીખે મનાવવામાં આવશે?
A) ૮ મે
B) ૯ મે
C) ૧૦ મે
D) ૧૧ મે
✅ C) ૧૦ મે (બીજો રવિવાર)
પ્રશ્ન ૨. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મધર્સ ડે સામાન્ય રીતે કયા મહિનામાં ઉજવવામાં આવે છે?
A) માર્ચ
B) એપ્રિલ
C) મે
D) જૂન
✅ C) મે
પ્રશ્ન ૩. મધર્સ ડે ની ઉજવણી પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે?
A) બાળકોને રજા આપવી
B) માતાના ત્યાગ અને પ્રેમને બિરદાવવો
C) પ્રવાસ પર જવું
D) સામાજિક મેળાવડો કરવો
✅ B) માતાના ત્યાગ અને પ્રેમને બિરદાવવો
પ્રશ્ન ૪. ‘માતૃદેવો ભવ’ સૂત્ર કયા ભારતીય ગ્રંથોના સંસ્કાર દર્શાવે છે?
A) ઉપનિષદ
B) કૌટિલ્યનું અર્થશાસ્ત્ર
C) પંચતંત્ર
D) હિતોપદેશ
✅ A) ઉપનિષદ
૧૧ મે: રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ (National Technology Day)
ભારતના વૈજ્ઞાનિકો અને એન્જિનિયરોની સિદ્ધિઓને બિરદાવવા માટે દર વર્ષે ૧૧ મે ના રોજ આ દિવસ ઉજવાય છે.
| વિગત | માહિતી |
| શા માટે? | પોખરણ-૨ પરમાણુ પરીક્ષણની યાદમાં |
| પ્રથમ ઉજવણી | ૧૯૯૯ થી |
- ઈતિહાસ: ૧૧ મે, ૧૯૯૮ના રોજ ભારતે રાજસ્થાનના પોખરણમાં સફળ પરમાણુ પરીક્ષણ કર્યું હતું (ઓપરેશન શક્તિ).
- આ જ દિવસે ભારતે પ્રથમ સ્વદેશી વિમાન ‘હંસા-૩’ અને ‘ત્રિશુલ’ મિસાઈલનું સફળ પરીક્ષણ પણ કર્યું હતું.
- તત્કાલીન વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ આ દિવસને રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો હતો.
11 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
✅ ૧૧ મે
પ્રશ્ન ૨. ૧૧ મે, ૧૯૯૮ ના રોજ ભારતે કયા સ્થળે પરમાણુ પરીક્ષણ કર્યું હતું?
✅ પોખરણ (રાજસ્થાન)
પ્રશ્ન ૩. પોખરણ-૨ પરમાણુ પરીક્ષણને કયું કોડ નેમ આપવામાં આવ્યું હતું?
✅ ઓપરેશન શક્તિ (નોંધ: ૧૯૭૪ ના પ્રથમ પરીક્ષણનું નામ ‘સ્માઈલિંગ બુદ્ધા’ હતું).
૧૨ મે: આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ (International Nurses Day)
આરોગ્ય ક્ષેત્રે નર્સિંગ સ્ટાફના અપ્રતિમ યોગદાન અને તેમની સેવાની કદર કરવા માટે આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| કોની યાદમાં? | ફ્લોરેન્સ નાઈટીંગેલ |
| ઉપનામ | લેડી વિથ ધ લેમ્પ |
- આ દિવસ આધુનિક નર્સિંગના સ્થાપક ફ્લોરેન્સ નાઈટીંગેલ ના જન્મદિવસની યાદમાં ઉજવાય છે.
- ફ્લોરેન્સ નાઈટીંગેલ ‘લેડી વિથ ધ લેમ્પ’ (The Lady with the Lamp) તરીકે ઓળખાતા હતા.
- ૨૦૨૬ માં પણ આ દિવસની ઉજવણી વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય સેવાઓના મજબૂતીકરણના ઉદ્દેશ્ય સાથે થશે.
12 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ’ દર વર્ષે ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?
✅ ૧૨ મે
પ્રશ્ન ૨. કયા પ્રખ્યાત મહિલાના જન્મદિવસને નર્સ દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે?
✅ ફ્લોરેન્સ નાઈટીંગેલ
પ્રશ્ન ૩. ‘લેડી વિથ ધ લેમ્પ’ તરીકે કોણ જાણીતું છે?
✅ ફ્લોરેન્સ નાઈટીંગેલ
૧૭ મે: વિશ્વ ટેલિકોમ્યુનિકેશન અને માહિતી સોસાયટી દિવસ
સંદેશાવ્યવહારના માધ્યમો અને ઈન્ટરનેટ દ્વારા સમાજમાં આવતા પરિવર્તન વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા આ દિવસ ઉજવાય છે.
| વિગત | માહિતી |
| સંસ્થા | ઇન્ટરનેશનલ ટેલિકોમ્યુનિકેશન યુનિયન (ITU) |
| હેતુ | ડિજિટલ અંતર ઘટાડવું અને ટેકનોલોજીનો પ્રસાર |
- આ દિવસ ૧૭ મે, ૧૮૬૫ ના રોજ ‘ઇન્ટરનેશનલ ટેલિગ્રાફ યુનિયન’ (ITU) ની સ્થાપનાની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે.
- તે ડિજિટલ ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી સામાજિક અને આર્થિક વિકાસને વેગ આપવા પર ભાર મૂકે છે.
- નોંધ: ૧૭ મે ના રોજ ‘વિશ્વ હાઈપરટેન્શન દિવસ’ (World Hypertension Day) પણ ઉજવવામાં આવે છે.
17 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ ટેલિકોમ્યુનિકેશન દિવસ’ કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?
✅ ૧૭ મે
પ્રશ્ન ૨. ૧૭ મે ના રોજ આરોગ્યલક્ષી કયો દિવસ ઉજવવામાં આવે છે?
✅ વિશ્વ હાઈપરટેન્શન દિવસ
પ્રશ્ન ૩. ITU (ઇન્ટરનેશનલ ટેલિકોમ્યુનિકેશન યુનિયન) નું મુખ્ય મથક ક્યાં આવેલું છે?
✅ જીનીવા (સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ)
૨૧ મે: રાષ્ટ્રીય આતંકવાદ વિરોધી દિવસ (Anti-Terrorism Day)
હિંસા અને આતંકવાદના માર્ગથી દૂર રહીને શાંતિ અને માનવતાના સંદેશને ફેલાવવા માટે ભારતમાં દર વર્ષે ૨૧ મે ના રોજ આ દિવસ ઉજવાય છે.
| વિગત | માહિતી |
| શા માટે? | રાજીવ ગાંધીની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | યુવાનોને હિંસાથી દૂર રાખવા અને રાષ્ટ્રીય એકતા જાળવવી |
- ઈતિહાસ: ૨૧ મે, ૧૯૯૧ ના રોજ તમિલનાડુના શ્રીપેરુમ્બુદુરમાં ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીની હત્યા કરવામાં આવી હતી. તેમની પુણ્યતિથિને આ દિવસ તરીકે મનાવવામાં આવે છે.
- આ દિવસે સરકારી કચેરીઓ અને શાળાઓમાં આતંકવાદ વિરોધી શપથ લેવામાં આવે છે.
21 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ભારતમાં ‘આતંકવાદ વિરોધી દિવસ’ ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?
✅ ૨૧ મે
પ્રશ્ન ૨. ૨૧ મે કોની પુણ્યતિથિ છે, જેની યાદમાં આ દિવસ ઉજવાય છે?
✅ રાજીવ ગાંધી
પ્રશ્ન ૩. આતંકવાદ વિરોધી દિવસ ઉજવવાની શરૂઆત કયા વર્ષથી થઈ હતી?
✅ ૧૯૯૨ થી (વી. પી. સિંહ સરકારના નિર્ણય બાદ)
૨૨ મે: આંતરરાષ્ટ્રીય જૈવ વિવિધતા દિવસ (International Biodiversity Day)
પૃથ્વી પરની વનસ્પતિ, પ્રાણીઓ અને સૂક્ષ્મજીવોના રક્ષણ અને પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવા માટે આ દિવસ વૈશ્વિક સ્તરે ઉજવાય છે.
| વિગત | માહિતી |
| સંસ્થા | સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (United Nations) |
| હેતુ | કુદરતી સંસાધનો અને જીવસૃષ્ટિનું સંરક્ષણ |
- આ દિવસ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.
- પૃથ્વી પરની જૈવ વિવિધતામાં આવતા ઘટાડા વિશે લોકોને જાગૃત કરવા આ દિવસનું મહત્વ ઘણું છે.
22 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય જૈવ વિવિધતા દિવસ’ દર વર્ષે ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
✅ ૨૨ મે
પ્રશ્ન ૨. જૈવ વિવિધતાના સંરક્ષણ માટે ‘કાર્ટાજેના પ્રોટોકોલ’ (Cartagena Protocol) ક્યારે અમલમાં આવ્યો હતો?
✅ વર્ષ ૨૦૦૩ માં
પ્રશ્ન ૩. ભારતનો ‘જૈવ વિવિધતા અધિનિયમ’ (Biological Diversity Act) કયા વર્ષમાં પસાર થયો હતો?
✅ વર્ષ ૨૦૦૨ માં
૩૧ મે: વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ (World No Tobacco Day)
તમાકુના સેવનથી થતા જીવલેણ રોગો અને સ્વાસ્થ્ય પર થતી નકારાત્મક અસરો વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે મે મહિનાના છેલ્લા દિવસે આ દિવસ ઉજવાય છે.
| વિગત | માહિતી |
| સંસ્થા | વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) |
| ધ્યેય | તમાકુ મુક્ત સમાજનું નિર્માણ |
- વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા આ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
- તમાકુ અને તેની બનાવટોના કારણે થતા કેન્સર જેવા રોગોથી લાખો લોકો મૃત્યુ પામે છે, જે અટકાવવા આ વૈશ્વિક અભિયાન ચાલે છે.
31 May PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ’ દર વર્ષે ક્યારે ઉજવાય છે?
✅ ૩૧ મે
પ્રશ્ન ૨. તમાકુમાં કયું ઝેરી તત્વ જોવા મળે છે?
✅ નિકોટીન (Nicotine)
પ્રશ્ન ૩. કઈ સંસ્થા ‘તમાકુ નિષેધ દિવસ’ પર વિશેષ એવોર્ડ (World No Tobacco Day Award) આપે છે?
✅ વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO)
મે ૨૦૨૬ના મહત્વપૂર્ણ દિવસો વિશેના છેલ્લા કેટલાક પ્રશ્નોત્તર (Prompts) પર આધારિત ૫ મહત્વના FAQ નીચે મુજબ છે:
FAQ – મે ૨૦૨૬ ના મહત્વપૂર્ણ દિવસો વિશે પૂછાતા પ્રશ્નો
૧. ૨૦૨૬માં ‘ગુજરાત સ્થાપના દિવસ’ અને ‘મજૂર દિવસ’ કયા વારે આવે છે?
વર્ષ ૨૦૨૬માં ૧ મે ના રોજ શુક્રવાર છે. આ દિવસે ગુજરાત રાજ્યના ૬૬ વર્ષ પૂર્ણ થશે અને ૬૭માં વર્ષમાં પ્રવેશ થશે. આ સાથે જ આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસની પણ ઉજવણી કરવામાં આવશે.
૨. વર્ષ ૨૦૨૬માં ‘મધર્સ ડે’ (માતૃ દિવસ) કઈ તારીખે મનાવવામાં આવશે?
મધર્સ ડે દર વર્ષે મે મહિનાના બીજા રવિવારે ઉજવાય છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં મે મહિનાનો બીજો રવિવાર ૧૦ મે ના રોજ આવે છે, તેથી આ દિવસે માતૃત્વનો ઉત્સવ મનાવવામાં આવશે.
૩. ૧૧ મે ને ‘રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ’ તરીકે કેમ ઉજવવામાં આવે છે?
૧૧ મે, ૧૯૯૮ના રોજ ભારતે રાજસ્થાનના પોખરણમાં સફળ પરમાણુ પરીક્ષણ (ઓપરેશન શક્તિ) કર્યું હતું. ભારતના વૈજ્ઞાનિકોની આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિની યાદમાં દર વર્ષે આ દિવસ ઉજવાય છે. ૨૦૨૬માં આ પરીક્ષણને ૨૮ વર્ષ પૂર્ણ થશે.
૪. ૨૧ મે ના રોજ ‘આતંકવાદ વિરોધી દિવસ’ ઉજવવા પાછળનું કારણ શું છે?
૨૧ મે, ૧૯૯૧ના રોજ ભારતના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીની આતંકવાદી હુમલામાં હત્યા કરવામાં આવી હતી. તેમની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે હિંસા અને આતંકવાદ સામે શાંતિનો સંદેશ ફેલાવવા માટે આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
૫. મે મહિનાના અંતિમ દિવસે કયો મહત્વનો આરોગ્ય વિષયક દિવસ આવે છે?
મે મહિનાના છેલ્લા દિવસે એટલે કે ૩૧ મે ના રોજ ‘વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ’ (World No Tobacco Day) ઉજવવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લોકોને તમાકુના વ્યસનથી થતા કેન્સર જેવા જીવલેણ રોગો પ્રત્યે જાગૃત કરવાનો છે.
આશા રાખું છું કે મે મહિનાના મહત્વના દિવસો 2026 વિષે તમને સંપૂર્ણ જાણકારી મળી છે. અમારું કામ પસંદ આવ્યું હોય તો આ પોસ્ટ તમારા મિત્રો સાથે જરૂર શેર કરો.