
ઘણી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં એક ટોપિક હોય છે જેમાં જુલાઈ મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો વિષે પ્રશ્નો પૂછવામાં આવતા હોય છે. જો તમે કોઈ આવી પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહ્યા છો તો આ જાણકારી તમારા માટે જ છે. જેમાં મહત્વના દિવસોની યાદી સાથે તેની માહિતી અને PYQ આપવામાં આવ્યા છે.
સરકારી પરીક્ષા વિભાગ દ્વારા લેવાતી મોટા ભાગની પરીક્ષાઓમાં Important Days નો ટોપિક હોય છે. જેમાં 1 થી 2 પ્રશ્ન આ ટોપિકથી પૂછવામાં આવે છે. માટે દરેક મહિનાના મહત્વપૂર્ણ ડેયઝ વિષે તૈયારી કરી લેવી જોઈએ. આ તૈયારી General Knowledge ને પણ સારું કરે છે.
જુલાઈ મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026
ચોમાસાના પ્રારંભ સાથે આવતો જુલાઈ મહિનો કેલેન્ડર વર્ષનો સાતમો મહિનો છે. આ મહિનો મુખ્યત્વે રાષ્ટ્રીય સેવા, માનવીય સ્વાસ્થ્ય અને વસ્તી સંતુલન જેવી ગંભીર બાબતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે જાણીતો છે. ૨૦૨૬ના જુલાઈ માસમાં આવતા મુખ્ય દિવસો અને તેની ટૂંકી સમજ નીચેના કોષ્ટકમાં આપેલી છે.
| તારીખ | દિવસનું નામ | મુખ્ય હેતુ અને મહત્વ |
| ૧ જુલાઈ | રાષ્ટ્રીય ડૉક્ટર્સ દિવસ | ડૉ. વિધાનચંદ્ર રોયના સન્માનમાં અને તબીબી સેવાના મહત્વ માટે. |
| ૧ જુલાઈ | GST દિવસ | ભારતમાં ‘એક દેશ, એક ટેક્સ’ (GST) ના અમલીકરણની યાદમાં. |
| ૧ જુલાઈ | CA દિવસ | ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ ઓફ ઇન્ડિયા (ICAI) ની સ્થાપના. |
| ૧૧ જુલાઈ | વિશ્વ વસ્તી દિવસ | વધતી વસ્તીના જોખમો અને આયોજન વિશે જાગૃતિ લાવવા. |
| ૧૫ જુલાઈ | વિશ્વ યુવા કૌશલ્ય દિવસ | યુવાનોને રોજગારલક્ષી કૌશલ્યો શીખવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા. |
| ૧૮ જુલાઈ | નેલ્સન મંડેલા દિવસ | માનવતા, શાંતિ અને રંગભેદ વિરોધી લડતના માનમાં. |
| ૨૬ જુલાઈ | કારગિલ વિજય દિવસ | પાકિસ્તાન સામેના ૧૯૯૯ ના યુદ્ધમાં ભારતીય સેનાના વિજયની યાદમાં. |
| ૨૮ જુલાઈ | વિશ્વ હેપેટાઈટીસ દિવસ | યકૃત (લીવર) ના ગંભીર રોગો અને તેના નિદાન વિશે જાગૃતિ માટે. |
| ૨૯ જુલાઈ | આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ | વાઘના સંરક્ષણ અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓને બચાવવા માટે. |
જુલાઈ 2026 ના દિવસોની મહત્વની વિગતો
મિત્રો, જુલાઈ મહિનો વરસાદની ઝડીઓ સાથે રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની ફરજ અને સામાજિક જવાબદારીનો સંદેશ લાવે છે. આ માસ સેવાદારી ડૉક્ટરો અને વીર જવાનોના બલિદાનને યાદ કરવાનો માસ છે.

| વિષય | મહત્વનું પાસું | મળતી પ્રેરણા |
| તબીબી સેવા | ડૉક્ટરોનું સમર્પણ | માનવ સેવા અને નિરોગી સમાજ. |
| અર્થતંત્ર | GST અને CA દિવસ | દેશની આર્થિક પ્રગતિ અને પારદર્શિતા. |
| વસ્તી | સંસાધનોનું આયોજન | વસ્તી સંતુલન અને સુખમય ભવિષ્ય. |
| રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા | સેનાનું શૌર્ય | દેશભક્તિ અને શહીદો પ્રત્યે આદર. |
| વન્યજીવ | વાઘનું જતન | પ્રકૃતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિનું સંતુલન. |
૧ જુલાઈ: ડૉક્ટર્સ દિવસ અને આર્થિક સીમાચિહ્નો
૧ જુલાઈનો દિવસ બહુવિધ મહત્વ ધરાવે છે. એક તરફ ડૉ. બી. સી. રોયના જન્મદિવસે ડૉક્ટરોને ‘ધરતી પરના ભગવાન’ તરીકે સન્માનવામાં આવે છે, તો બીજી તરફ ભારતની ટેક્સ પ્રણાલીમાં ક્રાંતિ લાવનાર GST દિવસ મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસ આપણને શારીરિક અને આર્થિક બંને રીતે સ્વસ્થ રહેવાની પ્રેરણા આપે છે.
૧૧ જુલાઈ: વિશ્વ વસ્તી દિવસ
વર્ષ ૨૦૨૬માં પણ વસ્તી વિસ્ફોટ એ ગંભીર ચર્ચાનો વિષય રહેશે. આ દિવસ આપણને સમજાવે છે કે મર્યાદિત સંસાધનો સામે વધતી વસ્તી કેટલી જોખમી છે. શિક્ષણ અને કૌટુંબિક આયોજન દ્વારા જ સમૃદ્ધ પૃથ્વીનું નિર્માણ શક્ય છે.
૨૬ જુલાઈ: શૌર્યગાથાનો દિવસ
‘કારગિલ વિજય દિવસ’ એ દરેક ભારતીય માટે ગૌરવની ક્ષણ છે. ૧૯૯૯ના કારગિલ યુદ્ધમાં પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરોને હાંકી કાઢી ભારતીય સૈનિકોએ જે બલિદાન આપ્યું હતું, તેની યાદમાં આ દિવસે શહીદોને નમન કરવામાં આવે છે.
૨૯ જુલાઈ: પ્રકૃતિનો રક્ષક – વાઘ
‘આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ’ એ વન્યજીવ પ્રેમીઓ માટે ખાસ છે. ભારતમાં પ્રોજેક્ટ ટાઈગર દ્વારા વાઘની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. ૨૦૨૬ માં આ દિવસે વાઘના આવાસ એટલે કે જંગલોને બચાવવાનો સંકલ્પ લેવામાં આવે છે.
ટુંકમાં: જુલાઈ 2026 ના આ દિવસો આપણને આપણી આસપાસના લોકો, દેશની અર્થવ્યવસ્થા, આપણી સુરક્ષા અને પ્રકૃતિ પ્રત્યેની ફરજોની યાદ અપાવે છે.
જુલાઈ મહિનાના ૨૦ પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો (Most IMP PYQs)
જુલાઈ મહિનામાં આરોગ્ય, અર્થતંત્ર અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા અનેક ઐતિહાસિક દિવસો આવે છે. વર્ષ ૨૦૨૬ની પરીક્ષાઓ માટે નીચે મુજબના પ્રશ્નોનું રિવિઝન કરવું ખૂબ જ ફાયદાકારક રહેશે. આ પ્રશ્નો આવનારી તલાટી, બિન સચિવાલય ક્લાર્ક અને પોલીસ ભરતી માટે અત્યંત ઉપયોગી છે.
૧. આરોગ્ય અને સામાજિક જાગૃતિ વિશેષ
| પ્રશ્ન | સચોટ ઉત્તર | પરીક્ષાલક્ષી વિશેષ નોંધ |
| ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય ડૉક્ટર્સ દિવસ’ ક્યારે મનાવવામાં આવે છે? | ૧ જુલાઈ | ડૉ. વિધાનચંદ્ર રોયની જન્મજયંતિ અને પુણ્યતિથિ નિમિત્તે. |
| ‘વિશ્વ વસ્તી દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવાય છે? | ૧૧ જુલાઈ | ૧૯૮૯ થી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ઉજવણીની શરૂઆત થઈ. |
| ‘વિશ્વ હેપેટાઈટીસ દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે? | ૨૮ જુલાઈ | લિવર (યકૃત) ના રોગો સામે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે. |
| વસ્તીના અભ્યાસને વૈજ્ઞાનિક રીતે શું કહેવામાં આવે છે? | ડેમોગ્રાફી | (Demography) વસ્તી ગણતરી અને તેના આંકડાનો અભ્યાસ. |
| વિશ્વ ઝૂનોસિસ દિવસ (World Zoonoses Day) ક્યારે હોય છે? | ૬ જુલાઈ | પ્રાણીઓમાંથી મનુષ્યમાં ફેલાતા રોગો વિશે જાગૃતિ માટે. |
૨. અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ વિશેષ
| પ્રશ્ન | સચોટ ઉત્તર | પરીક્ષાલક્ષી વિશેષ નોંધ |
| ભારતમાં GST (Goods and Services Tax) દિવસ ક્યારે ઉજવાય છે? | ૧ જુલાઈ | ૧ જુલાઈ, ૨૦૧૭ થી સમગ્ર ભારતમાં GST લાગુ થયો હતો. |
| ‘સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા’ (SBI) નો સ્થાપના દિવસ ક્યારે છે? | ૧ જુલાઈ | ૧૯૫૫ માં ઇમ્પિરિયલ બેંકનું નામ બદલીને SBI કરાયું હતું. |
| ભારતમાં ‘ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ’ (CA) દિવસ ક્યારે મનાવાય છે? | ૧ જુલાઈ | ૧૯૪૯ માં ICAI ની સ્થાપનાની યાદમાં. |
| ‘નાબાર્ડ’ (NABARD) નો સ્થાપના દિવસ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે? | ૧૨ જુલાઈ | ૧૨ જુલાઈ, ૧૯૮૨ ના રોજ શિવરમન સમિતિની ભલામણથી. |
| GST કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ કોણ હોય છે? | કેન્દ્રીય નાણામંત્રી | હાલમાં નિર્મલા સીતારમણ (૨૦૨૬ ના સંદર્ભમાં). |
૩. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વન્યજીવ સંરક્ષણ
| પ્રશ્ન | સચોટ ઉત્તર | પરીક્ષાલક્ષી વિશેષ નોંધ |
| ‘કારગિલ વિજય દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે? | ૨૬ જુલાઈ | ૧૯૯૯ ના યુદ્ધમાં ભારતીય સેનાના વિજયની યાદમાં. |
| ‘આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ’ ક્યારે મનાવવામાં આવે છે? | ૨૯ જુલાઈ | સેન્ટ પીટર્સબર્ગ ટાઈગર સમિટ (૨૦૧૦) થી શરૂઆત. |
| કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન ભારતીય સેનાએ કયું ઓપરેશન ચલાવ્યું હતું? | ઓપરેશન વિજય | વાયુસેનાના ઓપરેશનનું નામ ‘ઓપરેશન સફેદ સાગર’ હતું. |
| ‘Project Tiger’ ભારતમાં કયા વર્ષમાં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો? | ૧૯૭૩ | વાઘના સંરક્ષણ માટે ઉત્તરાખંડના કોર્બેટ નેશનલ પાર્કથી. |
| કારગિલ વિજય સ્મારક (War Memorial) ક્યાં આવેલું છે? | દ્રાસ (લદ્દાખ) | તેને ‘તોલોલિંગ લેન્ડમાર્ક’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. |
૪. અન્ય મહત્વના આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસો (GK)
| પ્રશ્ન | સચોટ ઉત્તર | પરીક્ષાલક્ષી વિશેષ નોંધ |
| ‘નેલ્સન મંડેલા આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ’ ક્યારે ઉજવાય છે? | ૧૮ જુલાઈ | દક્ષિણ આફ્રિકાના પૂર્વ પ્રમુખના જન્મદિવસ નિમિત્તે. |
| વિશ્વ યુવા કૌશલ્ય દિવસ (World Youth Skills Day) ક્યારે છે? | ૧૫ જુલાઈ | યુવાનોમાં સ્કીલ ડેવલપમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવા. |
| વિશ્વ ચેસ દિવસ (World Chess Day) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે? | ૨૦ જૂન | ૨૦ જુલાઈ (નોંધ: ૨૦ જુલાઈ સચોટ છે). |
| મલાલા દિવસ (Malala Day) ક્યારે મનાવવામાં આવે છે? | ૧૨ જુલાઈ | સૌથી નાની વયે નોબેલ જીતનાર મલાલા યુસુફઝાઈના માનમાં. |
| વિશ્વ પ્રકૃતિ સંરક્ષણ દિવસ ક્યારે ઉજવાય છે? | ૨૮ જુલાઈ | પર્યાવરણ અને કુદરતી સ્ત્રોતોને બચાવવાના હેતુથી. |
વિદ્યાર્થી મિત્રો, આ યાદી તમને જુલાઈ ૨૦૨૬ ના મહત્વના દિવસોનું રિવિઝન કરવામાં અને આવનારી પરીક્ષાઓમાં સારા ગુણ મેળવવામાં મદદરૂપ થશે.
૧ જુલાઈ: રાષ્ટ્રીય ડૉક્ટર્સ દિવસ (National Doctors’ Day)
ભારતના મહાન ચિકિત્સક અને પશ્ચિમ બંગાળના બીજા મુખ્યમંત્રી ડૉ. વિધાનચંદ્ર રોય ના અમૂલ્ય પ્રદાનને યાદ કરવા અને સમાજમાં ડૉક્ટરોના નિઃસ્વાર્થ સેવાભાવને સન્માનવા માટે દર વર્ષે ૧ જુલાઈના રોજ આ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| જાહેરાત કરનાર સંસ્થા | ભારત સરકાર |
| કોની યાદમાં? | ડૉ. વિધાનચંદ્ર રોય (Dr. B.C. Roy) |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | તબીબી ક્ષેત્રનું મહત્વ અને સેવાને બિરદાવવી |
- ઇતિહાસ: ભારત સરકાર દ્વારા ૧૯૯૧માં આ દિવસની ઉજવણી કરવાની સત્તાવાર શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
- વિશેષતા: ૧ જુલાઈ એ ડૉ. બી. સી. રોયનો જન્મદિવસ પણ છે અને પુણ્યતિથિ પણ છે. તેમને ૧૯૬૧માં ભારતનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર ‘ભારત રત્ન’ એનાયત થયો હતો.
- અન્ય મહત્વ: ૧ જુલાઈ એ માત્ર ડૉક્ટર્સ દિવસ જ નહીં, પણ ભારતમાં GST દિવસ, Chartered Accountants (CA) દિવસ અને SBI સ્થાપના દિવસ તરીકે પણ ઉજવાય છે.
1 July PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય ડૉક્ટર્સ દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?
A) ૧ જૂન
B) ૧ જુલાઈ
C) ૨૬ નવેમ્બર
D) ૧૫ ઓગસ્ટ
✅ B) ૧ જુલાઈ
પ્રશ્ન ૨. કોની જન્મજયંતિને ‘નેશનલ ડૉક્ટર્સ ડે’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે?
A) ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન
B) ડૉ. એ. પી. જે. અબ્દુલ કલામ
C) ડૉ. વિધાનચંદ્ર રોય
D) ડૉ. હરગોવિંદ ખુરાના
✅ C) ડૉ. વિધાનચંદ્ર રોય
પ્રશ્ન ૩. ભારત સરકારે કયા વર્ષથી સત્તાવાર રીતે ‘ડૉક્ટર્સ દિવસ’ ઉજવવાની શરૂઆત કરી હતી?
A) ૧૯૫૦
B) ૧૯૭૫
C) ૧૯૯૧
D) ૨૦૦૦
✅ C) ૧૯૯૧
પ્રશ્ન ૪. ૧ જુલાઈ, ૨૦૧૭ થી ભારતમાં કયો મહત્વનો ટેક્સ કાયદો અમલમાં આવ્યો, જેની યાદમાં ‘GST દિવસ’ ઉજવાય છે?
A) વેટ (VAT)
B) સર્વિસ ટેક્સ
C) વસ્તુ અને સેવા કર (GST)
D) ઇન્કમ ટેક્સ
✅ C) વસ્તુ અને સેવા કર (GST)
પ્રશ્ન ૫. ૧ જુલાઈ ૧૯૫૫ ના રોજ કઈ બેંકની સ્થાપના થઈ હતી, જેનો સ્થાપના દિવસ આ દિવસે ઉજવાય છે?
A) બેંક ઓફ બરોડા
B) પંજાબ નેશનલ બેંક
C) સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)
D) રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)
✅ C) સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)
પ્રશ્ન ૬. ‘ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ ઓફ ઇન્ડિયા’ (ICAI) ની સ્થાપના ક્યારે થઈ હતી?
A) ૧ જુલાઈ ૧૯૪૯
B) ૨ ઓક્ટોબર ૧૮૬૯
C) ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૫૦
D) ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭
✅ A) ૧ જુલાઈ ૧૯૪૯
વર્ષ ૨૦૨૬ માં ૧ જુલાઈનો દિવસ આપણા આરોગ્ય રક્ષકો (ડૉક્ટરો) અને દેશની આર્થિક કરોડરજ્જુ સમાન સંસ્થાઓને વંદન કરવાનો વિશેષ અવસર હશે.
૧૧ જુલાઈ: વિશ્વ વસ્તી દિવસ (World Population Day)
વધતી જતી વસ્તીના જોખમો, તેના પર્યાવરણ અને વિકાસ પર પડતા પ્રભાવો તેમજ કૌટુંબિક આયોજનના મહત્વ વિશે વૈશ્વિક સ્તરે જાગૃતિ લાવવા માટે દર વર્ષે ૧૧ જુલાઈના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| જાહેરાત કરનાર સંસ્થા | સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમ (UNDP) |
| સ્થાપના વર્ષ | ૧૯૮૯ |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | વસ્તી સંતુલન અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય વિશે જાગૃતિ |
- ઇતિહાસ: ૧૧ જુલાઈ, ૧૯૮૭ ના રોજ વિશ્વની કુલ વસ્તીનો આંકડો ૫ અબજ (5 Billion) ને વટાવી ગયો હતો, જે ‘ડે ઓફ ફાઈવ બિલિયન’ તરીકે ઓળખાયો. આ ઘટનાથી પ્રેરાઈને ૧૯૮૯ માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા આ દિવસની ઉજવણીનું નક્કી કરાયું.
- મહત્વ: આ દિવસ ગરીબી, માતૃત્વ સ્વાસ્થ્ય, લિંગ સમાનતા અને માનવ અધિકારો પર વસ્તી વધારાની અસરો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
- વર્તમાન સ્થિતિ: ભારત હાલમાં વિશ્વનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ છે, જે ૨૦૨૬ માં પણ આંકડાકીય અને આયોજનની દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્વનું રહેશે.
11 July PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ વસ્તી દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?
A) ૧ જૂન
B) ૫ જૂન
C) ૧૧ જુલાઈ
D) ૨ ઓક્ટોબર
✅ C) ૧૧ જુલાઈ
પ્રશ્ન ૨. વિશ્વની વસ્તી કયા વર્ષમાં ‘૫ અબજ’ (5 Billion) થઈ હતી, જેની યાદમાં આ દિવસ ઉજવાય છે?
A) ૧૯૭૫
B) ૧૯૮૭
C) ૧૯૯૦
D) ૨૦૦૧
✅ B) ૧૯૮૭
પ્રશ્ન ૩. વસ્તીના આંકડાકીય અભ્યાસને (Study of Population) કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?
A) જીઓગ્રાફી
B) ડેમોગ્રાફી
C) એન્થ્રોપોલોજી
D) બાયોલોજી
✅ B) ડેમોગ્રાફી (Demography)
પ્રશ્ન ૪. ભારતમાં પ્રથમ વસ્તી ગણતરી (Census) ની શરૂઆત ૧૮૭૨ માં કોના સમયમાં થઈ હતી?
A) લોર્ડ રિપન
B) લોર્ડ મેયો
C) લોર્ડ ડેલહાઉસી
D) લોર્ડ કર્ઝન
✅ B) લોર્ડ મેયો (નોંધ: પ્રથમ સત્તાવાર ૧૦ વાર્ષિક ગણતરી ૧૮૮૧ માં લોર્ડ રિપન દ્વારા થઈ હતી)
પ્રશ્ન ૫. વિશ્વમાં વસ્તીની દૃષ્ટિએ ભારત કયા ક્રમે આવે છે?
A) પ્રથમ
B) દ્વિતીય
C) તૃતીય
D) પાંચમા
✅ A) પ્રથમ
પ્રશ્ન ૬. ૨૦૧૧ ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ભારતનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું રાજ્ય કયું છે?
A) મહારાષ્ટ્ર
B) બિહાર
C) ઉત્તર પ્રદેશ
D) પશ્ચિમ બંગાળ
✅ C) ઉત્તર પ્રદેશ
૧૫ જુલાઈ: વિશ્વ યુવા કૌશલ્ય દિવસ (World Youth Skill Day)
યુવાનોને રોજગારી, યોગ્ય કામ અને ઉદ્યોગસાહસિકતા માટે જરૂરી કૌશલ્યો (Skills) થી સજ્જ કરવાના મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે દર વર્ષે ૧૫ જુલાઈના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| જાહેરાત કરનાર સંસ્થા | સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA) |
| સ્થાપના વર્ષ | ૨૦૧૪ |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | યુવાનોમાં કૌશલ્ય વિકાસ અને રોજગાર ક્ષમતા વધારવી |
- ઇતિહાસ: ડિસેમ્બર ૨૦૧૪ માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ શ્રીલંકાના પ્રસ્તાવ પર ૧૫ જુલાઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ‘વિશ્વ યુવા કૌશલ્ય દિવસ’ તરીકે જાહેર કર્યો હતો.
- મહત્વ: આ દિવસ તકનીકી અને વ્યાવસાયિક શિક્ષણ તથા તાલીમ (TVET) ના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.
- ભારતનું યોગદાન: ભારત સરકારે ૧૫ જુલાઈ, ૨૦૧૫ ના રોજ ‘સ્કિલ ઇન્ડિયા મિશન’ (Skill India Mission) ની શરૂઆત કરી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય કરોડો યુવાનોને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પ્રશિક્ષિત કરવાનો છે.
15 July PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ યુવા કૌશલ્ય દિવસ’ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?
A) ૧૨ જાન્યુઆરી
B) ૧૫ જુલાઈ
C) ૧૨ ઓગસ્ટ
D) ૧૧ જુલાઈ
✅ B) ૧૫ જુલાઈ
પ્રશ્ન ૨. ભારતમાં ‘સ્કિલ ઇન્ડિયા મિશન’ (Skill India Mission) ની શરૂઆત કયા વર્ષમાં થઈ હતી?
A) ૨૦૧૪
B) ૨૦૧૫
C) ૨૦૧૬
D) ૨૦૧૮
✅ B) ૨૦૧૫
પ્રશ્ન ૩. ‘રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ’ (National Youth Day) ભારતમાં ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
A) ૧૫ જુલાઈ
B) ૧૨ ઓગસ્ટ
C) ૧૨ જાન્યુઆરી
D) ૩૧ ઓક્ટોબર
✅ C) ૧૨ જાન્યુઆરી (સ્વામી વિવેકાનંદની જન્મજયંતિ)
પ્રશ્ન ૪. કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા વિશ્વ યુવા કૌશલ્ય દિવસના આયોજનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે?
A) UNESCO
B) ILO (International Labour Organization)
C) A અને B બંને
D) WHO
✅ C) A અને B બંને
પ્રશ્ન ૫. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ’ (International Youth Day) ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?
A) ૧૨ જાન્યુઆરી
B) ૧૨ ઓગસ્ટ
C) ૧૫ જુલાઈ
D) ૫ સપ્ટેમ્બર
✅ B) ૧૨ ઓગસ્ટ
પ્રશ્ન ૬. યુવાનોને કૌશલ્યબદ્ધ કરી આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા કઈ યોજના ચલાવવામાં આવે છે?
A) મુખ્યમંત્રી એપ્રેન્ટિસ યોજના
B) વન બંધુ કલ્યાણ યોજના
C) કુંવરબાઈનું મામેરું
D) સાત ફેરા સમૂહ લગ્ન યોજના
✅ A) મુખ્યમંત્રી એપ્રેન્ટિસ યોજના
૧૮ જુલાઈ: નેલ્સન મંડેલા આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ
શાંતિ, માનવતા, સ્વતંત્રતા અને રંગભેદ વિરોધી લડતમાં નેલ્સન મંડેલાના અજોડ પ્રદાનને બિરદાવવા માટે દર વર્ષે ૧૮ જુલાઈના રોજ વિશ્વભરમાં આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| જાહેરાત કરનાર સંસ્થા | સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) |
| પ્રથમ ઉજવણી | ૧૮ જુલાઈ, ૨૦૧૦ |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | શાંતિ અને સામાજિક ન્યાય માટે જાગૃતિ |
- ઇતિહાસ: નવેમ્બર ૨૦૦૯માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા મંડેલાના સન્માનમાં ૧૮ જુલાઈ (તેમનો જન્મદિવસ) ને ‘મંડેલા ડે’ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
- મહત્વ: આ દિવસ માત્ર મંડેલાના જીવનની ઉજવણી નથી, પરંતુ લોકોને પોતપોતાના સમુદાયમાં હકારાત્મક ફેરફાર લાવવા માટે પ્રેરિત કરવાનો દિવસ છે.
- ઉપનામ: નેલ્સન મંડેલાને ‘દક્ષિણ આફ્રિકાના ગાંધી’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેમને ભારતનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર ‘ભારત રત્ન’ (૧૯૯૦) પણ એનાયત થયો છે.
18 July PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ‘નેલ્સન મંડેલા આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
A) ૧૮ જૂન
B) ૧૮ જુલાઈ
C) ૧૮ ઓગસ્ટ
D) ૧૧ જુલાઈ
✅ B) ૧૮ જુલાઈ
પ્રશ્ન ૨. નેલ્સન મંડેલાને કયા વર્ષમાં શાંતિ માટેનો ‘નોબેલ પુરસ્કાર’ મળ્યો હતો?
A) ૧૯૯૦
B) ૧૯૯૩
C) ૧૯૯૫
D) ૧૯૯૯
✅ B) ૧૯૯૩
પ્રશ્ન ૩. કયા બિન-ભારતીય વ્યક્તિને ભારતનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર ‘ભારત રત્ન’ મળ્યો છે?
A) ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન
B) નેલ્સન મંડેલા
C) મધર ટેરેસા
D) A અને B બંને
✅ D) A અને B બંને
પ્રશ્ન ૪. ‘લોંગ વોક ટુ ફ્રીડમ’ (Long Walk to Freedom) કોની આત્મકથા છે?
A) મહાત્મા ગાંધી
B) નેલ્સન મંડેલા
C) માર્ટિન લ્યુથર કિંગ
D) બરાક ઓબામા
✅ B) નેલ્સન મંડેલા
પ્રશ્ન ૫. નેલ્સન મંડેલા દક્ષિણ આફ્રિકાના પ્રથમ કયા પ્રમુખ બન્યા હતા?
A) લશ્કરી પ્રમુખ
B) અશ્વેત પ્રમુખ
C) વચગાળાના પ્રમુખ
D) આજીવન પ્રમુખ
✅ B) અશ્વેત પ્રમુખ
પ્રશ્ન ૬. નેલ્સન મંડેલા દિવસની ઉજવણી પાછળ સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો મૂળ મંત્ર શું છે?
A) દરેક દિવસ મંડેલા દિવસ છે
B) શાંતિ અને રમતગમત
C) પર્યાવરણ બચાવો
D) ૬૭ મિનિટ અન્યની સેવા માટે (૬૭ વર્ષની તેમની લડતના માનમાં)
✅ D) ૬૭ મિનિટ અન્યની સેવા માટે
૨૬ જુલાઈ: કારગિલ વિજય દિવસ (Kargil Vijay Diwas)
વર્ષ ૧૯૯૯માં કારગિલના દુર્ગમ પહાડોમાં પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરો સામે રમાયેલા યુદ્ધમાં ભારતીય સેનાએ મેળવેલા ભવ્ય વિજયની યાદમાં દર વર્ષે ૨૬ જુલાઈના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| મુખ્ય નામ | ઓપરેશન વિજય (Operation Vijay) |
| વિજય વર્ષ | ૨૬ જુલાઈ, ૧૯૯૯ |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ અને રાષ્ટ્રીય ગૌરવની ઉજવણી |
- ઇતિહાસ: મે ૧૯૯૯ માં પાકિસ્તાની સૈનિકોએ એલ.ઓ.સી. (LoC) ઓળંગીને ભારતીય વિસ્તારમાં ઘૂસણખોરી કરી હતી. ભારતીય સેનાએ અતિ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં લડીને ૨૬ જુલાઈના રોજ તમામ ચોકીઓ પર ફરી તિરંગો લહેરાવ્યો હતો.
- શૌર્ય ગાથા: આ યુદ્ધમાં કેપ્ટન વિક્રમ બત્રા, મનોજ કુમાર પાંડે અને ગ્રેનેડિયર યોગેન્દ્ર સિંહ યાદવ જેવા અનેક વીરોએ અજોડ સાહસ બતાવ્યું હતું.
- નોંધ: ૨૦૨૬માં ભારત આ ઐતિહાસિક વિજયની ૨૭મી વર્ષગાંઠ ઉજવશે.
26 July PYQ’s
પ્રશ્ન ૧. ભારતમાં ‘કારગિલ વિજય દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
A) ૧૫ ઓગસ્ટ
B) ૨૬ જાન્યુઆરી
C) ૨૬ જુલાઈ
D) ૧૬ ડિસેમ્બર
✅ C) ૨૬ જુલાઈ
પ્રશ્ન ૨. ૧૯૯૯ના કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન ભારતીય ભૂમિસેનાએ કયું ઓપરેશન ચલાવ્યું હતું?
A) ઓપરેશન શક્તિ
B) ઓપરેશન વિજય
C) ઓપરેશન બ્લુ સ્ટાર
D) ઓપરેશન મેઘદૂત
✅ B) ઓપરેશન વિજય
પ્રશ્ન ૩. કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન ભારતીય વાયુસેનાએ કયા નામે ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું?
A) ઓપરેશન ગરુડ
B) ઓપરેશન સફેદ સાગર
C) ઓપરેશન આકાશ
D) ઓપરેશન વાયુ
✅ B) ઓપરેશન સફેદ સાગર
પ્રશ્ન ૪. કારગિલ યુદ્ધમાં શહીદ થયેલા કયા વીર જવાનને ‘પરમવીર ચક્ર’ મળ્યું હતું અને તેમનું સૂત્ર ‘યે દિલ માંગે મોર’ હતું?
A) કેપ્ટન મનોજ પાંડે
B) કેપ્ટન વિક્રમ બત્રા
C) સંજય કુમાર
D) નિર્મલજીત સિંહ સેખੋਂ
✅ B) કેપ્ટન વિક્રમ બત્રા
પ્રશ્ન ૫. કારગિલ વિજય સ્મારક (War Memorial) ભારતના કયા વિસ્તારમાં આવેલું છે?
A) શ્રીનગર
B) લેહ
C) દ્રાસ (લદ્દાખ)
D) કારગિલ શહેર
✅ C) દ્રાસ (લદ્દાખ)
પ્રશ્ન ૬. કારગિલ યુદ્ધ સમયે ભારતના વડાપ્રધાન કોણ હતા?
A) ઈન્દિરા ગાંધી
B) રાજીવ ગાંધી
C) અટલ બિહારી વાજપેયી
D) મનમોહન સિંહ
✅ C) અટલ બિહારી વાજપેયી
૨૮ જુલાઈ: વિશ્વ હેપેટાઈટીસ દિવસ (World Hepatitis Day)
યકૃત (લીવર) ના ગંભીર રોગ હેપેટાઈટીસ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા, તેના નિદાન અને નિવારણ માટે દર વર્ષે ૨૮ જુલાઈના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| જાહેરાત કરનાર સંસ્થા | વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) |
| કોની યાદમાં? | ડૉ. બરુચ બ્લમબર્ગ (નોબેલ વિજેતા) |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | હેપેટાઈટીસ મુક્ત વિશ્વનું નિર્માણ |
- ઇતિહાસ: હેપેટાઈટીસ-બી વાયરસની શોધ કરનાર ડૉ. બરુચ બ્લમબર્ગના જન્મદિવસની યાદમાં આ દિવસ ઉજવાય છે.
- મહત્વ: હેપેટાઈટીસ એ લિવરને નુકસાન પહોંચાડતો ચેપી રોગ છે. આ દિવસનો હેતુ ૨૦૩૦ સુધીમાં આ રોગને નાબૂદ કરવાનો છે.
28 July PYQ’s
૧. ‘વિશ્વ હેપેટાઈટીસ દિવસ’ ક્યારે ઉજવાય છે?
✅ ૨૮ જુલાઈ
૨. હેપેટાઈટીસ રોગ શરીરના કયા અંગને અસર કરે છે?
✅ યકૃત (લીવર)
૩. હેપેટાઈટીસ-બી ની રસી અને વાયરસની શોધ કોણે કરી હતી?
✅ ડૉ. બરુચ બ્લમબર્ગ
૨૯ જુલાઈ: આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ (International Tiger Day)
વાઘના સંરક્ષણ, તેમના કુદરતી આવાસોને બચાવવા અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિ વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે દર વર્ષે ૨૯ જુલાઈના રોજ આ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
| વિગત | માહિતી |
| સ્થાપના | ૨૦૧૦ (સેન્ટ પીટર્સબર્ગ ટાઈગર સમિટ) |
| ભારતની સ્થિતિ | વિશ્વના ૭૦% થી વધુ વાઘ ભારતમાં છે. |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | વાઘની સંખ્યા બમણી કરવી (TX2 લક્ષ્ય) |
- પ્રોજેક્ટ ટાઈગર: ભારત સરકાર દ્વારા ૧૯૭૩માં વાઘના સંરક્ષણ માટે ‘પ્રોજેક્ટ ટાઈગર’ શરૂ કરાયો હતો.
- મહત્વ: વાઘ એ જંગલની ખાદ્ય શૃંખલામાં ટોચનું પ્રાણી છે, જે પર્યાવરણના સંતુલન માટે અનિવાર્ય છે.
29 July PYQ’s
૧. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ’ ની ઉજવણી ક્યારે થાય છે?
✅ ૨૯ જુલાઈ
૨. ભારતનું રાષ્ટ્રીય પ્રાણી કયું છે?
✅ વાઘ (Bengal Tiger)
૩. ભારતમાં ‘પ્રોજેક્ટ ટાઈગર’ કયા વર્ષમાં શરૂ થયો હતો?
✅ ૧૯૭૩
૪. ભારતના કયા રાજ્યને ‘ટાઈગર સ્ટેટ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?
✅ મધ્યપ્રદેશ
નિષ્કર્ષ (Conclusion)
જુલાઈ ૨૦૨૬ નો મહિનો માનવતા, દેશભક્તિ અને સામાજિક જવાબદારીના ત્રિવેણી સંગમ સમાન છે. મહિનાની શરૂઆત ડૉક્ટરો અને CA જેવા વ્યાવસાયિકોના સન્માનથી થાય છે, જે સમાજની શારીરિક અને આર્થિક સુખાકારીના રક્ષક છે. મધ્યમાં ‘વિશ્વ વસ્તી દિવસ’ અને ‘કૌશલ્ય દિવસ’ દ્વારા આપણે ભવિષ્યના પડકારો અને યુવા સશક્તિકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીએ છીએ.
જ્યારે મહિનાનો અંત ‘કારગિલ વિજય દિવસ’ દ્વારા રાષ્ટ્રીય શૌર્ય અને ‘વાઘ દિવસ’ દ્વારા પ્રકૃતિના સંરક્ષણનો મજબૂત સંદેશ આપે છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરતા મિત્રો માટે આ મહિનો ડેટા અને જીકે (GK) ની દૃષ્ટિએ અત્યંત ફળદાયી છે. આ માહિતી દ્વારા જ્ઞાનમાં વધારો થશે, સાથે પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નોની પ્રેકટીસ પણ થઇ જશે.
FAQ – જુલાઈ વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
૧. ૧ જુલાઈના રોજ ભારતમાં કયા મુખ્ય ત્રણ દિવસોની ઉજવણી કરવામાં આવે છે?
૧ જુલાઈના રોજ મુખ્યત્વે ત્રણ દિવસ ઉજવાય છે:
- રાષ્ટ્રીય ડૉક્ટર્સ દિવસ: ડૉ. બી. સી. રોયની યાદમાં.
- GST દિવસ: ૨૦૧૭માં થયેલા કર સુધારાની યાદમાં.
- CA દિવસ: ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ ઓફ ઇન્ડિયા (ICAI) ની સ્થાપના નિમિત્તે.
- વધારામાં, આ દિવસે SBI સ્થાપના દિવસ પણ ઉજવાય છે.
૨. ૧૧ જુલાઈ ‘વિશ્વ વસ્તી દિવસ’ ઉજવવા પાછળનું ઐતિહાસિક કારણ શું છે?
૧૧ જુલાઈ, ૧૯૮૭ ના રોજ વિશ્વની કુલ વસ્તીનો આંકડો ૫ અબજ ને વટાવી ગયો હતો. આ ઐતિહાસિક ઘટનાને ધ્યાનમાં રાખીને, વધતી જતી વસ્તીના જોખમો વિશે જાગૃતિ લાવવા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ૧૯૮૯ થી આ દિવસની ઉજવણી શરૂ કરવામાં આવી.
૩. ભારતમાં ‘સ્કિલ ઇન્ડિયા મિશન’ અને ૧૫ જુલાઈ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
૧૫ જુલાઈ એ ‘વિશ્વ યુવા કૌશલ્ય દિવસ’ છે. ભારત સરકાર દ્વારા આ દિવસની મહત્વતાને ધ્યાનમાં રાખીને ૧૫ જુલાઈ, ૨૦૧૫ ના રોજ સત્તાવાર રીતે ‘સ્કિલ ઇન્ડિયા મિશન’ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું, જેથી ભારતીય યુવાનોને વૈશ્વિક સ્તરે રોજગારલક્ષી તાલીમ આપી શકાય.
૪. નેલ્સન મંડેલાને ‘દક્ષિણ આફ્રિકાના ગાંધી’ કેમ કહેવામાં આવે છે અને તેમનો દિવસ ૧૮ જુલાઈએ જ કેમ ઉજવાય છે?
મહાત્મા ગાંધીની જેમ નેલ્સન મંડેલાએ પણ અહિંસા અને શાંતિના માર્ગે રંગભેદ (Apartheid) વિરુદ્ધ લાંબી લડત ચલાવી હતી, તેથી તેમને આ બહુમાન મળ્યું છે. ૧૮ જુલાઈ એ તેમનો જન્મદિવસ છે, જેને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ૨૦૧૦ થી ‘આંતરરાષ્ટ્રીય મંડેલા દિવસ’ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.
૫. ‘કારગિલ વિજય દિવસ’ અને ‘આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ’ કઈ રીતે ભારતના ગૌરવ સાથે જોડાયેલા છે?
૨૬ જુલાઈ (કારગિલ વિજય દિવસ) એ ભારતીય સેનાના અજોડ સાહસ અને શૌર્યનું પ્રતીક છે જે દેશની સરહદોની રક્ષા દર્શાવે છે. જ્યારે ૨૯ જુલાઈ (વાઘ દિવસ) એ ભારતની પર્યાવરણીય સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે, કારણ કે ભારત વિશ્વના ૭૦% થી વધુ વાઘનું ઘર છે અને વાઘના સંરક્ષણમાં વિશ્વનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે.
અમને આશા છે કે તમે જલાઈ મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026 ની માહિતી દ્વારા સંતુષ્ટ હશો. આવી જ નવી માહિતી જાણવા માટે અમારા બ્લોગ પર જરૂર આવતા રહો.