ગુજરાતના વર્તમાન રાજ્યપાલ નું નામ | Gujarat Na Rajypal List 2026

ભારતીય બંધારણીય પ્રણાલીમાં રાજ્ય સ્તરે રાજ્યપાલનું પદ અત્યંત ગૌરવપૂર્ણ અને સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે. દેશની સંસદીય લોકશાહી વ્યવસ્થામાં જે સ્થાન કેન્દ્ર સ્તરે રાષ્ટ્રપતિનું છે, તે જ સમાન સ્થાન રાજ્ય સ્તરે રાજ્યપાલનું હોય છે. ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના ૧ મે ૧૯૬૦ ના રોજ થઈ ત્યારથી લઈને આજ દિન સુધી અનેક મહાનુભાવોએ આ પદને સુશોભિત કર્યું છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો માટે ગુજરાતના વહીવટી માળખાને સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે, જેમાં રાજ્યપાલની ભૂમિકા કેન્દ્રસ્થાને રહેલી છે.

વર્તમાન રાજકીય પરિપ્રેક્ષ્ય અને સામાન્ય જ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ રાજ્યપાલના પદ વિશે ઊંડાણપૂર્વકનું જ્ઞાન હોવું અનિવાર્ય છે. ખાસ કરીને ગુજરાત જાહેર સેવા આયોગ (GPSC) અને અન્ય વર્ગ-૩ ની પરીક્ષાઓમાં રાજ્યપાલ, તેમની બંધારણીય સત્તાઓ, અને ગુજરાતના ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધી રહી ચૂકેલા રાજ્યપાલો વિશે વારંવાર પ્રશ્નો પૂછાતા હોય છે. આ લેખમાં આપણે વર્ષ ૨૦૨૬ ની સ્થિતિએ ગુજરાતના વહીવટી વડા વિશેની તમામ વિગતો અને તેમના ઐતિહાસિક સફરની ચર્ચા કરીશું.

ગુજરાતના વર્તમાન રાજ્યપાલ નું નામ 2026

ગુજરાતના વર્તમાન રાજ્યપાલ નું નામ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રત છે. તેઓ ગુજરાતના ૧૯મા નિયમિત રાજ્યપાલ તરીકે સેવાઓ આપી રહ્યા છે અને ૨૨ જુલાઈ ૨૦૧૯ ના રોજ તેમણે આ પદનો કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો. આચાર્ય દેવવ્રતજી પોતાના શિસ્તબદ્ધ જીવન, શિક્ષણ પ્રત્યેના લગાવ અને વિશેષ કરીને ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી (Natural Farming) ના પ્રચાર માટે સમગ્ર દેશમાં જાણીતા છે. તેઓ ગુજરાતના ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબો અવિરત કાર્યકાળ ધરાવતા રાજ્યપાલોમાં સ્થાન પામ્યા છે.

રાજ્યપાલ એ રાજ્યના પ્રથમ નાગરિક અને બંધારણીય વડા છે, જેમના નામે રાજ્યનો તમામ વહીવટ ચલાવવામાં આવે છે. તે વહીવટી અને બંધારણીય માળખાને સરળતાથી સમજવા માટે નીચે આપેલ કોષ્ટકનો અભ્યાસ કરવો ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થશે.

ગુજરાતના રાજ્યપાલ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી

ભારતીય બંધારણના ભાગ-૬ માં કલમ ૧૫૩ થી ૧૬૭ અંતર્ગત રાજ્ય કારોબારીની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. રાજ્ય કારોબારીમાં રાજ્યપાલ, મુખ્યમંત્રી, મંત્રીમંડળ અને રાજ્યના એડવોકેટ જનરલનો સમાવેશ થાય છે. રાજ્યપાલ એ કેન્દ્ર સરકારના પ્રતિનિધિ તરીકે અને રાજ્યના બંધારણીય વડા તરીકે એમ બેવડી ભૂમિકા ભજવે છે, જે ભારતીય સંઘીય માળખાને મજબૂત રાખવા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અંગ ગણાય છે.

ગુજરાત રાજ્યની ભૌગોલિક અને રાજકીય સ્થિતિ હંમેશા દેશના વિકાસ માટે મહત્વની રહી છે. અહીં રાજ્યપાલ પદ પર રહેલા મહાનુભાવોએ કટોકટીના સમયે અને સામાન્ય વહીવટ દરમિયાન હંમેશા તટસ્થતા દાખવી છે. રાજ્યપાલ કોઈ રાજકીય પક્ષના કાર્યકર હોવા છતાં, હોદ્દો ધારણ કર્યા પછી તેઓ સંપૂર્ણપણે તટસ્થ બંધારણીય પંચ તરીકે કામ કરે છે અને રાજ્યના હિતોનું રક્ષણ કરે છે.

• ગુજરાતના પાણી પુરવઠા મંત્રી કોણ છે

2026 માં ગુજરાતના વર્તમાન રાજ્યપાલ કોણ છે

વર્ષ ૨૦૨૬ ની વર્તમાન સ્થિતિએ ગુજરાતના રાજ્યપાલ પદ પર શ્રી આચાર્ય દેવવ્રત બિરાજમાન છે. તેઓ ૨૦૧૯ થી સતત ગુજરાતના રાજ્યપાલ તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે અને આ સમયગાળા દરમિયાન તેમણે ગુજરાતના વહીવટી અને કૃષિ ક્ષેત્રે અનેક સકારાત્મક પરિવર્તનો લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. ખાસ કરીને ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી સાથેના તેમના સુમેળભર્યા સંબંધોને કારણે રાજ્યના વિકાસ કાર્યોને વેગ મળ્યો છે.

આચાર્ય દેવવ્રતનો કાર્યકાળ માત્ર રાજભવન પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ તેમણે ગુજરાતના અંતરિયાળ ગામડાઓની મુલાકાત લઈને પ્રાકૃતિક ખેતી અને ઊર્જા બચત અંગે જનજાગૃતિ ફેલાવી છે. ગાંધીનગર રાજભવન ખાતે પણ તેમણે વીજળીની બચત કરવા અને પર્યાવરણનું જતન કરવા માટેના કડક નિયમો લાગુ કર્યા છે, જે એક વહીવટકર્તા તરીકે તેમની દીર્ઘદ્રષ્ટિ દર્શાવે છે.

રાજ્યપાલની ભૂમિકા અને મહત્વ

રાજ્યપાલની ભૂમિકા બહુઆયામી હોય છે. તેઓ માત્ર એક સહી કરનાર વડા નથી, પરંતુ કટોકટીના સમયે રાજ્યના રક્ષક અને કેન્દ્ર-રાજ્ય વચ્ચેની કડી છે. રાજ્યપાલના પદનું મહત્વ તેની વિવેકાધીન સત્તાઓ અને બંધારણીય મર્યાદાઓમાં રહીને યોગ્ય નિર્ણયો લેવાની ક્ષમતામાં છુપાયેલું છે.

(1) બંધારણીય ભૂમિકા

બંધારણની દ્રષ્ટિએ રાજ્યપાલ રાજ્યના સર્વોચ્ચ વડા છે. કલમ ૧૫૪ મુજબ રાજ્યની તમામ કારોબારી સત્તાઓ રાજ્યપાલમાં નિહિત હોય છે અને તેઓ આ સત્તાઓનો ઉપયોગ કાં તો સીધી રીતે અથવા તેમના તાબાના અધિકારીઓ દ્વારા કરે છે. રાજ્યની વિધાનસભા દ્વારા પસાર કરાયેલા તમામ ખરડાઓ રાજ્યપાલની મંજૂરી વિના કાયદો બની શકતા નથી.

જ્યારે રાજ્યમાં બંધારણીય તંત્ર નિષ્ફળ જાય, ત્યારે કલમ ૩૫૬ મુજબ રાષ્ટ્રપતિ શાસનની ભલામણ કરવાનો સર્વોચ્ચ અધિકાર પણ રાજ્યપાલ પાસે જ છે. આ સમયે તેમની બંધારણીય ભૂમિકા અત્યંત સંવેદનશીલ અને નિર્ણાયક બની જાય છે, કારણ કે તેઓ સીધા જ રાજ્યના વાસ્તવિક વહીવટકર્તા બની જાય છે.

(2) પ્રશાસકીય ભૂમિકા

પ્રશાસકીય રીતે, રાજ્યપાલ રાજ્યના મુખ્યમંત્રીની નિમણૂક કરે છે અને મુખ્યમંત્રીની સલાહથી અન્ય મંત્રીઓની વરણી કરે છે. આ ઉપરાંત રાજ્યના મહત્વના પદો જેવા કે એડવોકેટ જનરલ, રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનર, અને ગુજરાત જાહેર સેવા આયોગ (GPSC) ના અધ્યક્ષ અને સભ્યોની નિમણૂક પણ રાજ્યપાલ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે.

જો કે, આ તમામ વહીવટી નિર્ણયો તેઓ મુખ્યમંત્રી અને મંત્રીમંડળની સલાહ અને સહાયથી લે છે. રાજ્યના વહીવટ સંબંધી કોઈપણ માહિતી મુખ્યમંત્રી પાસેથી મંગાવવાનો અધિકાર કલમ ૧૬૭ હેઠળ રાજ્યપાલને પ્રાપ્ત થયેલો છે, જેનાથી પ્રશાસનમાં પારદર્શિતા જળવાઈ રહે છે.

(3) રાજકીય સંતુલન ભૂમિકા

જ્યારે લોકસભા કે વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કોઈ એક પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી ન મળે, ત્યારે રાજ્યપાલની રાજકીય સંતુલન જાળવવાની ભૂમિકા શરૂ થાય છે. પોતાની વિવેકાધીન સત્તાનો ઉપયોગ કરીને તેઓ કયા પક્ષને સરકાર બનાવવા માટે આમંત્રિત કરવો તે નક્કી કરે છે. આ નિર્ણય સંપૂર્ણપણે તટસ્થ અને પક્ષપાત વગરનો હોવો જરૂરી છે.

રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ જાળવી રાખવા માટે તેઓ સમયાંતરે કેન્દ્ર સરકારને અહેવાલો મોકલે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા તે સુનિશ્ચિત કરે છે કે રાજ્ય સરકાર દેશના બંધારણ અને કાયદાના દાયરામાં રહીને જ કામ કરી રહી છે.

(4) રાજ્ય સરકાર સાથે સંબંધ

રાજ્યપાલ અને રાજ્ય સરકાર (મુખ્યમંત્રી અને મંત્રીમંડળ) વચ્ચેનો સંબંધ હંમેશા સહયોગાત્મક હોવો જોઈએ. બંધારણીય જોગવાઈઓ મુજબ રાજ્યપાલ મંત્રીમંડળની સલાહ માનવા માટે બંધાયેલા છે, પરંતુ તેઓ માર્ગદર્શક અને મિત્ર તરીકે સરકારને યોગ્ય દિશા બતાવી શકે છે.

ગુજરાતમાં સામાન્ય રીતે રાજ્યપાલ અને મુખ્યમંત્રી વચ્ચે ખૂબ જ સારો તાલમેલ જોવા મળ્યો છે. જ્યારે બંને પક્ષે પરસ્પર આદર હોય, ત્યારે રાજ્યમાં નીતિ ઘડતર અને કાયદાનું અમલીકરણ ખૂબ જ ઝડપી અને સરળ બને છે, જેનો સીધો લાભ રાજ્યના નાગરિકોને મળે છે.

ગુજરાત રાજ્યપાલની નિમણૂક કેવી રીતે થાય છે

ಭಾರતીય બંધારણની કલમ ૧૫૫ મુજબ, રાજ્યપાલની નિમણૂક ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા તેમના હસ્તાક્ષર અને મહોરવાળા અધિપત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે. વાસ્તવમાં, કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળ અને વડાપ્રધાનની સલાહ અનુસાર જ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા નામની પસંદગી થાય છે. રાજ્યપાલનો સામાન્ય કાર્યકાળ ૫ વર્ષનો હોય છે, પરંતુ તેઓ રાષ્ટ્રપતિની મરજી હોય ત્યાં સુધી (Pleasure of the President) જ હોદ્દા પર રહી શકે છે.

રાજ્યપાલ પદ માટે કેટલીક બંધારણીય લાયકાતો નક્કી કરવામાં આવી છે, જે કલમ ૧૫૭ અને ૧૫૮ માં દર્શાવવામાં આવી છે. પ્રથમ તો તે વ્યક્તિ ભારતનો નાગરિક હોવો જોઈએ અને તેની ઉંમર ઓછામાં ઓછી ૩૫ વર્ષ પૂર્ણ હોવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, તે સંસદ કે રાજ્યની વિધાનસભાનો સભ્ય ન હોવો જોઈએ અને સરકાર હેઠળ કોઈ પણ લાભદાયક હોદ્દો (Office of Profit) ધરાવતો ન હોવો જોઈએ. પરંપરાગત રીતે, જે તે વ્યક્તિને પોતાના ગૃહ રાજ્યના રાજ્યપાલ બનાવવામાં આવતા નથી.

રાજ્યપાલના મુખ્ય અધિકારો

રાજ્યપાલને બંધારણ દ્વારા વ્યાપક અધિકારો આપવામાં આવ્યા છે, જેને મુખ્યત્વે ચાર ભાગમાં વહેંચી શકાય છે: કારોબારી સત્તાઓ, વિધાન વિષયક સત્તાઓ, નાણાકીય સત્તાઓ અને ન્યાયિક સત્તાઓ. કારોબારી સત્તા હેઠળ તેઓ રાજ્યના તમામ મહત્વના વહીવટી પદો પર નિમણૂક કરે છે. વિધાન વિષયક સત્તા હેઠળ તેઓ વિધાનસભાનું સત્ર બોલાવે છે, સત્ર સમાપ્તિની જાહેરાત કરે છે અને જરૂર પડ્યે વિધાનસભા ભંગ પણ કરી શકે છે. જ્યારે વિધાનસભાનું સત્ર ચાલુ ન હોય, ત્યારે કલમ ૨૧૩ હેઠળ વટહુકમ (Ordinance) બહાર પાડવાની મહત્વની સત્તા પણ તેમની પાસે છે.

નાણાકીય સત્તાઓની વાત કરીએ તો, રાજ્યપાલની પૂર્વ મંજૂરી વિના કોઈ પણ નાણાં ખરડો (Money Bill) રાજ્યની વિધાનસભામાં રજૂ કરી શકાતો નથી. રાજ્યનું વાર્ષિક અંદાજપત્ર (Budget) વિધાનસભા સમક્ષ રજૂ કરાવવાની જવાબદારી પણ તેમની જ છે. ન્યાયિક સત્તાઓ અંતર્ગત કલમ ૧૬૧ મુજબ તેઓ રાજ્યના કાયદા હેઠળ ગુનાહિત સાબિત થયેલ વ્યક્તિની સજા માફ કરી શકે છે, ઘટાડી શકે છે અથવા મોકૂફ રાખી શકે છે, જો કે તેઓ મૃત્યુદંડની સજા સંપૂર્ણપણે માફ કરી શકતા નથી.

રાજ્યપાલ અને મુખ્યમંત્રી વચ્ચેનો સંબંધ

બંધારણીય રીતે રાજ્યપાલ રાજ્યના વડા છે જ્યારે મુખ્યમંત્રી સરકારના વાસ્તવિક વડા (Executive Head) છે. આ બંને હોદ્દાઓ વચ્ચેનો સંબંધ બ્રિટિશ સંસદીય પ્રણાલી પર આધારિત છે, જ્યાં રાજા માત્ર નામના વડા છે અને વડાપ્રધાન વાસ્તવિક સત્તા ભોગવે છે. રાજ્યપાલ મંત્રીમંડળની સલાહ વગર કારોબારી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરી શકતા નથી, પરંતુ તે સલાહ બંધારણ સુસંગત છે કે નહીં તે જોવાનું કામ તેમનું છે.

કલમ ૧૬૭ એ મુખ્યમંત્રીની બંધારણીય ફરજ બનાવે છે કે તેઓ રાજ્યના વહીવટ અને કાયદાકીય પ્રસ્તાવ સંબંધી તમામ નિર્ણયોની માહિતી રાજ્યપાલને આપે. જો કોઈ એક મંત્રીએ વ્યક્તિગત રીતે નિર્ણય લીધો હોય, તો રાજ્યપાલ મુખ્યમંત્રીને તે બાબત સમગ્ર મંત્રીમંડળ સમક્ષ ચર્ચા માટે મૂકવા કહી શકે છે. આ રીતે, રાજ્યપાલ એક સજાગ પ્રહરી તરીકે મુખ્યમંત્રી અને તેમની સરકાર પર અંકુશ અને સંતુલન (Checks and Balances) રાખે છે.

• ગુજરાતના રમત-ગમત મંત્રી કોણ છે 2026

ગુજરાત રાજ્યપાલોની યાદી (ઇતિહાસ)

૧ મે ૧૯૬૦ ના રોજ બૃહદ મુંબઈ રાજ્યમાંથી ગુજરાત અલગ રાજ્ય બન્યું ત્યારથી અત્યાર સુધી અનેક પ્રખર રાજનીતિજ્ઞો અને વહીવટકર્તાઓએ ગુજરાતના રાજ્યપાલ તરીકે સેવાઓ આપી છે. ગુજરાતના પ્રથમ રાજ્યપાલ મહેંદી નવાઝ જંગ હતા. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી માટે આ તમામ મહાનુભાવોનો ઇતિહાસ અને તેમનો કાર્યકાળ સમજવો અનિવાર્ય છે.

નીચે આપેલા કોષ્ટકમાં ગુજરાતના મુખ્ય રાજ્યપાલો, તેમનો સમયગાળો અને તેમના વિશિષ્ટ યોગદાનની સવિસ્તર માહિતી આપવામાં આવી છે.

રાજ્યપાલના બંધારણીય અધિકારો

ભારતીય બંધારણ હેઠળ રાજ્યપાલને વ્યાપક સત્તાઓ અને અધિકારો સોંપવામાં આવ્યા છે જેથી રાજ્યનો વહીવટ કાયદા અને વ્યવસ્થા મુજબ ચાલી શકે. કલમ ૨૦૦ હેઠળ જ્યારે કોઈ ખરડો રાજ્ય વિધાનસભા દ્વારા પસાર થઈને રાજ્યપાલ પાસે આવે છે, ત્યારે તેમની પાસે ચાર વિકલ્પો હોય છે: તે ખરડાને મંજૂરી આપી શકે છે, મંજૂરી રોકી રાખી શકે છે, પુનઃવિચારણા માટે પાછો મોકલી શકે છે (જો તે નાણાં ખરડો ન હોય), અથવા તે ખરડાને રાષ્ટ્રપતિની વિચારણા માટે અનામત (Reserve for President’s Assent) રાખી શકે છે.

આ ઉપરાંત, કલમ ૧૯૨ હેઠળ વિધાનસભાના સભ્યોની ગેરલાયકાતના પ્રશ્નો પર તેઓ ચૂંટણી પંચની સલાહ લઈને અંતિમ નિર્ણય લે છે. બંધારણની સિક્સથ શેડ્યૂલ (છઠ્ઠી અનુસૂચિ) હેઠળ આસામ, મેઘાલય, ત્રિપુરા અને મિઝોરમ જેવા રાજ્યોના રાજ્યપાલોને આદિવાસી વિસ્તારોના વહીવટ માટે વિશેષ સ્વાયત્ત સત્તાઓ પણ મળેલી છે, જે કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોના વહીવટકર્તા જેવી જ હોય છે.

રાજ્યપાલની રોજિંદી જવાબદારીઓ

રાજ્યપાલની રોજિંદી કામગીરી અત્યંત વ્યસ્ત અને જવાબદારીપૂર્વકની હોય છે. તેઓ દરરોજ રાજ્યના વહીવટ, કાયદો અને વ્યવસ્થા, અને વિકાસ કાર્યો સંબંધિત ફાઈલોની સમીક્ષા કરે છે. મુખ્યમંત્રી અથવા મુખ્ય સચિવ (Chief Secretary) સાથે નિયમિત બેઠકો યોજીને રાજ્યની પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિની વિગતો મેળવવી એ તેમની દિનચર્યાનો એક મહત્વનો ભાગ છે. આ ઉપરાંત, રાજભવન ખાતે આવતા વિદેશી પ્રતિનિધિઓ, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો સાથે મુલાકાત કરીને તેઓ પ્રજાના પ્રશ્નોને સમજવાનો પ્રયત્ન કરે છે.

રાજ્યની તમામ સરકારી યુનિવર્સિટીઓના ચાન્સેલર (કુલાધિપતિ) હોવાના નાતે, તેઓ યુનિવર્સિટીઓના દીક્ષાંત સમારોહ (Convocation) માં હાજરી આપે છે અને વાઇસ ચાન્સેલર (VC) ની નિમણૂક પ્રક્રિયા પર દેખરેખ રાખે છે. સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક ઉત્સવોમાં ભાગ લઈને તે રાજ્યની પરંપરાઓને પ્રોત્સાહિત કરે છે. આમ, તેમનું કાર્ય માત્ર વહીવટી પૂરતું મર્યાદિત ન રહેતા સામાજિક નેતૃત્વ પૂરતું પણ વિસ્તરેલું છે.

ભારતના બંધારણમાં રાજ્યપાલનું મહત્વ

કેનેડાની સંઘીય પ્રણાલીમાંથી પ્રેરણા લઈને ભારતીય બંધારણમાં રાજ્યપાલના પદનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ભારત એક અવિનાશી સંઘ છે જેમાં રાજ્યો વિનાશી છે (An indestructible union of destructible states). આ સંઘીય માળખાને અખંડ રાખવા માટે કેન્દ્ર સરકાર પાસે રાજ્યો પર નિયંત્રણ હોવું જરૂરી છે, અને આ નિયંત્રણ જાળવવાનું માધ્યમ રાજ્યપાલ છે. તેઓ કેન્દ્રના એજન્ટ તરીકે કામ કરીને રાજ્યમાં અલગતાવાદી પ્રવૃત્તિઓ પર રોક લગાવે છે.

જો રાજ્યપાલનું પદ ન હોત, તો કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે સીધો સંઘર્ષ થવાની સંભાવના વધી જાત. કટોકટીના સમયે જ્યારે કોઈ પક્ષ સરકાર ચલાવવા સક્ષમ ન હોય, ત્યારે રાજ્યપાલ શાસન સંભાળીને વહીવટી શૂન્યાવકાશ (Administrative Vacuum) સર્જાવા દેતા નથી. તેથી, ભારતીય લોકશાહીની સ્થિરતા અને દેશની એકતા-અખંડિતતા જાળવવામાં રાજ્યપાલનું પદ અનિવાર્ય છે.

રાજ્યપાલ સંબંધિત વિવાદો અને ચર્ચાઓ

રાજ્યપાલનું પદ ભારતીય રાજકારણમાં હંમેશા ચર્ચા અને વિવાદોના કેન્દ્રમાં રહ્યું છે. મુખ્ય વિવાદ ત્યારે સર્જાય છે જ્યારે કેન્દ્રમાં અલગ પક્ષની સરકાર હોય અને રાજ્યમાં વિરોધ પક્ષની સરકાર હોય. આવા સમયે રાજ્યપાલ પર કેન્દ્ર સરકારના ઈશારે કામ કરવાનો અને લોકશાહી ઢબે ચુંટાયેલી રાજ્ય સરકારને હેરાન કરવાનો આરોપ વારંવાર વિપક્ષો દ્વારા લગાવવામાં આવે છે. ખરડાઓ પર લાંબા સમય સુધી સહી ન કરવી કે તેને અટકાવી રાખવા તે મુખ્ય વિવાદનો મુદ્દો બને છે.

આ વિવાદોના ઉકેલ માટે સમયાંતરે સરકારીયા કમિશન ( Sarkaria Commission – 1983) અને પૂંચી કમિશન (Punchhi Commission – 2007) ની રચના કરવામાં આવી હતી. આ સમિતિઓએ ભલામણ કરી હતી કે રાજ્યપાલ તરીકે રાજકારણમાં સક્રિય ન હોય તેવી લાયક અને પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિની જ નિમણૂક કરવી જોઈએ અને નિમણૂક કરતી વખતે મુખ્યમંત્રીની સલાહ લેવી જોઈએ. આ ભલામણોનો સંપૂર્ણ અમલ થાય તો આ પદની ગરિમા વધુ જળવાઈ રહેશે.

ગુજરાતના વર્તમાન રાજકીય પરિપ્રેક્ષ્યમાં રાજ્યપાલની ભૂમિકા

વર્તમાન સમયમાં ગુજરાતમાં સ્થિર સરકાર હોવાને કારણે રાજકીય ખેંચતાણ ઓછી જોવા મળે છે, જેથી વર્તમાન રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજી પોતાની શક્તિઓનો ઉપયોગ રચનાત્મક કાર્યોમાં કરી રહ્યા છે. તેઓ સરકારની નીતિઓમાં હસ્તક્ષેપ કરવાને બદલે સામાજિક કલ્યાણ અને કૃષિ ક્ષેત્રે માર્ગદર્શકની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. નીતિ વિષયક નિર્ણયોમાં તેમનો વહીવટી અનુભવ વર્તમાન ગુજરાત સરકાર માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થયો છે.

ગુજરાત પબ્લિક એક્ઝામિનેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ ૨૦૨૩ જેવા કડક કાયદાઓ પર તાત્કાલિક મંજૂરી આપીને તેમણે વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં મોટો નિર્ણય લીધો હતો. આ ઉપરાંત, ડિજિટલ ગવર્નન્સ અને ગ્રીન એનર્જી જેવા ક્ષેત્રોમાં તેઓ સરકારની પીઠ થાબડી રહ્યા છે. વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિમાં તેઓ ગુજરાતના વિકાસ મોડલને વધુ સશક્ત બનાવવામાં પૂરક સાબિત થયા છે.

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ

નીચે આપેલા મુદ્દાઓ GPSC, ક્લાર્ક, તલાટી, અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે વન-લાઇનર અને વિધાન વાળા પ્રશ્નો માટે અત્યંત ઉપયોગી છે.

• ભારતીય બંધારણના ભાગ-૬ માં રાજ્યપાલ પદની જોગવાઈ છે.
• કલમ ૧૫૩ મુજબ દરેક રાજ્ય માટે એક રાજ્યપાલ રહેશે.
• ૭મા બંધારણીય સુધારા ૧૯૫૬ મુજબ એક જ વ્યક્તિ બે કે તેથી વધુ રાજ્યોના રાજ્યપાલ બની શકે છે.
• કલમ ૧૫૪ મુજબ રાજ્યની કારોબારી સત્તાઓ રાજ્યપાલ હસ્તક હોય છે.
• રાજ્યપાલની નિમણૂક બંધારણની કલમ ૧૫૫ અંતર્ગત રાષ્ટ્રપતિ કરે છે.
• કલમ ૧૫૬ મુજબ રાજ્યપાલ રાષ્ટ્રપતિની મરજી હોય ત્યાં સુધી હોદ્દો ધરાવે છે.
• રાજ્યપાલ પદ માટે લાયકાતની જોગવાઈ કલમ ૧流程૭ માં આપવામાં આવી છે.
• ઉમેદવારની લઘુત્તમ ઉંમર ૩૫ વર્ષ હોવી ફરજિયાત છે.
• કલમ ૧૫૯ હેઠળ રાજ્યપાલને શપથ હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ લેવડાવે છે.
• રાજ્યપાલ પોતાનું રાજીનામું ભારતના રાષ્ટ્રપતિને સંબોધીને આપે છે.
• કલમ ૧૬૧ હેઠળ રાજ્યપાલને ક્ષમાદાનની સત્તાઓ પ્રાપ્ત થયેલી છે.
• રાજ્યપાલ મૃત્યુદંડની સજાને સંપૂર્ણ માફ (Pardon) કરી શકતા નથી.
• કલમ ૧૬૩ મુજબ રાજ્યપાલને સલાહ આપવા માટે મુખ્યમંત્રીના વડાપણ હેઠળનું મંત્રીમંડળ રહેશે.
• કલમ ૧૬૪ મુજબ મુખ્યમંત્રીની નિમણૂક રાજ્યપાલ કરે છે.
• એડવોકેટ જનરલની નિમણૂક કલમ ૧૬૫ હેઠળ રાજ્યપાલ દ્વારા થાય છે.
• કલમ ૧૭૪ હેઠળ વિધાનસભાનું સત્ર બોલાવવાની અને વિસર્જન કરવાની સત્તા રાજ્યપાલ પાસે છે.
• કલમ ૨૦૦ હેઠળ રાજ્યપાલ ખરડા પર પોતાની મંજૂરી આપે છે અથવા રાષ્ટ્રપતિ માટે અનામત રાખે છે.
• કલમ ૨૧૩ મુજબ જ્યારે વિધાનસભા સત્રમાં ન હોય ત્યારે રાજ્યપાલ વટહુકમ બહાર પાડી શકે છે.
• વટહુકમની મહત્તમ અવધિ ૬ મહિના અને ૬ અઠવાડિયા હોઈ શકે છે.
• કલમ ૨૩૩ અંતર્ગત જિલ્લા ન્યાયાધીશો (District Judges) ની નિમણૂક રાજ્યપાલ હાઈકોર્ટની સલાહથી કરે છે.
• ગુજરાતના પ્રથમ રાજ્યપાલ મહેંદી નવાઝ જંગ હતા (૧ મે ૧૯૬૦).
• ગુજરાતના પ્રથમ મહિલા રાજ્યપાલ શારદા મુખર્જી હતા.
• લોકાયુક્ત મુદ્દે વિવાદમાં રહેલા ગુજરાતના રાજ્યપાલ ડો. કમલા બેનીવાલ હતા.
• વર્તમાન રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રત ગુજરાત વિદ્યાપીઠના કુલાધિપતિ (Chancellor) છે.
• કલમ ૩૫૬ મુજબ રાજ્યમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લગાવવાની ભલામણ રાષ્ટ્રપતિને ફક્ત રાજ્યપાલ જ કરી શકે છે.

ગુજરાતના રાજ્યપાલ વિશે રસપ્રદ તથ્યો

૧. ગુજરાતના પ્રથમ રાજ્યપાલ મહેંદી નવાઝ જંગ હૈદરાબાદના વતની હતા અને તેઓ સિવિલ સર્વન્ટ રહી ચૂક્યા હતા.

૨. ૧૯૬૭ માં રાજ્યપાલ બનેલા શ્રીમાન નારાયણ મહાત્મા ગાંધીના પરમ શિષ્ય હતા અને તેમણે ‘ગાંધીવાદી બંધારણ’ નો મુસદ્દો તૈયાર કર્યો હતો.

૩. ગુજરાતના ઇતિહાસમાં જસ્ટિસ પી. એન. ભગવતી બે વખત (૧૯૬૭ અને ૧૯૭૩) કાર્યકારી (Acting) રાજ્યપાલ બન્યા હતા, જેઓ પાછળથી ભારતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ (CJI) બન્યા.

૪. શારદા મુખર્જી ગુજરાતના પ્રથમ મહિલા રાજ્યપાલ હોવાની સાથે ભારતના પ્રથમ એર ચીફ માર્શલ સુબ્રતો મુખર્જીના પત્ની હતા.

૫. ૧૯૮૪ માં કાર્યભાર સંભાળનાર વ્રજકુમાર નેહરૂ (B. K. Nehru) આઇસીએસ (ICS) અધિકારી હતા અને તેઓ જવાહરલાલ નેહરૂના પિતરાઈ ભાઈ હતા.

૬. ડૉ. સરૂપ સિંઘ ૧૯૯૦ થી ૧૯૯૫ દરમિયાન ગુજરાતના રાજ્યપાલ રહ્યા હતા અને તેઓ એક પ્રખર શિક્ષણવિદ તથા દિલ્હી યુનિવર્સિટીના વાઇસ ચાન્સેલર હતા.

૭. કે. જી. બાલકૃષ્ણન ૧૯૯૯ માં ગુજરાતના કાર્યકારી રાજ્યપાલ બન્યા હતા, જેઓ પાછળથી ભારતના પ્રથમ દલિત મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ (CJI) બન્યા.

૮. ૨૦૦૪ માં બલરામ જાખડને ગુજરાતના રાજ્યપાલનો વધારાનો ચાર્જ સોંપાયો હતો, તેઓ લોકસભાના સૌથી લાંબો સમય સુધી સ્પીકર રહેવાનો રેકોર્ડ ધરાવે છે.

૯. ડૉ. કમલા બેનીવાલના સમયમાં ગુજરાત સરકાર અને રાજભવન વચ્ચે લોકાયુક્ત બિલ અને ગુજરાત નરેન્દ્ર મોદી સરકાર દરમિયાન ભારે રાજકીય ખેંચતાણ થઈ હતી.

૧૦. ઓમ પ્રકાશ કોહલી દિલ્હી ભાજપના પૂર્વ પ્રમુખ હોવા છતાં ગુજરાતમાં પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ સંપૂર્ણ બિન-વિવાદાસ્પદ રીતે પૂર્ણ કર્યો હતો.

૧૧. વર્તમાન રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રત ગુજરાતના ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબો સમય પદ પર રહેવાનો રેકોર્ડ ધરાવે છે.

૧૨. આચાર્ય દેવવ્રતે ચાર્જ સંભાળતા જ રાજભવનની ૧૮૦ એકર જમીન પર રાસાયણિક ખાતરોનો ઉપયોગ બંધ કરાવી સંપૂર્ણ પ્રાકૃતિક ખેતી શરૂ કરાવી હતી.

૧૩. સામાન્ય રીતે રાજ્યપાલ સરકારી ગાડીનો ઉપયોગ કરે છે પરંતુ આચાર્ય દેવવ્રતે મહારાષ્ટ્રનો ચાર્જ લેવા માટે તેજસ એક્સપ્રેસ ટ્રેનમાં સામાન્ય મુસાફરોની જેમ પ્રવાસ કર્યો હતો.

૧૪. તેઓ કોઈ રાજકીય પક્ષના સભ્ય નથી પરંતુ આર્ય સમાજના પ્રચારક છે અને વૈદિક સંસ્કૃતિમાં અતૂટ શ્રદ્ધા ધરાવે છે.

૧૫. મહાત્મા ગાંધી દ્વારા ૧૯૨૦ માં સ્થાપિત ગુજરાત વિદ્યાપીઠના કુલાધિપતિ પદે સામાન્ય રીતે બિન-સરકારી વ્યક્તિ હોય છે, પરંતુ ઇલાબેન ભટ્ટ પછી આચાર્ય દેવવ્રતને આ પદ સોંપાયું જે ઐતિહાસિક ઘટના છે.

૧૬. ગુજરાતના રાજભવન (ગાંધીનગર) ને દેશના સૌથી હરિયાળા અને ઇકો-ફ્રેન્ડલી રાજભવન તરીકે વિકસાવવાનો શ્રેય વર્તમાન રાજ્યપાલને જાય છે.

૧૭. અત્યાર સુધીમાં ગુજરાતમાં કુલ ૬ વખત કાર્યકારી (Acting) રાજ્યપાલોની નિમણૂક કરવામાં આવી છે.

૧૮. બંધારણ મુજબ રાજ્યપાલને પદ પરથી હટાવવા માટે મહાભિયોગ (Impeachment) જેવી કોઈ પ્રક્રિયા નથી, કેન્દ્ર સરકાર ગમે ત્યારે તેમને બદલી શકે છે.

૧૯. ગુજરાતના તમામ રાજ્યપાલોમાં સૌથી ટૂંકો કાર્યકાળ માર્ગારેટ આલ્વા (માત્ર ૮ દિવસ – એડિશનલ ચાર્જ) નો રહ્યો છે.

૨૦. રાજ્યપાલના આદેશો હંમેશા ‘ગુજરાતના રાજ્યપાલના હુકમથી અને તેમના નામે’ (By order and in the name of the Governor of Gujarat) જાહેર કરવામાં આવે છે.

મુખ્ય સારાંશ કોષ્ટક (Summary Table)

માહિતી નો ઉપસંહાર

ભારતીય બંધારણમાં રાજ્યપાલનું પદ માત્ર શાસન વ્યવસ્થા ચલાવવા માટેનું જ માધ્યમ નથી, પરંતુ તે દેશની અખંડિતતા, વિવિધતા અને સંઘીય લોકશાહીનું જીવંત પ્રતીક છે. ગુજરાત જેવા આર્થિક અને સામાજિક રીતે સમૃદ્ધ રાજ્યમાં રાજ્યપાલની ભૂમિકા હંમેશા પ્રગતિશીલ રહી છે. સ્થાપના કાળથી લઈને ૨૦૨૬ ની વર્તમાન સ્થિતિ સુધી, ગુજરાતના તમામ રાજ્યપાલોએ પોતાની સૂઝબૂઝ અને તટસ્થતાથી રાજ્યના વિકાસમાં અમૂલ્ય ફાળો આપ્યો છે.

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની દ્રષ્ટિએ આ વિષય માત્ર માર્ક્સ મેળવવા પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ દેશના નાગરિક તરીકે આપણી લોકશાહી પ્રણાલીને સમજવા માટે પણ અનિવાર્ય છે. શ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજીના નેતૃત્વમાં ગુજરાતના રાજભવને પર્યાવરણ અને ગાય આધારિત ખેતી ક્ષેત્રે જે નવો રાહ ચીંધ્યો છે, તે સમગ્ર દેશ માટે અનુકરણીય છે. બંધારણીય મર્યાદાઓ અને પ્રજા કલ્યાણ વચ્ચે સંતુલન જાળવીને કાર્ય કરવું એ જ આ પદની સાચી સાર્થકતા છે, જે ગુજરાતના ઇતિહાસમાં સતત જળવાઈ રહી છે.

• 2026 માં ગુજરાતના નાણા મંત્રી કોણ છે

વિષયવસ્તુ આધારિત પ્રશ્નોત્તરી (FAQ)

પ્રશ્ન ૧: વર્ષ ૨૦૨૬ માં ગુજરાતના વર્તમાન રાજ્યપાલ કોણ છે?

જવાબ: વર્ષ ૨૦૨૬ માં ગુજરાતના વર્તમાન રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રત છે. તેઓ ૨૨ જુલાઈ ૨૦૧૯ થી સતત આ પદ પર કાર્યરત છે. તેઓ ગુજરાતના ૧૯મા નિયમિત અને પૂર્ણકાલીન રાજ્યપાલ છે. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે કૃષિ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ સુધારાઓ કર્યા છે.

પ્રશ્ન ૨: ભારતીય બંધારણની કઈ કલમ હેઠળ રાજ્યપાલ પદની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે?

જવાબ: ભારતીય બંધારણના ભાગ-૬ માં કલમ ૧૫૩ હેઠળ દરેક રાજ્ય માટે એક રાજ્યપાલની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. જો કે, ૧૯૫૬ ના ૭મા બંધારણીય સુધારા મુજબ, એક જ વ્યક્તિને બે કે તેથી વધુ રાજ્યોના રાજ્યપાલ તરીકે પણ નિમણૂક આપી શકાય છે.

પ્રશ્ન ૩: રાજ્યપાલની નિમણૂક કોણ કરે છે અને તેમનો કાર્યકાળ કેટલો હોય છે?

જવાબ: બંધારણની કલમ ૧૫૫ મુજબ રાજ્યપાલની નિમણૂક ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે તેમનો કાર્યકાળ ૫ વર્ષનો હોય છે, પરંતુ બંધારણીય જોગવાઈ મુજબ તેઓ રાષ્ટ્રપતિની ઈચ્છા હોય ત્યાં સુધી જ (Pleasure of the President) પદ પર રહી શકે છે. તેમને મુદત વહેલી પણ પૂરી કરી શકાય છે.

પ્રશ્ન ૪: રાજ્યપાલ પદ માટે ઉમેદવારની લઘુત્તમ ઉંમર કેટલી હોવી જોઈએ?

જવાબ: ભારતીય બંધારણની કલમ ૧૫૭ અનુસાર, રાજ્યપાલ પદના ઉમેદવાર માટે લઘુત્તમ ઉંમર ૩૫ વર્ષ પૂર્ણ હોવી અનિવાર્ય છે. આ ઉપરાંત તે ભારતનો નાગરિક હોવો જોઈએ અને સંસદ કે લોકસભા કે રાજ્ય વિધાનમંડળનો સભ્ય હોવો જોઈએ નહીં.

પ્રશ્ન ૫: રાજ્યપાલને તેમના હોદ્દાના શપથ કોણ લેવડાવે છે?

જવાબ: બંધારણની કલમ ૧૫૯ મુજબ, રાજ્યપાલને જે તે રાજ્યની સંબંધિત હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (Chief Justice of High Court) અથવા તેમની ગેરહાજરીમાં હાઈકોર્ટના વરિષ્ઠતમ ન્યાયાધીશ શપથ લેવડાવે છે. ગુજરાતના રાજ્યપાલને ગુજરાત હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ શપથ અપાવે છે.

પ્રશ્ન ૬: રાજ્યપાલ પોતાનું રાજીનામું કોને આપે છે?

જવાબ: રાજ્યપાલ પોતાનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થતા પહેલા જો સ્વેચ્છાએ પદ છોડવા માંગતા હોય, તો તેઓ પોતાનું રાજીનામું ભારતના રાષ્ટ્રપતિને સંબોધીને લેખિત સ્વરૂપમાં સુપ્રત કરે છે. મુખ્યમંત્રી કે હાઈકોર્ટના જજ પાસે રાજીનામું આપી શકાતું નથી.

પ્રશ્ન ૭: વટહુકમ (Ordinance) બહાર પાડવાની રાજ્યપાલની સત્તા કઈ કલમ હેઠળ છે?

જવાબ: જ્યારે રાજ્ય વિધાનસભાનું સત્ર ચાલુ ન હોય અને તાત્કાલિક કાયદાની જરૂરિયાત ઊભી થાય, ત્યારે કલમ ૨૧૩ હેઠળ રાજ્યપાલ વટહુકમ બહાર પાડી શકે છે. આ વટહુકમ કાયદા જેટલી જ સત્તા ધરાવે છે પરંતુ આગામી સત્ર શરૂ થયાના ૬ અઠવાડિયામાં તેને પસાર કરવો પડે છે.

પ્રશ્ન ૮: શું રાજ્યપાલ કોઈ ગુનેગારની સજા સંપૂર્ણપણે માફ કરી શકે છે?

જવાબ: કલમ ૧૬૧ હેઠળ રાજ્યપાલને ક્ષમાદાનની સત્તા છે, પરંતુ તેઓ રાજ્યના કાયદા વિરુદ્ધના ગુનાઓમાં જ સજા ઘટાડી કે બદલી શકે છે. રાજ્યપાલ મૃત્યુદંડની સજાને સંપૂર્ણ માફ (Pardon) કરી શકતા નથી, તે સત્તા માત્ર ભારતના રાષ્ટ્રપતિ પાસે જ છે.

પ્રશ્ન ૯: ગુજરાતના પ્રથમ રાજ્યપાલ કોણ હતા અને તેમનો સમયગાળો શું હતો?

જવાબ: ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના ૧ મે ૧૯૬૦ ના રોજ થઈ ત્યારે સર્વપ્રથમ રાજ્યપાલ તરીકે મહેંદી નવાઝ જંગની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. તેઓ ૧ મે ૧૯૬૦ થી ૧ ઓગસ્ટ ૧૯૬૫ સુધી પાંચ વર્ષના પૂર્ણ કાર્યકાળ માટે ગુજરાતના રાજ્યપાલ પદે રહ્યા હતા.

પ્રશ્ન ૧૦: ગુજરાતના પ્રથમ મહિલા રાજ્યપાલ કોણ હતા?

જવાબ: ગુજરાતના પ્રથમ મહિલા રાજ્યપાલ શ્રીમતી શારદા મુખર્જી હતા. તેમણે ૧૪ ઓગસ્ટ ૧૯૭૮ થી ૬ ઓગસ્ટ ૧૯૮૩ સુધી ગુજરાતના રાજ્યપાલ તરીકે સફળતાપૂર્વક કામગીરી બજાવી હતી. તેઓ દેશના જાણીતા સામાજિક કાર્યકર પણ હતા.

પ્રશ્ન ૧૧: રાજ્યપાલ અને મુખ્યમંત્રી વચ્ચે સત્તાની વહેંચણી કેવી હોય છે?

જવાબ: રાજ્યપાલ રાજ્યના બંધારણીય વડા (De jure head) છે, જ્યારે મુખ્યમંત્રી રાજ્યના વાસ્તવિક કારોબારી વડા (De facto head) છે. તમામ વહીવટી નિર્ણયો રાજ્યપાલના નામે લેવાય છે, પરંતુ વાસ્તવિક સત્તા મુખ્યમંત્રી અને તેમના મંત્રીમંડળ હસ્તક હોય છે.

પ્રશ્ન ૧૨: મુખ્યમંત્રીની નિમણૂક કોણ કરે છે?

જવાબ: બંધારણની કલમ ૧૬૪ મુજબ, રાજ્યપાલ દ્વારા મુખ્યમંત્રીની નિમણૂક કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં બહુમતી મેળવનાર પક્ષ અથવા ગઠબંધનના નેતાને જ રાજ્યપાલ મુખ્યમંત્રી તરીકે પદ ના શપથ લેવા માટે આમંત્રિત કરે છે.

પ્રશ્ન ૧૩: ગુજરાત જાહેર સેવા આયોગ (GPSC) ના અધ્યક્ષની નિમણૂક કોણ કરે છે?

જવાબ: જીપીએસસી (GPSC) ના અધ્યક્ષ અને તેના સભ્યોની નિમણૂક બંધારણના આર્ટિકલ ૩૧૬ મુજબ સંબંધિત રાજ્યના રાજ્યપાલ દ્વારા કરવામાં આવે છે. જો કે, તેમને પદ પરથી હટાવવાની સત્તા રાજ્યપાલ પાસે નથી, તે સત્તા માત્ર ભારતના રાષ્ટ્રપતિ પાસે છે.

ગુજરાત સરકારની યોજનાઓ, સરકારી ભરતીઓ અને લેટેસ્ટ સામાન્ય જ્ઞાન (GK) ની સચોટ માહિતી સૌથી પહેલા મેળવવા માટે gujaratday.in સાથે જોડાયેલા રહો!