ઓગસ્ટ મહિનામાં આવતા મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026 | Important Days In August

ઓગસ્ટ મહિનામાં રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના ઘણા બધા મહત્વપૂર્ણ દિવસો આવતા હોય છે. જેમાંથી સરકારી જોબ માટેની પરીક્ષાઓમાં પ્રશ્નો પૂછવામાં આવતા હોય છે. માટે આ ટોપિકની તૈયારી ખુબજ સારી રીતે કરવી.

મોટા ભાગની પરીક્ષામાં આ ટોપિક GK અંતર્ગત આવતો હોય છે. જેમાં તૈયારી કરી હોય તો ઉમેદવાર 1 થી 2 માર્ક્સ મેળવી શકે છે. જો તમે પણ આ મુજબની પરીક્ષા આપવાના હોય તો આજની આ માહિતી તમારા માટે ઉપયોગી છે.

ઓગસ્ટ મહિનામાં આવતા મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026

ચોમાસાની જામતી મોસમ અને દેશભક્તિના રંગે રંગાયેલો ઓગસ્ટ મહિનો કેલેન્ડર વર્ષનો આઠમો મહિનો છે. આ મહિનો મુખ્યત્વે આઝાદીના પર્વ, ભાઈ-બહેનના પવિત્ર પ્રેમ અને વિશ્વભરના માનવીય અધિકારોની જાગૃતિ માટે જાણીતો છે. 2026 ના ઓગસ્ટ માસમાં આવતા મુખ્ય દિવસો અને તેની ટૂંકી સમજ નીચેના કોષ્ટકમાં આપેલી છે.

• Important Days In July 2026

ઓગસ્ટ 2026 ના Important Days ની વિગતો

મિત્રો, ઓગસ્ટ મહિનો એટલે તહેવારો અને રાષ્ટ્રીય ગૌરવનો સંગમ. આ માસ આપણને વીર ક્રાંતિકારીઓના બલિદાન અને આપણી ભવ્ય સંસ્કૃતિની યાદ અપાવે છે.

કોષ્ટકમાં જોઈ શકાય છે તેમ August Month રાષ્ટ્રવાદ, શાંતિ, યુવા શક્તિ અને રમત-ગમત માટે મહત્વનો છે. આથી આવનારી પરીક્ષામાં પણ આ સંબંધ પર પ્રશ્નો જોવા મળી શકે છે.

(1) ૧૫ ઓગસ્ટ: સ્વતંત્રતા દિવસ (Independence Day)

ભારતના ઇતિહાસનો સૌથી સુવર્ણ દિવસ. ૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૭ ના રોજ ભારત આઝાદ થયું હતું. ૨૦૨૬માં ભારત પોતાનો ૮૦મો સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવશે. લાલ કિલ્લા પરથી તિરંગો લહેરાવીને શહીદોને નમન કરવામાં આવશે. આ દિવસ આપણને લોકશાહીના મૂલ્યો અને રાષ્ટ્રની એકતા જાળવવાની પ્રેરણા આપે છે.

(2) ૯ ઓગસ્ટ: વિશ્વ આદિવાસી દિવસ (Adivasi Day)

આ દિવસ વિશ્વભરના સ્વદેશી લોકો (Indigenous People) ના અધિકારો અને તેમની અનોખી પરંપરાઓને સમર્પિત છે. ગુજરાતમાં પણ આદિવાસી સંસ્કૃતિનું મોટું મહત્વ છે, અને આ દિવસે જંગલો તેમજ જળ-જમીનના સંરક્ષણનો સંકલ્પ લેવામાં આવે છે.

(3) ૨૯ ઓગસ્ટ: રાષ્ટ્રીય રમત-ગમત દિવસ (National Sports Day)

હોકીના જાદુગર ગણાતા મેજર ધ્યાનચંદ ની જન્મજયંતિને ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ’ તરીકે ઉજવાય છે. આ દિવસે દેશના શ્રેષ્ઠ ખેલાડીઓને ‘ખેલ રત્ન’ અને ‘અર્જુન એવોર્ડ’ જેવા પુરસ્કારોથી સન્માનિત કરવામાં આવે છે.

(4) ૨૮ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬: રક્ષાબંધન (Rakshabandhan Day)

શ્રાવણ સુદ પૂનમના દિવસે ઉજવાતું આ પર્વ ભાઈ-બહેનના પવિત્ર સંબંધનું પ્રતીક છે. ૨૦૨૬ માં આ તહેવાર ૨૮ ઓગસ્ટના રોજ આવશે. બહેન ભાઈના કાંડા પર રાખડી બાંધી તેના દીર્ઘાયુની કામના કરે છે અને ભાઈ તેની રક્ષા કરવાનું વચન આપે છે.

20 પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો ઓગસ્ટ માટે (Most IMP PYQs)

ઓગસ્ટ 2026 ના મહત્વના દિવસો માટે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાલક્ષી ૨૦ અતિ મહત્વના પ્રશ્નો (PYQs) અને તેની સચોટ વિગતો નીચે મુજબ છે. આ પ્રશ્નો આવનારી GPSC, ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ અને અન્ય વર્ગ-૩ ની પરીક્ષાઓ માટે ઉપયોગી સાબિત થશે.

(1) રાષ્ટ્રીય અને સ્વતંત્રતા વિશેષ

(2) રમતગમત અને સંસ્કૃતિ વિશેષ

(3) વિજ્ઞાન, પર્યાવરણ અને જાગૃતિ

(4) આંતરરાષ્ટ્રીય અને અન્ય વિશેષ

આ પ્રશ્નોના અભ્યાસથી તમે ઓગસ્ટ મહિનાના કરંટ અફેર્સ અને સ્ટેટિક જીકે પર મજબૂત પકડ બનાવી શકશો. આ માટે તમારે PYQ અને Mock Test આપતા રહેવું જોઈએ.

૧ થી ૭ ઓગસ્ટ: વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ (World Breastfeeding Week)

નવજાત શિશુના ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય, પોષણ અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે સ્તનપાનના મહત્વ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા સમગ્ર વિશ્વમાં ઓગસ્ટના પ્રથમ અઠવાડિયાને ‘વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: ૧૯૯૦ના ‘ઇનોસેન્ટી ડિક્લેરેશન’ (Innocenti Declaration) ને યાદ કરવા માટે ૧૯૯૨થી આ સપ્તાહની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
• મહત્વ: સ્તનપાન એ બાળકના શારીરિક અને માનસિક વિકાસ માટે અનિવાર્ય છે. તે બાળકને એન્ટીબોડીઝ પૂરી પાડે છે જે ન્યુમોનિયા અને ડાયરિયા જેવા રોગો સામે રક્ષણ આપે છે.
• વર્ષ ૨૦૨૬: આ વર્ષે પણ હોસ્પિટલો, આંગણવાડીઓ અને આરોગ્ય કેન્દ્રો દ્વારા ગ્રામ્ય અને શહેરી સ્તરે જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવશે.

1 to 7 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ’ દર વર્ષે ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧ થી ૭ જૂન

B) ૧ થી ૭ જુલાઈ

C) ૧ થી ૭ ઓગસ્ટ

D) ૧ થી ૭ સપ્ટેમ્બર

✅ C) ૧ થી ૭ ઓગસ્ટ

પ્રશ્ન ૨. કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહના આયોજન સાથે જોડાયેલી છે?

A) WHO

B) UNICEF

C) WABA

D) આપેલ તમામ

✅ D) આપેલ તમામ

પ્રશ્ન ૩. શિશુના જન્મ બાદ તરત જ આવતા પીળા રંગના ઘટ્ટ દૂધને શું કહેવામાં આવે છે, જે બાળકની રોગપ્રતિકારક શક્તિ માટે શ્રેષ્ઠ છે?

A) ગ્લુકોઝ

B) કોલોસ્ટ્રમ (Colostrum)

C) પ્રોટીન પાવડર

D) લેક્ટોઝ

✅ B) કોલોસ્ટ્રમ (Colostrum)

પ્રશ્ન ૪. ‘વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ’ ની પ્રથમ ઉજવણી કયા વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી?

A) ૧૯૮૦

B) ૧૯૯૨

C) ૨૦૦૦

D) ૨૦૧૦

✅ B) ૧૯૯૨

પ્રશ્ન ૫. ભારત સરકારના કયા મંત્રાલય દ્વારા સ્તનપાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ‘MAA’ (Mothers Absolute Affection) કાર્યક્રમ ચલાવવામાં આવે છે?

A) સંરક્ષણ મંત્રાલય

B) નાણા મંત્રાલય

C) આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય

D) શિક્ષણ મંત્રાલય

✅ C) આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય

પ્રશ્ન ૬. બાળકના જન્મ પછી કેટલા સમય સુધી માત્ર સ્તનપાન કરાવવાની (Exclusive Breastfeeding) સલાહ આપવામાં આવે છે?

A) ૨ મહિના

B) ૪ મહિના

C) ૬ મહિના

D) ૧ વર્ષ

✅ C) ૬ મહિના

વર્ષ ૨૦૨૬ માં આ સપ્તાહ “સ્તનપાનને પ્રોત્સાહન: માતા-પિતા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ” ના લક્ષ્ય સાથે ઉજવવામાં આવશે.

• જૂન મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026

૨ ઓગસ્ટ: ફ્રેન્ડશીપ ડે (International Friendship Day)

મિત્રતાના પવિત્ર સંબંધને ઉજવવા, જૂના મિત્રોને યાદ કરવા અને સમાજમાં ભાઈચારો વધારવા માટે દર વર્ષે ઓગસ્ટ મહિનાના પ્રથમ રવિવારે ભારતમાં ફ્રેન્ડશીપ ડે મનાવવામાં આવે છે. ૨૦૨૬ માં આ દિવસ ૨ ઓગસ્ટના રોજ આવશે.

• ઇતિહાસ: મિત્રતા દિવસની શરૂઆત ૧૯૩૦ના દાયકામાં જોયસ હોલ (હોલમાર્ક કાર્ડ્સના સ્થાપક) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. પાછળથી, ૨૦૧૧ માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) એ સત્તાવાર રીતે ૩૦ જુલાઈને આંતરરાષ્ટ્રીય મિત્રતા દિવસ જાહેર કર્યો, પરંતુ ભારત સહિત ઘણા દેશો હજુ પણ ઓગસ્ટના પ્રથમ રવિવારે જ આ દિવસ ઉજવે છે.
• મહત્વ: આ દિવસે મિત્રો એકબીજાને ‘ફ્રેન્ડશીપ બેન્ડ’ બાંધે છે અને કાર્ડ્સ કે ભેટ દ્વારા પોતાની લાગણી વ્યક્ત કરે છે. તે સામાજિક સંતુલન અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે પણ મહત્વનો દિવસ ગણાય છે.

2 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ભારતમાં ‘ફ્રેન્ડશીપ ડે’ (મિત્રતા દિવસ) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧ ઓગસ્ટ

B) ઓગસ્ટનો પ્રથમ સોમવાર

C) ઓગસ્ટનો પ્રથમ રવિવાર

D) ૧૫ ઓગસ્ટ

✅ C) ઓગસ્ટનો પ્રથમ રવિવાર

પ્રશ્ન ૨. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા ‘આંતરરાષ્ટ્રીય મિત્રતા દિવસ’ કઈ તારીખે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે?

A) ૧ ઓગસ્ટ

B) ૩૦ જુલાઈ

C) ૨ ઓગસ્ટ

D) ૫ ઓગસ્ટ

✅ B) ૩૦ જુલાઈ

પ્રશ્ન ૩. મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો દ્વારા શાંતિ સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કયા વર્ષે UN દ્વારા સત્તાવાર જાહેરાત થઈ હતી?

A) ૧૯૯૦

B) ૨૦૦૦

C) ૨૦૧૧

D) ૨૦૧૫

✅ C) ૨૦૧૧

પ્રશ્ન ૪. ૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ અન્ય કયા ભારતીય મહાનુભાવની જન્મજયંતિ છે જેમને ભારતના રાષ્ટ્રધ્વજની ડિઝાઇન તૈયાર કરી હતી?

A) પિંગલી વેંકૈયા

B) મેડમ ભીખાઈજી કામા

C) જવાહરલાલ નેહરુ

D) રવીન્દ્રનાથ ટાગોર

✅ A) પિંગલી વેંકૈયા

પ્રશ્ન ૫. દક્ષિણ અમેરિકાના કયા દેશે સૌપ્રથમ ૧૯૫૮માં ‘વર્લ્ડ ફ્રેન્ડશીપ ક્રુસેડ’ દ્વારા મિત્રતા દિવસનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો?

A) બ્રાઝિલ

B) પરાગ્વે (Paraguay)

C) આર્જેન્ટિના

D) ચિલી

✅ B) પરાગ્વે (Paraguay)

વર્ષ ૨૦૨૬ માં રવિવાર હોવાથી આ દિવસ યુવાનો અને મિત્રો માટે રજાની મજા સાથે મિત્રતાના બંધનને મજબૂત કરવાનો અવસર બની રહેશે.

૬ ઓગસ્ટ: હિરોશિમા દિવસ (Hiroshima Day)

બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન જાપાનના હિરોશિમા શહેર પર કરવામાં આવેલા પરમાણુ હુમલાની વિનાશક અસરોને યાદ કરવા અને ભવિષ્યમાં આવા યુદ્ધો ન થાય તે માટે વિશ્વ શાંતિનો સંદેશ ફેલાવવા દર વર્ષે ૬ ઓગસ્ટના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: ૬ ઓગસ્ટ ૧૯૪૫ ના રોજ સવારે ૮:૧૫ વાગ્યે અમેરિકાના ‘B-29’ બોમ્બર વિમાને હિરોશિમા પર પ્રથમ અણુબોમ્બ ફેંક્યો હતો, જેમાં લાખો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા.
• મહત્વ: આ દિવસ આપણને યુદ્ધના ભયાનક પરિણામોની યાદ અપાવે છે અને પરમાણુ ઊર્જાનો ઉપયોગ માત્ર શાંતિપૂર્ણ કાર્યો માટે જ થાય તેવો આગ્રહ રાખે છે.
• સાદાકો સાસાકી: આ દિવસ સાથે ‘પેપર ક્રેન્સ’ (કાગળના પક્ષીઓ) બનાવતી સાદાકો નામની બાળકીની વાત જોડાયેલી છે, જે આજે પણ શાંતિના પ્રતીક તરીકે ઓળખાય છે.

6 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘હિરોશિમા દિવસ’ ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?

A) ૬ ઓગસ્ટ

B) ૯ ઓગસ્ટ

C) ૧૫ ઓગસ્ટ

D) ૨ ઓગસ્ટ

✅ A) ૬ ઓગસ્ટ

પ્રશ્ન ૨. ૬ ઓગસ્ટ ૧૯૪૫ ના રોજ હિરોશિમા પર ફેંકવામાં આવેલા અણુબોમ્બનું નામ શું હતું?

A) ફેટ મેન (Fat Man)

B) લિટલ બોય (Little Boy)

C) બિગ બોય (Big Boy)

D) ટાઈગર

✅ B) લિટલ બોય (Little Boy)

પ્રશ્ન ૩. હિરોશિમા પર અણુબોમ્બ ફેંકવા માટે અમેરિકાએ કયા વિમાનનો ઉપયોગ કર્યો હતો?

A) મિગ-૨૧

B) રાફેલ

C) ઇનોલા ગે (Enola Gay) – B-29 બોમ્બર

D) એફ-૧૬

✅ C) ઇનોલા ગે (Enola Gay)

પ્રશ્ન ૪. અણુબોમ્બના પિતા (Father of the Atomic Bomb) તરીકે કોને ઓળખવામાં આવે છે?

A) આલ્બર્ટ આઈન્સ્ટાઈન

B) જે. રોબર્ટ ઓપનહાઈમર (J. Robert Oppenheimer)

C) મેરી ક્યુરી

D) આઈઝેક ન્યૂટન

✅ B) જે. રોબર્ટ ઓપનહાઈમર

પ્રશ્ન ૫. હિરોશિમા પર થયેલા હુમલામાં કયા તત્વનો (ઇંધણ) ઉપયોગ થયો હતો?

A) થોરિયમ

B) યુરેનિયમ-૨૩૫

C) પ્લુટોનિયમ-૨૩૯

D) હાઇડ્રોજન

✅ B) યુરેનિયમ-૨૩૫ (નોંધ: નાગાસાકીમાં પ્લુટોનિયમનો ઉપયોગ થયો હતો)

વર્ષ ૨૦૨૬ માં આ દિવસના ૮૧ વર્ષ પૂર્ણ થશે, જે આપણને ‘યુદ્ધ નહીં પણ બુદ્ધ’ ના સંદેશની યાદ અપાવશે.

૯ ઓગસ્ટ: નાગાસાકી દિવસ અને વિશ્વ આદિવાસી દિવસ

આ દિવસ એક તરફ માનવ ઇતિહાસની કરૂણતા (પરમાણુ હુમલો) અને બીજી તરફ પ્રકૃતિના રક્ષકો (આદિવાસીઓ) ના સન્માનનો સંગમ છે. ૯ ઓગસ્ટ એ ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિની દૃષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વનો દિવસ છે, કારણ કે આ દિવસે બે મોટી ઘટનાઓ યાદ કરવામાં આવે છે: નાગાસાકી દિવસ અને વિશ્વ આદિવાસી દિવસ.

• નાગાસાકી દિવસ: હિરોશિમાના માત્ર ૩ દિવસ બાદ અમેરિકાએ જાપાનના નાગાસાકી પર બીજો અણુબોમ્બ ફેંક્યો હતો. આ ઘટના બાદ જાપાને શરણાગતિ સ્વીકારી અને બીજા વિશ્વયુદ્ધનો અંત આવ્યો હતો.
• વિશ્વ આદિવાસી દિવસ: ૧૯૯૪ માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા આ દિવસની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આ દિવસનો હેતુ વિશ્વની અંદાજે ૩૭૦ મિલિયન આદિવાસી વસ્તીના પર્યાવરણ અને વારસાને બચાવવાનો છે.

9 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ૯ ઓગસ્ટ ૧૯૪૫ ના રોજ નાગાસાકી પર ફેંકવામાં આવેલા અણુબોમ્બનું નામ શું હતું?

A) લિટલ બોય

B) ફેટ મેન (Fat Man)

C) એન્ગ્રી મેન

D) હન્ટર

✅ B) ફેટ મેન (Fat Man)

પ્રશ્ન ૨. ‘વિશ્વ આદિવાસી દિવસ’ ની ઉજવણી કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી છે?

A) UNESCO

B) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)

C) WHO

D) ILO

✅ B) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)

પ્રશ્ન ૩. નાગાસાકી પર ફેંકાયેલા અણુબોમ્બમાં કયા રેડિયોએક્ટિવ તત્વનો ઉપયોગ થયો હતો?

A) યુરેનિયમ-૨૩૫

B) પ્લુટોનિયમ-૨૩૯

C) રેડિયમ

D) થોરિયમ

✅ B) પ્લુટોનિયમ-૨૩૯

પ્રશ્ન ૪. ભારતના બંધારણની કઈ અનુસૂચિ આદિવાસી વિસ્તારોના વહીવટ અને નિયંત્રણ સાથે સંબંધિત છે?

A) ત્રીજી અને ચોથી

B) પાંચમી અને છઠ્ઠી

C) સાતમી અને આઠમી

D) નવમી અને દસમી

✅ B) પાંચમી અને છઠ્ઠી

પ્રશ્ન ૫. ‘નાગાસાકી દિવસ’ કયા દેશ સાથે સંકળાયેલો છે?

A) ચીન

B) રશિયા

C) જાપાન

D) જર્મની

✅ C) જાપાન

પ્રશ્ન ૬. ગુજરાતમાં આદિવાસી સંસ્કૃતિને સમર્પિત ‘આદિવાસી સંગ્રહાલય’ ક્યાં આવેલું છે?

A) અમદાવાદ

B) સાપુતારા

C) સુરત

D) રાજકોટ

✅ B) સાપુતારા (ડાંગ)

વર્ષ ૨૦૨૬ માં આ દિવસે ગુજરાતના આદિવાસી પટ્ટામાં (ડાંગથી અંબાજી સુધી) ભવ્ય સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન થશે.

૧૨ ઓગસ્ટ: આંતરરાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ અને વિશ્વ હાથી દિવસ

આ દિવસ વિશ્વના ભવિષ્ય સમાન ‘યુવાનો’ અને પૃથ્વીના વિશાળકાય પ્રાણી ‘હાથી’ ના સંરક્ષણને સમર્પિત છે.

• આંતરરાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ: ૧૯૯૯ માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ આ દિવસની જાહેરાત કરી હતી. તે યુવાનોને શિક્ષણ, રોજગાર અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય જેવી બાબતો પર જાગૃત કરે છે. (નોંધ: ભારતમાં રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ ૧૨ જાન્યુઆરીએ ઉજવાય છે).
• વિશ્વ હાથી દિવસ: હાથીઓને ગેરકાયદે શિકાર અને તેમના રહેઠાણના વિનાશથી બચાવવા માટે આ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. હાથી એ ઇકોસિસ્ટમ માટે અત્યંત મહત્વનું પ્રાણી છે.

12 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ’ (International Youth Day) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧૨ જાન્યુઆરી

B) ૧૨ ઓગસ્ટ

C) ૧૫ ઓગસ્ટ

D) ૧૧ જુલાઈ

✅ B) ૧૨ ઓગસ્ટ

પ્રશ્ન ૨. ‘વિશ્વ હાથી દિવસ’ (World Elephant Day) ની શરૂઆત કયા વર્ષથી કરવામાં આવી હતી?

A) ૨૦૦૦

B) ૨૦૦૫

C) ૨૦૧૨

D) ૨૦૧૫

✅ C) ૨૦૧૨

પ્રશ્ન ૩. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ’ કોની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે?

A) ભગત સિંહ

B) સ્વામી વિવેકાનંદ

C) સરદાર પટેલ

D) મહાત્મા ગાંધી

✅ B) સ્વામી વિવેકાનંદ (૧૨ જાન્યુઆરી)

પ્રશ્ન ૪. હાથીઓના સંરક્ષણ માટે ભારત સરકાર દ્વારા ‘પ્રોજેક્ટ એલિફન્ટ’ (Project Elephant) કયા વર્ષમાં શરૂ કરાયો હતો?

A) ૧૯૭૩

B) ૧૯૯૨

C) ૨૦૦૧

D) ૨૦૧૦

✅ B) ૧૯૯૨

પ્રશ્ન ૫. વિશ્વમાં હાથીઓની સૌથી વધુ વસ્તી કયા ખંડમાં જોવા મળે છે?

A) એશિયા

B) આફ્રિકા

C) ઓસ્ટ્રેલિયા

D) યુરોપ

✅ B) આફ્રિકા

પ્રશ્ન ૬. તાજેતરમાં કયા પ્રાણીને ભારતનું ‘રાષ્ટ્રીય વિરાસત પ્રાણી’ (National Heritage Animal) જાહેર કરવામાં આવ્યું છે?

A) વાઘ

B) સિંહ

C) હાથી

D) એકશિંગી ગેંડો

✅ C) હાથી

૧૫ ઓગસ્ટ: સ્વતંત્રતા દિવસ (Independence Day of India)

૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૭ના રોજ ભારત બ્રિટિશ શાસનની ગુલામીમાંથી મુક્ત થઈ એક સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર બન્યું હતું. આ દિવસ ભારતના વીર ક્રાંતિકારીઓ અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના બલિદાનને યાદ કરવાનો અને રાષ્ટ્રપ્રેમ વ્યક્ત કરવાનો દિવસ છે. ભારતના ઇતિહાસનો સૌથી ગૌરવશાળી દિવસ એટલે ૧૫ ઓગસ્ટ: સ્વતંત્રતા દિવસ. તેની સંપૂર્ણ વિગતો અને પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નોત્તરી નીચે મુજબ છે.

• ઇતિહાસ: બ્રિટિશ સંસદ દ્વારા ‘ભારતીય સ્વતંત્રતા અધિનિયમ ૧૯૪૭’ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેના દ્વારા ભારત અને પાકિસ્તાન એમ બે અલગ રાષ્ટ્રો અસ્તિત્વમાં આવ્યા. ૧૪ ઓગસ્ટની મધ્યરાત્રિએ ભારત આઝાદ થયું.
• મહત્વ: આ દિવસે ભારતના વડાપ્રધાન દિલ્હીના ઐતિહાસિક લાલ કિલ્લા પરથી રાષ્ટ્રધ્વજ લહેરાવે છે અને દેશને સંબોધન કરે છે. સમગ્ર દેશમાં શાળાઓ, કચેરીઓ અને જાહેર સ્થળોએ ધ્વજવંદન અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો યોજાય છે.

15 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના રોજ ભારત કેટલામો સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવશે?

A) ૭૫મો

B) ૭૮મો

C) ૮૦મો

D) ૮૨મો

✅ C) ૮૦મો

પ્રશ્ન ૨. ૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૭ ના રોજ ભારત આઝાદ થયું ત્યારે બ્રિટનના વડાપ્રધાન કોણ હતા?

A) વિન્સ્ટન ચર્ચિલ

B) ક્લેમેન્ટ એટલી (Clement Attlee)

C) માર્ગારેટ થેચર

D) ઋષિ સુનક

✅ B) ક્લેમેન્ટ એટલી

પ્રશ્ન ૩. સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ ગવર્નર જનરલ કોણ હતા?

A) લોર્ડ માઉન્ટબેટન

B) સી. રાજગોપાલાચારી

C) ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ

D) જવાહરલાલ નેહરુ

✅ A) લોર્ડ માઉન્ટબેટન (નોંધ: પ્રથમ ભારતીય ગવર્નર જનરલ સી. રાજગોપાલાચારી હતા)

પ્રશ્ન ૪. ‘ટ્રિસ્ટ વિથ ડેસ્ટિની’ (Tryst with Destiny) એ કોનું પ્રખ્યાત ભાષણ છે જે તેમણે ૧૪ ઓગસ્ટની મધ્યરાત્રિએ આપ્યું હતું?

A) સરદાર પટેલ

B) મહાત્મા ગાંધી

C) જવાહરલાલ નેહરુ

D) સુભાષચંદ્ર બોઝ

✅ C) જવાહરલાલ નેહરુ

પ્રશ્ન ૫. ભારતીય બંધારણ સભા દ્વારા રાષ્ટ્રધ્વજ (તિરંગા) ને ક્યારે સ્વીકારવામાં આવ્યો હતો?

A) ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭

B) ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૫૦

C) ૨૨ જુલાઈ ૧૯૪૭

D) ૨૪ જાન્યુઆરી ૧૯૫૦

✅ C) ૨૨ જુલાઈ ૧૯૪૭

પ્રશ્ન ૬. લાલ કિલ્લા પર સૌથી વધુ વાર (૧૭ વખત) ધ્વજવંદન કરવાનો રેકોર્ડ કયા વડાપ્રધાનના નામે છે?

A) ઈન્દિરા ગાંધી

B) મનમોહન સિંહ

C) નરેન્દ્ર મોદી

D) જવાહરલાલ નેહરુ

✅ D) જવાહરલાલ નેહરુ

વર્ષ ૨૦૨૬ માં ભારત ‘વિકસિત ભારત’ ના સંકલ્પ સાથે આ આઝાદીના પર્વની ભવ્ય ઉજવણી કરશે.

૧૯ ઓગસ્ટ: વિશ્વ ફોટોગ્રાફી દિવસ અને વિશ્વ માનવતાવાદી દિવસ

• વિશ્વ ફોટોગ્રાફી દિવસ: ૧૯ ઓગસ્ટ ૧૮૩૯ ના રોજ ફ્રેન્ચ સરકારે ફોટોગ્રાફીની ‘ડાકુરોટાઇપ’ પ્રક્રિયાની શોધને વિશ્વને ભેટ આપી હતી. આ દિવસ દુનિયાભરના ફોટોગ્રાફરોને તેમની કળા પ્રદર્શિત કરવા પ્રેરિત કરે છે.
• વિશ્વ માનવતાવાદી દિવસ: યુદ્ધ, કુદરતી આફતો કે સંઘર્ષના સમયે પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકીને લોકોની સેવા કરનારા માનવતાવાદી કાર્યકરોને આ દિવસે શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવે છે.

૨૦ ઓગસ્ટ: સદભાવના દિવસ અને અક્ષય ઊર્જા દિવસ

• સદભાવના દિવસ: ભારતના સૌથી યુવા વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીની જન્મજયંતિને ‘સદભાવના દિવસ’ તરીકે ઉજવાય છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય હિંસા છોડીને લોકોમાં પરસ્પર પ્રેમ અને ભાઈચારો વધારવાનો છે.
• અક્ષય ઊર્જા દિવસ: વધતા પ્રદૂષણને રોકવા અને કુદરતી સંસાધનોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા ૨૦૦૪ થી આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસે સૌર ઊર્જા (Solar Energy) અને પવન ઊર્જાના મહત્વ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવામાં આવે છે.

19 & 20 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ ફોટોગ્રાફી દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧૯ ઓગસ્ટ

B) ૨૦ ઓગસ્ટ

C) ૧૦ ઓગસ્ટ

D) ૧૨ ઓગસ્ટ

✅ A) ૧૯ ઓગસ્ટ

પ્રશ્ન ૨. ભારતમાં કોની જન્મજયંતિ ‘સદભાવના દિવસ’ તરીકે ઉજવાય છે?

A) જવાહરલાલ નેહરુ

B) ઇન્દિરા ગાંધી

C) રાજીવ ગાંધી

D) અટલ બિહારી વાજપેયી

✅ C) રાજીવ ગાંધી

પ્રશ્ન ૩. ‘વિશ્વ મચ્છર દિવસ’ (World Mosquito Day) ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?

A) ૧૯ ઓગસ્ટ

B) ૨૦ ઓગસ્ટ

C) ૨૧ ઓગસ્ટ

D) ૨૨ ઓગસ્ટ

✅ B) ૨૦ ઓગસ્ટ (નોંધ: ૨૦ ઓગસ્ટે અક્ષય ઊર્જા, સદભાવના અને મચ્છર દિવસ ત્રણેય છે)

પ્રશ્ન ૪. ભારતીય અક્ષય ઊર્જા દિવસની શરૂઆત કયા વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી?

A) ૨૦૦૦

B) ૨૦૦૪

C) ૨૦૧૦

D) ૨૦૧૪

✅ B) ૨૦૦૪

પ્રશ્ન ૫. ‘વિશ્વ માનવતાવાદી દિવસ’ કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા દ્વારા મનાવવામાં આવે છે?

A) UNESCO

B) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)

C) WHO

D) Red Cross

✅ B) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)

૨૬ ઓગસ્ટ: મહિલા સમાનતા દિવસ (Women’s Equality Day)

મહિલાઓને પુરુષો સમાન અધિકારો મળે, ખાસ કરીને મતાધિકાર (Right to Vote) અને સામાજિક દરજ્જો મળે તે હેતુથી દર વર્ષે ૨૬ ઓગસ્ટના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: ૨૬ ઓગસ્ટ, ૧૯૨૦ ના રોજ અમેરિકામાં મહિલાઓને મતાધિકાર આપતો કાયદો અમલમાં આવ્યો હતો. તેની યાદમાં અમેરિકન કોંગ્રેસના બેલા અબઝુગે ૧૯૭૧માં આ દિવસની શરૂઆત કરાવી હતી.
• ભારતીય પરિપ્રેક્ષ્ય: ભારતમાં આઝાદીના પ્રથમ દિવસથી જ (૧૯૪૭) સ્ત્રી અને પુરુષ બંનેને સમાન મતાધિકાર આપવામાં આવ્યો છે, જે ભારતની લોકશાહીની મોટી સફળતા છે.
• મહત્વ: આ દિવસ વેતન સમાનતા, શિક્ષણ અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવા પર ભાર મૂકે છે.

26 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘મહિલા સમાનતા દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૮ માર્ચ

B) ૧૩ ફેબ્રુઆરી

C) ૨૬ ઓગસ્ટ

D) ૨૪ જાન્યુઆરી

✅ C) ૨૬ ઓગસ્ટ (નોંધ: ૮ માર્ચ એ આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ છે)

પ્રશ્ન ૨. ‘મહિલા સમાનતા દિવસ’ ની ઉજવણી મુખ્યત્વે કઈ ઐતિહાસિક ઘટના સાથે જોડાયેલી છે?

A) મહિલાઓને પ્રથમવાર નોકરી મળી

B) મહિલાઓને મતાધિકાર મળ્યો

C) પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન બન્યા

D) મહિલા શિક્ષણ મફત થયું

✅ B) મહિલાઓને મતાધિકાર મળ્યો

પ્રશ્ન ૩. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ’ (National Women’s Day) કોની યાદમાં ૧૩ ફેબ્રુઆરીએ ઉજવાય છે?

A) ઇન્દિરા ગાંધી

B) મધર ટેરેસા

C) સરોજિની નાયડુ

D) કસ્તુરબા ગાંધી

✅ C) સરોજિની નાયડુ

પ્રશ્ન ૪. ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ મુજબ લિંગના આધારે ભેદભાવ કરવાની મનાઈ છે?

A) અનુચ્છેદ ૧૪

B) અનુચ્છેદ ૧૫

C) અનુચ્છેદ ૧૭

D) અનુચ્છેદ ૨૧

✅ B) અનુચ્છેદ ૧૫

પ્રશ્ન ૫. તાજેતરમાં ભારતીય સંસદમાં પસાર થયેલ ‘નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ’ શેની સાથે સંબંધિત છે?

A) મફત શિક્ષણ

B) લોકસભા અને વિધાનસભામાં ૩૩% અનામત

C) સરકારી નોકરીમાં ૫૦% અનામત

D) આરોગ્ય સુવિધા

✅ B) લોકસભા અને વિધાનસભામાં ૩૩% અનામત

૨૯ ઓગસ્ટ: રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ (National Sports Day)

હોકીના જાદુગર તરીકે ઓળખાતા મહાન ખેલાડી મેજર ધ્યાનચંદની જન્મજયંતિને ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ દેશના ખેલાડીઓના સમર્પણને બિરદાવવાનો અને યુવાનોમાં ખેલકુદ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો છે.

• મેજર ધ્યાનચંદ: તેમણે ભારતને ૧૯૨૮, ૧૯૩૨ અને ૧૯૩૬ ના ઓલિમ્પિકમાં હોકીમાં સુવર્ણ ચંદ્રક (Gold Medal) અપાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
• મહત્વ: આ દિવસે ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા દેશના શ્રેષ્ઠ ખેલાડીઓ અને કોચને રાષ્ટ્રીય રમતગમત પુરસ્કારોથી સન્માનિત કરવામાં આવે છે.
• હેતુ: રમતગમતને જીવનશૈલીનો ભાગ બનાવવો અને ‘ફિટ ઇન્ડિયા’ (Fit India) મૂવમેન્ટને વેગ આપવો.

29 August PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧૫ ઓગસ્ટ

B) ૨૯ ઓગસ્ટ

C) ૨ ઓગસ્ટ

D) ૨૬ જાન્યુઆરી

✅ B) ૨૯ ઓગસ્ટ

પ્રશ્ન ૨. ‘હોકીના જાદુગર’ તરીકે કોને ઓળખવામાં આવે છે?

A) ધનરાજ પિલ્લે

B) સરદાર સિંહ

C) મેજર ધ્યાનચંદ

D) મનપ્રીત સિંહ

✅ C) મેજર ધ્યાનચંદ

પ્રશ્ન ૩. ભારતનો સર્વોચ્ચ રમતગમત પુરસ્કાર કયો છે?

A) અર્જુન એવોર્ડ

B) દ્રોણાચાર્ય એવોર્ડ

C) મેજર ધ્યાનચંદ ખેલ રત્ન એવોર્ડ

D) પદ્મ ભૂષણ

✅ C) મેજર ધ્યાનચંદ ખેલ રત્ન એવોર્ડ (નોંધ: પહેલા આ એવોર્ડ ‘રાજીવ ગાંધી ખેલ રત્ન’ તરીકે ઓળખાતો હતો)

પ્રશ્ન ૪. રમતગમતમાં શ્રેષ્ઠ તાલીમ આપનાર કોચ (Coaches) ને કયો એવોર્ડ આપવામાં આવે છે?

A) અર્જુન એવોર્ડ

B) ધ્યાનચંદ એવોર્ડ

C) દ્રોણાચાર્ય એવોર્ડ

D) પદ્મ શ્રી

✅ C) દ્રોણાચાર્ય એવોર્ડ

પ્રશ્ન ૫. મેજર ધ્યાનચંદે કયા વર્ષના ઓલિમ્પિકમાં ભારતને ગોલ્ડ મેડલ અપાવ્યો હતો?

A) ૧૯૨૮ (એમ્સ્ટરડેમ)

B) ૧૯૩૨ (લોસ એન્જલસ)

C) ૧૯૩૬ (બર્લિન)

D) આપેલ તમામ

✅ D) આપેલ તમામ

પ્રશ્ન ૬. ‘ફિટ ઇન્ડિયા મૂવમેન્ટ’ ની શરૂઆત વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કયા દિવસે કરવામાં આવી હતી?

A) ૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૧૯

B) ૨૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯

C) ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૦

D) ૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૯

✅ B) ૨૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯

આ સાથે જ ઓગસ્ટ મહિનાના તમામ મહત્વના દિવસો પૂર્ણ થાય છે. વર્ષ ૨૦૨૬ ના ઓગસ્ટ મહિનાની આ માહિતી તમારી પરીક્ષાની તૈયારીમાં ચોક્કસ મદદરૂપ થશે.

નિષ્કર્ષ (Conclusion)

ઓગસ્ટ 2026 નો મહિનો રાષ્ટ્રીય અસ્મિતા, સામાજિક સમાનતા અને માનવતાના મૂલ્યોને ઉજાગર કરતો માસ છે. મહિનાની શરૂઆત ‘વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ’ અને ‘મિત્રતા દિવસ’ જેવા સ્નેહાળ દિવસોથી થાય છે, જે જીવનમાં પોષણ અને સંબંધોનું મહત્વ સમજાવે છે. મધ્યમાં ‘સ્વતંત્રતા દિવસ’ અને ‘સદભાવના દિવસ’ દ્વારા દેશભક્તિ અને એકતાનો જુવાળ જોવા મળે છે.

જ્યારે મહિનાનો અંત ‘મહિલા સમાનતા’ અને ‘રમતગમત દિવસ’ દ્વારા પ્રગતિશીલ અને તંદુરસ્ત સમાજની દિશા સૂચવે છે. ૨૦૨૬ માં રક્ષાબંધન પણ ઓગસ્ટમાં હોવાથી આ મહિનો સાંસ્કૃતિક રીતે પણ અત્યંત સમૃદ્ધ બની રહેશે. આવી અનેક વિશેષતાઓ હોવાના કારણે પરીક્ષામાં આ મહિનાથી સંબંધિત પ્રશ્નો જોવા મળે છે.

• મે મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો

ઓગસ્ટ 2026 દિવસો વિશે પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)

૧. ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના રોજ ભારત આઝાદીના કેટલા વર્ષ પૂર્ણ કરશે?

૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના રોજ ભારત પોતાની આઝાદીના ૭૯ વર્ષ પૂર્ણ કરશે અને ૮૦મા સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી કરશે.

૨. ‘વિશ્વ સિંહ દિવસ’ અને ‘વિશ્વ હાથી દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

• વિશ્વ સિંહ દિવસ: ૧૦ ઓગસ્ટ (ગુજરાતના ગૌરવ એવા એશિયાટિક સિંહોના સંરક્ષણ માટે).
• વિશ્વ હાથી દિવસ: ૧૨ ઓગસ્ટ (હાથીઓના રહેઠાણ અને સંરક્ષણ માટે).

૩. ઓગસ્ટ મહિનામાં કયા કયા ‘સપ્તાહ’ (Weeks) ઉજવવામાં આવે છે?

• ૧ થી ૭ ઓગસ્ટ: વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ (World Breastfeeding Week).
• ઓગસ્ટનું અંતિમ સપ્તાહ: વિશ્વ જળ સપ્તાહ (World Water Week) તરીકે પણ ઓળખાય છે.

૪. રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ ૨૯ ઓગસ્ટે જ કેમ ઉજવાય છે?

આ દિવસે ભારતના મહાન હોકી ખેલાડી મેજર ધ્યાનચંદનો જન્મદિવસ છે. તેમણે ભારતને ઓલિમ્પિકમાં સતત ત્રણ ગોલ્ડ મેડલ અપાવ્યા હતા, તેથી તેમના સન્માનમાં ૨૦૧૨ થી આ દિવસ ઉજવાય છે.

૫. ૨૦૨૬ માં રક્ષાબંધન અને સંસ્કૃત દિવસ કઈ તારીખે છે?

વર્ષ ૨૦૨૬ માં રક્ષાબંધન અને વિશ્વ સંસ્કૃત દિવસ બંને ૨૮ ઓગસ્ટ ના રોજ ઉજવવામાં આવશે (શ્રાવણ સુદ પૂનમ).

• ગુજરાત સ્થાપના દિવસ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી

તમારી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે ઓગસ્ટ મહિનાનું આ સંકલન ખૂબ જ ઉપયોગી નીવડશે. માટે આ દિવસોનો ખુબજ સારી રીતે અભ્યાસ કરો, જેથી તમે પરીક્ષામાં મહત્તમ ગુણ મેળવવામાં સફળ રહો.