ઓક્ટોબર મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026 | Important Days In October

તમે અહીં ઓક્ટોબર મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો જાણવા માટે આવ્યા છો. જેના પાછળ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા એક મુખ્ય કારણ હોય શકે છે. કારણ કે આ પ્રકારની પરીક્ષામાં Important Days એ એક વિશિષ્ટ ટોપિક હોય છે. જેની તૈયારી કરવાથી પરીક્ષામાં 1 ગુણ મેળવી શકાય છે.

આ ટોપિક GSSSB, SSC જેવી પરીક્ષાઓ માટે મહત્વનો હોય છે. છેલ્લા 5 વર્ષથી Days Topic માંથી પ્રશો પૂછવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ઓક્ટોબર માંથી પ્રશ્ન આવતા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં ઉમેદવારોએ ટોપિક ની સંપૂર્ણ રીતે તૈયારી કરી માર્ક્સ મેળવી લેવા જોઈએ.

ઓક્ટોબર મહિનાના મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026

દોસ્તો, ઓક્ટોબર મહિનો એટલે અહિંસા, સેવા અને જાગૃતિનો મહિનો. આ મહિનાની શરૂઆત જ ‘ગાંધી જયંતિ’ જેવા વિશ્વવ્યાપી અહિંસાના પવિત્ર દિવસથી થાય છે. આ ઉપરાંત, આ માસમાં ભારતીય વાયુસેનાનું ગૌરવ, વિશ્વ ખાદ્ય સુરક્ષા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘના સ્થાપના દિવસ જેવા મહત્વના દિવસો ઉજવવામાં આવે છે. ૨૦૨૬ના ઓક્ટોબર માસના મુખ્ય દિવસોનું વિગતવાર કોષ્ટક નીચે મુજબ છે.

પાછલા વર્ષના પ્રશ્નો એટલે કે PYQ જોતા ખબર પડે છે કે આ એક અગત્યનો મહિનો છે. જેના પ્રશ્નો દરેક Government Exam માં જોવા મળતા હોય છે.

• સપ્ટેમ્બર મહિના ના મહત્વપૂર્ણ દિવસો

ઓક્ટોબર 2026 ના મુખ્ય દિવસોની વિગતો

આ મહિનો આપણને આપણા રાષ્ટ્રપિતા (ગાંધીજી) અને લોખંડી પુરુષ (સરદાર પટેલ) બંનેના આદર્શો પર ચાલવાની પ્રેરણા આપે છે. મહિનામાં ઘણું બધું શીખવા જેવું અને યાદ રાખવા જેવું છે. કારણ કે આ પ્રકારની યાદ શક્તિ થકી જ પરીક્ષામાં સારું પરફોર્મન્સ જોવા મળી શકે છે.

આ મહિના દરમિયાન શરદ ઋતુની શરૂઆત થતી હોય છે. જેમાં વાતાવરણમાં ગુલાબી ઠંડીનો અનુભવ થાય છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે આ સમય પરીક્ષાની તૈયારી માટે ખૂબ જ અનુકૂળ હોય છે.

૨ ઓક્ટોબર: ગાંધી જયંતિ (International Day of Non-Violence)

મહાત્મા ગાંધીના જન્મદિવસે આ દિવસ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અહિંસા દિવસ તરીકે ઉજવાય છે. આ દિવસ સત્ય અને અહિંસાના આદર્શોને વિશ્વમાં ફેલાવવાનું કામ કરે છે.

૮ ઓક્ટોબર: ભારતીય વાયુસેના દિવસ (Indian Air Force Day)

૮ ઓક્ટોબર ૧૯૩૨ના રોજ ભારતીય વાયુસેનાની સ્થાપના થઈ હતી. આ દિવસ આપણા આકાશની સુરક્ષા કરતા જવાનોના શૌર્ય અને સમર્પણને સમર્પિત છે.

૧૬ ઓક્ટોબર: વિશ્વ ખાદ્ય દિવસ (World Food Day)

૧૯૪૫ માં ‘ખાદ્ય અને કૃષિ સંગઠન’ (FAO) ની સ્થાપનાની યાદમાં આ દિવસ ઉજવાય છે. જે ભૂખમરો દૂર કરવા અને પોષણયુક્ત આહારના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

૩૧ ઓક્ટોબર: રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ (National Unity Day)

ભારતના લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની જન્મજયંતિ નિમિત્તે આ દિવસ ઉજવાય છે. ભારતને એકસૂત્રમાં બાંધવા માટેના તેમના ફાળાને આ દિવસે યાદ કરવામાં આવે છે.

ઓક્ટોબર મહિનાના 15 પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો (PYQs)

અહીં 15 એવા PYQ આપવામાં આવ્યા છે, જે વારંવાર ઘણી પરીક્ષાઓમાં આવી ચુક્યા છે. તો Important Days In October માં Most Repeated PYQ’s નો અભ્યાસ તમારે જરૂર કરવો જોઈએ.

(1) ગાંધી જયંતિ અને અહિંસા વિશેષ

(2) ટપાલ, અન્ન અને માનવતા વિશે

(3) વિજ્ઞાન અને રાષ્ટ્ર નિર્માણ વિશેષ

• ઓગસ્ટ મહિનામાં આવતા મહત્વપૂર્ણ દિવસો 2026

૨ ઓક્ટોબર: ગાંધી જયંતિ અને લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી જયંતિ

૨ ઓક્ટોબર એ ભારત માટે ‘ડબલ’ ગૌરવનો દિવસ છે, કારણ કે આ દિવસે ભારતના બે મહાન સપૂતો—મહાત્મા ગાંધી અને લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી—નો જન્મ થયો હતો.

• આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા ૨૦૦૭ થી ગાંધીજીના જન્મદિવસને વૈશ્વિક સ્તરે ‘અહિંસા દિવસ’ તરીકે મનાવવામાં આવે છે.
• સ્વચ્છ ભારત અભિયાન: ભારત સરકારે ૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૪ ના રોજ ગાંધીજીની ૧૪૫મી જન્મજયંતિ પર ‘સ્વચ્છ ભારત મિશન’ની શરૂઆત કરી હતી.
• લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી: તેઓ ભારતના બીજા વડાપ્રધાન હતા. ૧૯૬૫ ના ભારત-પાક યુદ્ધ દરમિયાન તેમણે દેશનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. તેમને મરણોત્તર ‘ભારત રત્ન’ (૧૯૬૬) એનાયત થયો હતો.

2 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ૨ ઓક્ટોબરને કયા દિવસ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે?

A) વિશ્વ શાંતિ દિવસ

B) આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ

C) માનવ અધિકાર દિવસ

D) વિશ્વ સાક્ષરતા દિવસ

✅ B) આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ

પ્રશ્ન ૨. લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીનો જન્મ કયા રાજ્યમાં થયો હતો?

A) ગુજરાત

B) મહારાષ્ટ્ર

C) ઉત્તર પ્રદેશ

D) મધ્ય પ્રદેશ

✅ C) ઉત્તર પ્રદેશ (મુગલસરાઈ)

પ્રશ્ન ૩. ‘જય જવાન, જય કિસાન’ સૂત્ર લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીએ કયા વર્ષમાં આપ્યું હતું?

A) ૧૯૪૭

B) ૧૯૬૨

C) ૧૯૬૫

D) ૧૯૭૧

✅ C) ૧૯૬૫ (ભારત-પાક યુદ્ધ દરમિયાન)

પ્રશ્ન ૪. મહાત્મા ગાંધીએ દક્ષિણ આફ્રિકામાં કયા આશ્રમની સ્થાપના કરી હતી?

A) સાબરમતી આશ્રમ

B) ફીનિક્સ સેટલમેન્ટ

C) કોચરબ આશ્રમ

D) સેવાગ્રામ આશ્રમ

✅ B) ફીનિક્સ સેટલમેન્ટ (૧૯૦૪)

પ્રશ્ન ૫. લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીનું સમાધિ સ્થળ કયા નામે ઓળખાય છે?

A) રાજઘાટ

B) વિજયઘાટ

C) શક્તિસ્થળ

D) શાંતિવન

✅ B) વિજયઘાટ (ગાંધીજીનું સમાધિ સ્થળ ‘રાજઘાટ’ છે)

વર્ષ ૨૦૨૬ માં આપણે મહાત્મા ગાંધીની ૧૫૭મી અને લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીની ૧૨૨મી જન્મજયંતિની ઉજવણી કરીશું.

૫ ઓક્ટોબર: વિશ્વ શિક્ષક દિવસ (World Teachers’ Day)

ભારતમાં આપણે ૫ સપ્ટેમ્બરે શિક્ષક દિવસ ઉજવીએ છીએ, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા ૫ ઓક્ટોબરના દિવસને ‘વિશ્વ શિક્ષક દિવસ’ તરીકે ઘોષિત કરવામાં આવ્યો છે.

• મહત્વ: આ દિવસ માત્ર શિક્ષકોનું સન્માન કરવાનો જ નથી, પણ શિક્ષણ ક્ષેત્રે આવતા પડકારો, શિક્ષકોની તાલીમ અને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણના અધિકાર વિશે જાગૃતિ લાવવાનો છે.
• થીમ (Theme): દર વર્ષે યુનેસ્કો દ્વારા એક વિશિષ્ટ થીમ નક્કી કરવામાં આવે છે, જે વર્તમાન શૈક્ષણિક જરૂરિયાતો પર આધારિત હોય છે.
• વિશ્વ સ્તરે ઉજવણી: ૧૦૦ થી વધુ દેશોમાં આ દિવસે શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો, પરિસંવાદો અને શિક્ષકોના સન્માનના કાર્યક્રમો યોજાય છે.

5 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ શિક્ષક દિવસ’ (World Teachers’ Day) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૫ સપ્ટેમ્બર

B) ૫ ઓક્ટોબર

C) ૧૪ નવેમ્બર

D) ૨૪ જાન્યુઆરી

✅ B) ૫ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૨. કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા દ્વારા ‘વિશ્વ શિક્ષક દિવસ’ ની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી?

A) UNICEF

B) UNESCO

C) WHO

D) WTO

✅ B) UNESCO

પ્રશ્ન ૩. પ્રથમ ‘વિશ્વ શિક્ષક દિવસ’ કયા વર્ષમાં મનાવવામાં આવ્યો હતો?

A) ૧૯૪૫

B) ૧૯૬૬

C) ૧૯૯૪

D) ૨૦૦૧

✅ C) ૧૯૯૪

પ્રશ્ન ૪. ભારતમાં રાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ ક્યારે ઉજવાય છે?

A) ૫ ઓક્ટોબર

B) ૫ સપ્ટેમ્બર

C) ૧૧ નવેમ્બર

D) ૧૫ ઓક્ટોબર

✅ B) ૫ સપ્ટેમ્બર (ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનની યાદમાં)

પ્રશ્ન ૫. ‘નેશનલ એજ્યુકેશન ડે’ (National Education Day) ભારતમાં કોની યાદમાં ઉજવાય છે?

A) ડૉ. રાધાકૃષ્ણન

B) મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદ

C) સાવિત્રીબાઈ ફૂલે

D) એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ

✅ B) મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદ (૧૧ નવેમ્બર)

૮ ઓક્ટોબર: ભારતીય વાયુસેના દિવસ (Indian Air Force Day)

ભારતીય વાયુસેના (IAF) ની સત્તાવાર સ્થાપના ૮ ઓક્ટોબર, ૧૯૩૨ ના રોજ કરવામાં આવી હતી. આ દિવસ વાયુસેનાના જવાનોના શૌર્ય, બલિદાન અને રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની તેમની અતુલ્ય સેવાને બિરદાવવા માટે ઉજવવામાં આવે છે.

• ઉજવણી: આ દિવસે ગાઝિયાબાદના હિંડન એરફોર્સ સ્ટેશન પર ભવ્ય પરેડ અને એર-શો યોજવામાં આવે છે, જેમાં વાયુસેનાના શક્તિશાળી વિમાનો પોતાની તાકાતનું પ્રદર્શન કરે છે.
• આદર્શ વાક્યનો સ્ત્રોત: વાયુસેનાનું સૂત્ર ‘નભઃ સ્પૃશં દીપ્તમ્’ ભગવદ ગીતાના ૧૧માં અધ્યાયમાંથી લેવામાં આવ્યું છે.
• ગૌરવશાળી ઇતિહાસ: આઝાદી પહેલા તેને ‘રોયલ ઇન્ડિયન એરફોર્સ’ તરીકે ઓળખવામાં આવતી હતી, પરંતુ ૧૯૫૦માં ભારત પ્રજાસત્તાક બન્યા બાદ ‘રોયલ’ શબ્દ હટાવીને ‘ભારતીય વાયુસેના’ કરવામાં આવ્યું.

8 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘ભારતીય વાયુસેના દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧૫ જાન્યુઆરી

B) ૮ ઓક્ટોબર

C) ૪ ડિસેમ્બર

D) ૨૬ જાન્યુઆરી

✅ B) ૮ ઓક્ટોબર (નોંધ: ૧૫ જાન્યુઆરી – સેના દિવસ, ૪ ડિસેમ્બર – નૌકાદળ દિવસ)

પ્રશ્ન ૨. ભારતીય વાયુસેનાના પ્રથમ ભારતીય ચીફ કોણ હતા?

A) અર્જન સિંહ

B) સુબ્રતો મુખર્જી

C) સામ માણેકશા

D) નિર્મલજીત સિંહ સેખો

✅ B) સુબ્રતો મુખર્જી

પ્રશ્ન ૩. ભારતીય વાયુસેનાનું આદર્શ વાક્ય ‘નભઃ સ્પૃશં દીપ્તમ્’ કયા પુસ્તકમાંથી લેવામાં આવ્યું છે?

A) રામાયણ

B) મહાભારત (ભગવદ ગીતા)

C) ઉપનિષદ

D) વેદ

✅ B) મહાભારત (ભગવદ ગીતા)

પ્રશ્ન ૪. વાયુસેનામાં ‘માર્શલ ઓફ ધ એરફોર્સ’ નું સર્વોચ્ચ પદ મેળવનાર એકમાત્ર અધિકારી કોણ છે?

A) સુબ્રતો મુખર્જી

B) અર્જન સિંહ

C) આર.કે.એસ. ભદૌરિયા

D) વી.આર. ચૌધરી

✅ B) અર્જન સિંહ

પ્રશ્ન ૫. ભારતીય વાયુસેનાના કયા અધિકારીને મરણોત્તર ‘પરમવીર ચક્ર’ થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે?

A) વિક્રમ બત્રા

B) નિર્મલજીત સિંહ સેખો

C) અભિનંદન વર્ધમાન

D) સોમનાથ શર્મા

✅ B) નિર્મલજીત સિંહ સેખો (વાયુસેનાના એકમાત્ર પરમવીર ચક્ર વિજેતા)

૯ ઓક્ટોબર: વિશ્વ ટપાલ દિવસ (World Post Day)

૧૮૭૪માં સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના બર્ન શહેરમાં ‘યુનિવર્સલ પોસ્ટલ યુનિયન’ (UPU) ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. આ ઐતિહાસિક ઘટનાની યાદમાં દર વર્ષે ૯ ઓક્ટોબરના રોજ વિશ્વભરમાં ટપાલ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• મહત્વ: ભલે આજે ડિજિટલ યુગ હોય, પરંતુ અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં દસ્તાવેજો, પાર્સલ અને નાણાકીય સેવાઓ પહોંચાડવામાં ટપાલ વિભાગની ભૂમિકા આજે પણ અજોડ છે.
• રાષ્ટ્રીય ટપાલ સપ્તાહ: ભારતમાં ૯ ઓક્ટોબરથી ૧૫ ઓક્ટોબર સુધી ‘રાષ્ટ્રીય ટપાલ સપ્તાહ’ ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં ટપાલ સેવાના વિવિધ પાસાઓ (જેમ કે બેન્કિંગ, વીમો) પર ભાર મૂકવામાં આવે છે.

9 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ ટપાલ દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧૦ ઓક્ટોબર

B) ૯ ઓક્ટોબર

C) ૧૫ ઓક્ટોબર

D) ૮ ઓક્ટોબર

✅ B) ૯ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૨. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય ટપાલ દિવસ’ (National Post Day) ક્યારે ઉજવાય છે?

A) ૯ ઓક્ટોબર

B) ૧૦ ઓક્ટોબર

C) ૨ ઓક્ટોબર

D) ૨૫ જાન્યુઆરી

✅ B) ૧૦ ઓક્ટોબર (નોંધ: વિશ્વ અને રાષ્ટ્રીય દિવસ વચ્ચેની આ તારીખ ખાસ યાદ રાખવી)

પ્રશ્ન ૩. ‘યુનિવર્સલ પોસ્ટલ યુનિયન’ (UPU) નું મુખ્ય મથક ક્યાં આવેલું છે?

A) પેરિસ

B) જીનીવા

C) બર્ન

D) લંડન

✅ C) બર્ન (સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ)

પ્રશ્ન ૪. ભારતમાં પિનકોડ (PIN Code) સિસ્ટમની શરૂઆત કયા વર્ષમાં થઈ હતી?

A) ૧૯૪૭

B) ૧૯૫૦

C) ૧૯૭૨

D) ૧૯૮૬

✅ C) ૧૯૭૨ (૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૭૨ ના રોજ ૬ આંકડાનો પિનકોડ અમલમાં આવ્યો)

પ્રશ્ન ૫. વિશ્વની સૌથી ઊંચી પોસ્ટ ઓફિસ ભારતનાં કયા રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં આવેલી છે?

A) લદ્દાખ

B) જમ્મુ અને કાશ્મીર

C) હિમાચલ પ્રદેશ

D) સિક્કિમ

✅ C) હિમાચલ પ્રદેશ (હિક્કીમ ગામમાં આવેલી પોસ્ટ ઓફિસ સૌથી ઊંચી છે)

૧૦ ઓક્ટોબર: રાષ્ટ્રીય ટપાલ દિવસ અને વિશ્વ માનસિક સ્વાસ્થ્ય દિવસ

ભારતમાં આ દિવસ ટપાલ સેવાની વર્ષો જૂની પરંપરાને બિરદાવવા માટે છે, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે માનસિક સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃતિ ફેલાવવાનો દિવસ છે.

• રાષ્ટ્રીય ટપાલ દિવસ (National Post Day): વિશ્વ ટપાલ દિવસ (૯ ઓક્ટોબર) ના બીજા દિવસે ભારતમાં આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે. ભારતીય ટપાલ વિભાગ વિશ્વનું સૌથી મોટું ટપાલ નેટવર્ક ધરાવે છે.
• વિશ્વ માનસિક સ્વાસ્થ્ય દિવસ (World Mental Health Day): વર્લ્ડ ફેડરેશન ફોર મેન્ટલ હેલ્થ દ્વારા આ દિવસની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. તેનો હેતુ માનસિક સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલા સામાજિક કલંકને દૂર કરવાનો અને લોકોને મદદ માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે.

10 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય ટપાલ દિવસ’ (National Post Day) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૯ ઓક્ટોબર

B) ૧૦ ઓક્ટોબર

C) ૧૧ ઓક્ટોબર

D) ૨ ઓક્ટોબર

✅ B) ૧૦ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૨. ‘વિશ્વ માનસિક સ્વાસ્થ્ય દિવસ’ (World Mental Health Day) ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?

A) ૭ એપ્રિલ (વિશ્વ આરોગ્ય દિવસ)

B) ૧૦ ઓક્ટોબર

C) ૧ ડિસેમ્બર

D) ૩૧ મે

✅ B) ૧૦ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૩. ભારતીય ટપાલ વિભાગ (India Post) કયા મંત્રાલય હેઠળ કાર્ય કરે છે?

A) ગૃહ મંત્રાલય

B) સંચાર મંત્રાલય (Ministry of Communications)

C) નાણા મંત્રાલય

D) સંરક્ષણ મંત્રાલય

✅ B) સંચાર મંત્રાલય

પ્રશ્ન ૪. ભારતમાં ટપાલ સેવા માટેનો ‘પિનકોડ’ (PIN Code) કેટલા આંકડાનો હોય છે?

A) ૪

B) ૫

C) ૬

D) ૮

✅ C) ૬

પ્રશ્ન ૫. વિશ્વ માનસિક સ્વાસ્થ્ય દિવસની શરૂઆત કયા વર્ષમાં થઈ હતી?

A) ૧૯૮૧

B) ૧૯૯૨

C) ૨૦૦૧

D) ૨૦૧૦

✅ B) ૧૯૯૨

વર્ષ ૨૦૨૬ માં ૧૦ ઓક્ટોબર શનિવારના રોજ આવશે, જે દિવસે શાળાઓ અને સરકારી કચેરીઓમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને ટપાલ સેવાના મહત્વ અંગેના કાર્યક્રમો યોજવામાં આવશે.

૧૧ ઓક્ટોબર: આંતરરાષ્ટ્રીય બાલિકા દિવસ (Girl Child Day)

વિશ્વભરમાં દીકરીઓ જે પડકારોનો સામનો કરે છે તે વિશે જાગૃતિ લાવવા અને તેમના સશક્તિકરણ તેમજ માનવ અધિકારોની પૂર્તિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દર વર્ષે ૧૧ ઓક્ટોબરના રોજ આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: કેનેડા દ્વારા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં આ દિવસ ઉજવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેને ૧૯ ડિસેમ્બર, ૨૦૧૧ ના રોજ મંજૂરી મળી હતી.
• મહત્વ: દીકરીઓને સમાન તકો મળે અને તેઓ હિંસા કે ભેદભાવ વગર પોતાનું ભવિષ્ય બનાવી શકે તે માટે વૈશ્વિક સ્તરે નીતિઓ બનાવવામાં આવે છે.
• ભારતનો સંદર્ભ: ભારતમાં દીકરીઓના ઉત્થાન માટે ‘બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો’ જેવી અનેક કલ્યાણકારી યોજનાઓ કાર્યરત છે.

11 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય બાલિકા દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૨૪ જાન્યુઆરી

B) ૧૧ ઓક્ટોબર

C) ૮ માર્ચ

D) ૧૪ નવેમ્બર

✅ B) ૧૧ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૨. ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય બાલિકા દિવસ’ (National Girl Child Day) ક્યારે ઉજવાય છે?

A) ૧૧ ઓક્ટોબર

B) ૨૪ જાન્યુઆરી

C) ૫ ઓક્ટોબર

D) ૨ ઓક્ટોબર

✅ B) ૨૪ જાન્યુઆરી (નોંધ: ૨૦૦૮ થી આ દિવસની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી)

પ્રશ્ન ૩. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય બાલિકા દિવસ’ ઉજવવાની જાહેરાત કોના દ્વારા કરવામાં આવી હતી?

A) UNESCO

B) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)

C) WHO

D) UNICEF

✅ B) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)

પ્રશ્ન ૪. ભારતમાં ‘બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો’ યોજનાની શરૂઆત કયા વર્ષમાં થઈ હતી?

A) ૨૦૧૨

B) ૨૦૧૪

C) ૨૦૧૫

D) ૨૦૧૮

✅ C) ૨૦૧૫ (૨૨ જાન્યુઆરી, ૨૦૧૫ ના રોજ હરિયાણાના પાનીપતથી શરૂઆત થઈ હતી)

પ્રશ્ન ૫. પ્રથમ ‘આંતરરાષ્ટ્રીય બાલિકા દિવસ’ ક્યારે મનાવવામાં આવ્યો હતો?

A) ૨૦૦૧

B) ૨૦૧૦

C) ૨૦૧૨

D) ૨૦૧૫

✅ C) ૨૦૧૨

૧૫ ઓક્ટોબર: વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસ (World Students’ Day)

ભારતના ૧૧મા રાષ્ટ્રપતિ અને મહાન વૈજ્ઞાનિક ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામની જન્મજયંતિને વિશ્વભરમાં ‘વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. કલામ સાહેબને વિદ્યાર્થીઓ પ્રત્યે અપાર પ્રેમ હતો અને તેઓ માનતા હતા કે દેશનું ભવિષ્ય યુવાનોના હાથમાં છે.

• પ્રેરણા: ડૉ. કલામનું જીવન સંઘર્ષથી સફળતા સુધીની સફર છે. તેઓ પોતે એક શ્રેષ્ઠ શિક્ષક અને વિદ્યાર્થી હતા, જેઓ અંતિમ શ્વાસ સુધી (શિલોંગમાં લેક્ચર આપતી વખતે) વિદ્યાર્થીઓને જ્ઞાન આપતા રહ્યા.
• સંદેશ: “સપના એ નથી જે તમે ઊંઘમાં જુઓ છો, સપના એ છે જે તમને ઊંઘવા નથી દેતા.” આ પ્રેરણાદાયી વિચાર સાથે આ દિવસ ઉજવાય છે.
• વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વ: આ દિવસે શાળાઓ અને કોલેજોમાં કલામ સાહેબના જીવન અને વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે તેમના પ્રદાન વિશે વક્તવ્ય અને સ્પર્ધાઓ યોજાય છે.

15 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસ’ (World Students’ Day) કોની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે?

A) સ્વામી વિવેકાનંદ

B) ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન

C) ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ

D) જવાહરલાલ નહેરુ

✅ C) ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ

પ્રશ્ન ૨. ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામનો જન્મ કયા રાજ્યમાં થયો હતો?

A) કેરળ

B) કર્ણાટક

C) તમિલનાડુ

D) આંધ્રપ્રદેશ

✅ C) તમિલનાડુ (રામેશ્વરમ)

પ્રશ્ન ૩. ડૉ. કલામ દ્વારા લખાયેલું પ્રસિદ્ધ આત્મકથાનું પુસ્તક કયું છે?

A) માય એક્સપેરિમેન્ટ વિથ ટ્રુથ

B) વિંગ્સ ઓફ ફાયર (અગનપંખ)

C) ડિસ્કવરી ઓફ ઇન્ડિયા

D) ઈગ્નાઈટેડ માઈન્ડ્સ

✅ B) વિંગ્સ ઓફ ફાયર (નોંધ: ઈગ્નાઈટેડ માઈન્ડ્સ પણ તેમનું જ પુસ્તક છે, પણ ‘વિંગ્સ ઓફ ફાયર’ તેમની આત્મકથા છે)

પ્રશ્ન ૪. ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ ભારતની કઈ મિસાઇલના જનક માનવામાં આવે છે?

A) અગ્નિ અને પૃથ્વી

B) બ્રહ્મોસ

C) નાગ

D) ઉપરોક્ત તમામ

✅ D) ઉપરોક્ત તમામ (તેમણે IGMDP પ્રોગ્રામ હેઠળ આ મિસાઇલો વિકસાવી હતી)

પ્રશ્ન ૫. ડૉ. કલામને ભારતનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર ‘ભારત રત્ન’ કયા વર્ષમાં મળ્યો હતો?

A) ૧૯૯૦

B) ૧૯૯૭

C) ૨૦૦૨

D) ૨૦૧૦

✅ B) ૧૯૯૭

૧૬ ઓક્ટોબર: વિશ્વ અન્ન દિવસ (World Food Day)

૧૯૪૫ માં આ દિવસે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થા ‘ફૂડ એન્ડ એગ્રિકલ્ચર ઓર્ગેનાઈઝેશન’ (FAO) ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. તેની યાદમાં દર વર્ષે ૧૬ ઓક્ટોબરના રોજ વિશ્વ અન્ન દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

• જાગૃતિ: આ દિવસ આપણને ખોરાકનો બગાડ અટકાવવા અને ખેડૂતોના યોગદાનને સન્માનિત કરવાની પ્રેરણા આપે છે.
• ભારતનો સંદર્ભ: ભારતે ખાદ્ય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ‘નેશનલ ફૂડ સિક્યુરિટી એક્ટ’ (NFSA) અને ‘પીએમ ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના’ જેવી યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે.

16 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘વિશ્વ અન્ન દિવસ’ (World Food Day) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૧૬ ઓક્ટોબર

B) ૧૬ સપ્ટેમ્બર

C) ૧ ઓક્ટોબર

D) ૨૪ ઓક્ટોબર

✅ A) ૧૬ ઓક્ટોબર (નોંધ: ૧૬ સપ્ટેમ્બર ઓઝોન દિવસ છે, ભૂલ ન થાય તેનું ધ્યાન રાખવું)

પ્રશ્ન ૨. ‘ફૂડ એન્ડ એગ્રિકલ્ચર ઓર્ગેનાઈઝેશન’ (FAO) નું મુખ્ય મથક ક્યાં આવેલું છે?

A) જીનીવા

B) ન્યૂયોર્ક

C) રોમ (ઇટાલી)

D) પેરિસ

✅ C) રોમ (ઇટાલી)

પ્રશ્ન ૩. FAO ની સ્થાપના કયા વર્ષમાં થઈ હતી?

A) ૧૯૪૫

B) ૧૯૪૮

C) ૧૯૫૦

D) ૧૯૬૬

✅ A) ૧૯૪૫

પ્રશ્ન ૪. વર્ષ ૨૦૨૩ ને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા કયા વર્ષ તરીકે ઉજવવામાં આવ્યું હતું?

A) આંતરરાષ્ટ્રીય જળ વર્ષ

B) આંતરરાષ્ટ્રીય બાજરી (Millets) વર્ષ

C) આંતરરાષ્ટ્રીય દાળ વર્ષ

D) આંતરરાષ્ટ્રીય ફળ વર્ષ

✅ B) આંતરરાષ્ટ્રીય બાજરી (Millets) વર્ષ

પ્રશ્ન ૫. ભારતમાં ‘ખાદ્ય સુરક્ષા ધારો’ (National Food Security Act) કયા વર્ષમાં પસાર થયો હતો?

A) ૨૦૧૦

B) ૨૦૧૩

C) ૨૦૧૫

D) ૨૦૧૯

✅ B) ૨૦૧૩

૨૪ ઓક્ટોબર: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દિવસ (United Nations Day)

બીજા વિશ્વયુદ્ધની ભયાનકતા બાદ વિશ્વમાં શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવી રાખવા માટે ૨૪ ઓક્ટોબર, ૧૯૪૫ ના રોજ ‘સંયુક્ત રાષ્ટ્ર’ (UN) ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. આ દિવસ આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને માનવ અધિકારોના રક્ષણનો સંદેશ આપે છે.

• ઉદ્દેશ્ય: ભવિષ્યના યુદ્ધોને અટકાવવા, રાષ્ટ્રો વચ્ચે મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો કેળવવા અને ગરીબી તેમજ રોગચાળા સામે વૈશ્વિક લડત આપવી.
• ભારતનું યોગદાન: ભારત સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સ્થાપક સભ્યોમાંનું એક છે. ભારતે UN ના શાંતિ રક્ષક દળો (Peacekeeping Forces) માં હંમેશા મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
• વિશેષતા: ૨૪ ઓક્ટોબરથી ૩૦ ઓક્ટોબર સુધીના અઠવાડિયાને ‘નિઃશસ્ત્રીકરણ સપ્તાહ’ (Disarmament Week) તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે.

24 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દિવસ’ (United Nations Day) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

A) ૨ ઓક્ટોબર

B) ૨૪ ઓક્ટોબર

C) ૧૦ ડિસેમ્બર

D) ૨૬ જાન્યુઆરી

✅ B) ૨૪ ઓક્ટોબર

પ્રશ્ન ૨. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) નું મુખ્ય મથક ક્યાં આવેલું છે?

A) જીનીવા

B) પેરિસ

C) ન્યૂયોર્ક

D) વોશિંગ્ટન ડી.સી.

✅ C) ન્યૂયોર્ક

પ્રશ્ન ૩. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદમાં કેટલા કાયમી સભ્ય દેશો (Permanent Members) છે?

A) ૫

B) ૧૦

C) ૧૫

D) ૨૦

✅ A) ૫ (અમેરિકા, રશિયા, ચીન, ફ્રાન્સ અને યુકે)

પ્રશ્ન ૪. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વર્તમાન મહાસચિવ (Secretary-General) કોણ છે?

A) બાન કી-મૂન

B) એન્ટોનિયો ગુટેરેસ

C) કોફી અન્નાન

D) ટ્રિગ્વે લી

✅ B) એન્ટોનિયો ગુટેરેસ

પ્રશ્ન ૫. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયાલય’ (International Court of Justice) નું મુખ્ય મથક ક્યાં છે?

A) ન્યૂયોર્ક

B) હેગ (નેધરલેન્ડ)

C) જીનીવા

D) વિયેના

✅ B) હેગ (The Hague)

૩૧ ઓક્ટોબર: રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ (National Unity Day)

ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને પૂર્વ નાયબ વડાપ્રધાન સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની જન્મજયંતિને સમગ્ર ભારતમાં ‘રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. તેમણે આઝાદી બાદ ભારતનાં ૫૬૨ થી વધુ રજવાડાઓનું એકીકરણ કરીને ભારતને એક મજબૂત રાષ્ટ્ર બનાવ્યું હતું.

• રન ફોર યુનિટી (Run for Unity): આ દિવસે દેશભરમાં ‘એકતા માટેની દોડ’નું આયોજન કરવામાં આવે છે, જે રાષ્ટ્રીય અખંડિતતાનો સંદેશ આપે છે.
• સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી (Statue of Unity): ગુજરાતના કેવડિયા (એકતા નગર) ખાતે નર્મદા નદીના કિનારે સરદાર પટેલની વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા (૧૮૨ મીટર) આવેલી છે, જે આ દિવસનું મુખ્ય આકર્ષણ છે.
• સંકલ્પ: આ દિવસે સરકારી કચેરીઓ અને શાળાઓમાં દેશની એકતા અને સુરક્ષા જાળવી રાખવાના શપથ લેવામાં આવે છે.

31 October PYQ’s

પ્રશ્ન ૧. ‘રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ’ (National Unity Day) કોની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે?

A) મહાત્મા ગાંધી

B) સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ

C) ભગત સિંહ

D) સુભાષચંદ્ર બોઝ

✅ B) સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ

પ્રશ્ન ૨. ‘સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી’ ની ઊંચાઈ કેટલી છે?

A) ૧૫૨ મીટર

B) ૧૮૨ મીટર

C) ૨૦૦ મીટર

D) ૧૭૨ મીટર

✅ B) ૧૮૨ મીટર (ગુજરાત વિધાનસભાની બેઠકોની સંખ્યા જેટલી જ ઊંચાઈ)

પ્રશ્ન ૩. સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલને ‘સરદાર’નું બિરુદ કયા સત્યાગ્રહ દરમિયાન મળ્યું હતું?

A) ખેડા સત્યાગ્રહ

B) બારડોલી સત્યાગ્રહ

C) ધરાસણા સત્યાગ્રહ

D) બોરસદ સત્યાગ્રહ

✅ B) બારડોલી સત્યાગ્રહ (૧૯૨૮ માં ત્યાંની મહિલાઓ દ્વારા આ બિરુદ અપાયું હતું)

પ્રશ્ન ૪. ભારતના ‘બિસ્માર્ક’ (Bismarck of India) તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

A) જવાહરલાલ નહેરુ

B) સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ

C) બાબાસાહેબ આંબેડકર

D) લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી

✅ B) સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ (જર્મનીના એકીકરણ કરનાર બિસ્માર્ક સાથે તેમની તુલના થાય છે)

પ્રશ્ન ૫. સરદાર પટેલને ‘ભારત રત્ન’ કયા વર્ષમાં (મરણોત્તર) એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો?

A) ૧૯૫૦

B) ૧૯૯૧

C) ૨૦૧૪

D) ૧૯૭૫

✅ B) ૧૯૯૧

નિષ્કર્ષ (Conclusion)

ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ નો મહિનો આપણને આપણા રાષ્ટ્રીય નાયકોના બલિદાન અને વૈશ્વિક માનવતાના મૂલ્યોની યાદ અપાવે છે. ગાંધીજીની અહિંસા થી શરૂ કરીને સરદાર પટેલની એકતા સુધીની સફર આ મહિનામાં સમાયેલી છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે ડૉ. કલામનું જીવન અને રાષ્ટ્રની સુરક્ષા માટે વાયુસેનાનો શૌર્ય દિવસ આ મહિનાને પરીક્ષાલક્ષી દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વનો બનાવે છે.

આવા મહત્વપૂર્ણ બનાવો ઓક્ટોબર મહિનામાં હોવાના કારણે પરીક્ષામાં અહીંથી પ્રશ્નો આવાની વધુ શક્યતા છે. માટે તમારે પણ એક પરીક્ષાર્થી તરીકે તૈયાર રેહવું જોઈએ. મહત્વના દિવસો વાંચો અને તેને સારી રીતે યાદો કરી લો, પરીક્ષામાં આ જરૂર કામ લાગશે.

• Important Days In July 2026

ઓક્ટોબર મહિનાના મહત્વના FAQs

1. ૮ ઓક્ટોબરે ભારતીય વાયુસેના દિવસ કેમ ઉજવાય છે?

૮ ઓક્ટોબર, ૧૯૩૨ ના રોજ ભારતીય વાયુસેના (IAF) ની સત્તાવાર રીતે સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. તેથી તેની ક્ષમતા અને બલિદાનને યાદ કરવા આ દિવસ ઉજવાય છે.

2. ‘વિશ્વ ખાદ્ય દિવસ’ (World Food Day) ની સ્થાપના ક્યારે થઈ?

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થા FAO (Food and Agriculture Organization) ની સ્થાપના ૧૬ ઓક્ટોબર, ૧૯૪૫ ના રોજ થઈ હોવાથી આ દિવસે વિશ્વ ખાદ્ય દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

3. ઓક્ટોબરમાં ‘વિશ્વ ટપાલ દિવસ’ ક્યારે છે?

૯ ઓક્ટોબરના રોજ ‘વિશ્વ ટપાલ દિવસ’ ઉજવાય છે, જ્યારે ભારત ૧૦ ઓક્ટોબરના રોજ ‘રાષ્ટ્રીય ટપાલ દિવસ’ ઉજવે છે.

4. ૧૫ ઓક્ટોબરના દિવસનું વિદ્યાર્થીઓ માટે શું મહત્વ છે?

આ દિવસે ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામનો જન્મ થયો હતો, જેમને ‘જનતાના રાષ્ટ્રપતિ’ અને વિદ્યાર્થીઓના પ્રિય માર્ગદર્શક માનવામાં આવે છે.

5. ‘સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી’ કયા દિવસ સાથે સંબંધિત છે?

‘સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી’ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની પ્રતિમા છે, જેમના માનમાં ૩૧ ઓક્ટોબરના રોજ ‘રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ’ ઉજવવામાં આવે છે.

6. વિશ્વ શિક્ષક દિવસ’ અને ‘ભારતીય શિક્ષક દિવસ’ માં શું તફાવત છે?

ભારતમાં ૫ સપ્ટેમ્બરે (ડૉ. રાધાકૃષ્ણન) શિક્ષક દિવસ ઉજવાય છે, જ્યારે વિશ્વ સ્તરે ૫ ઓક્ટોબરે (UNESCO દ્વારા) ઉજવણી થાય છે.

7. રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ’ ની શરૂઆત ક્યારે થઈ?

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત સરકારે વર્ષ ૨૦૧૪ માં સરદાર પટેલની જન્મજયંતિને ‘રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ’ તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત કરી હતી.

• Important Days In June 2026

ઓક્ટોબર 2026 નો મહિનો ભારતની એકતા, અહિંસા અને વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિનું પ્રતીક છે. આ મહિનાના દિવસો પરીક્ષામાં પૂછાતા Static GK અને Current Affairs માટે પાયારૂપ છે.